अकर्तव्यं शतं कृत्वा पितृश्राद्धं करोति यः। सर्वपापक्षयस्तस्य स्वर्गं याति च मानवः
सर्वाभावे पितृतिथौ गोभ्यो घासं ददाति यः। फलं च पिंडदानस्य संप्राप्नोत्यधिकं नरः
पुरा वैराटविषये रुरोदातीव दीनकः। पितृतिथौ स्वयं प्राप्ते सर्वाभावाच्च रोदिति
रुदित्वा सुचिरं सोपि पप्रच्छ कोविदं द्विजं। ब्रह्मन्पितृतिथावद्य किंस्वित्कृत्वा हितं भवेत्
वराटकश्च मे नास्ति धनं ब्रह्मविदांवर। उपदेशं च मे देहि येन धर्मे स्थितो ह्यहम्
द्विज उवाच-। गच्छ शीघ्रं वने तात मुहूर्ते कुतपेऽधुना। घासं पितरमुद्दिश्य गवे देहीति सत्वरम्
ततस्तस्योपदेशेन गृहीत्वा घासपूलकम्। गवे दत्वा यथाहृष्टः पुष्ट्यर्थं पितुरेव च
एतत्पुण्यप्रसादेन गतोसौ सुरमंदिरम्। स्वर्गं च सुचिरं भुक्त्वा उत्पन्नो धनिनां कुले
धनवान्स पुरा पुण्यात्पितृयज्ञस्य कारणात्। स ददाति पितुः पिंडं सर्वस्वेन धनेन च
तत्रैकजन्मनोभ्यासाद्गतोसौ विष्णुमंदिरम्। भुक्त्वानन्तसुखं तत्र सार्वभौमोभवन्नृपः
पितृयज्ञात्परो यस्माद्धर्मो नास्ति कथंचन। तस्मात्सर्वप्रयत्नेन शक्त्या कुर्यादमत्सरः
यः पठेद्धर्मसंतानं जनानामग्रतो नरः। विष्णुपद्या जले स्नानं प्रति लोके च लभ्यते
जन्मजन्मकृतो येन महापातकसंचयः। तत्सर्वं प्रलयं याति सकृदुच्चरिते श्रुते
नरोत्तम उवाच- त्रिदशानां च देवानामन्येषां जगदीश्वरः। प्रभुः कर्ता च हर्त्ता च गोप्ता भर्त्ता पिता प्रसूः
अस्माकं वाक्श्रमो विष्णोः कथनेनैव युज्यते। किंतु कौतूहलं मेऽस्ति पिपासा वा क्षुधापि वा
कृतं पृच्छति येनैव वक्तव्यं तत्प्रियेण हि। अतीतं चैव जानाति कथं नाथ पतिव्रता
किं वा तस्यां प्रभावं च वक्तुमर्हस्यशेषतः। भगवानुवाच- कथितं मे पुरा वत्स पुनः कौतूहलं द्विज
कथयिष्यामि तत्सर्वं यत्ते मनसि वर्तते। पतिव्रता पतिप्राणा सदा पत्युर्हिते रता
देवानामपि साऽऽराध्या मुनीनां ब्रह्मवादिनां। धवस्यैकस्य या नारी लोके पूज्यतमा स्मृता
तस्या संमानने गुर्वी निभृता न भविष्यति। मध्यदेशे पुरा तात नगरी चातिशोभना
तस्यां च ब्रह्मजातीया सेव्या नाम्नी पतिव्रता। तस्या धवोऽभवत्कुष्ठी पूर्वकर्मविरोधतः
गलद्व्रणास्य पत्युश्च नित्यं चर्यापरायणा। यद्यन्मनोरथं तस्य शक्त्या सा कुरुते भृशम्
अर्चयेद्देववन्नित्यं स्नेहं कुर्यादमत्सरा। कदाचित्पथि गच्छंतीं वेश्यां परमसुंदरीम्
दृष्ट्वाऽतीवाभवन्मोहान्मन्मथाविष्टचेतनः। निश्श्वस्य सुतरां दीर्घं ततस्तु विमनाऽभवत्
श्रुत्वा गृहाद्विनिःसृत्य साध्वी पप्रच्छ तं पतिं। उन्मनास्त्वं कथं नाथ निःश्वासस्ते कथं विभो
ब्रूहि मे यच्च कर्तव्यमकर्तव्यं च यत्प्रियम्। दयितं ते करिष्यामि त्वमेको मे गुरुः प्रियः
अभीष्टं वद मे नाथ यथाशक्ति करोम्यहम्। इत्युक्ते तामुवाचेदं वृथा किं भाषसे प्रिये
न शक्ता त्वं न चैवाहं मोघं वक्तुं न युज्यते। प्रष्टुं नाधिकरोषीति यथा दीर्घतरोः फलम्
भूमौ स्थित्वा तु खर्वात्मा समुद्धर्तुं प्रवांछति। तथा मे रमणी लोभान्मोहाद्यदभिवांछितम्
दंपत्योरपि दुःसाध्यमपयानं वदाम्यहम्। पतिव्रतोवाच- ज्ञात्वा तु त्वन्मनोवृत्तं शक्ताहं कार्यसाधने