तस्य पत्न्योऽष्ट तिष्ठंति तन्मध्ये वरवर्णिनी। रूपयौवनसंपन्ना दयायुक्ता यशस्विनी
शुभा नामेति विख्याता गत्वा तां पृच्छ ते हितं। एवमुक्त्वा तु भगवांस्तत्रैवांतरधीयत
तस्यैवादृश्यतां दृष्ट्वा विस्मितोभूद्द्विजस्तदा। स च साध्वीगृहं गत्वा पप्रच्छाथ पतिव्रतां
अतिथेर्वचनंश्रुत्वागृहान्निःसृत्यसंभ्रमात्। दृष्ट्वा द्विजं सती तत्र द्वारदेशे स्थिताभवत्
तां च दृष्ट्वा द्विजश्रेष्ठ उवाच वचनं मुदा। प्रियं ममहितं ब्रूहि यथादृष्टं त्वमेव हि
पतिव्रतोवाच-। सांप्रतं पत्युरर्चास्ति न चास्माकं स्वतंत्रता। पश्चात्कार्यं करिष्यामि गृहाणातिथ्यमद्य वै
विप्र उवाच-। मम देहे क्षुधा नास्ति पिपासाद्य न च श्रमः। अभीष्टं वद कल्याणि नोचेच्छापं ददामि ते
तमुवाच तदा सापि न बकोहं द्विजोत्तम। गच्छ धर्मतुलाधारं पृच्छ तं ते हितं द्विज
इत्युक्त्वा सा महाभागा प्रययौ च गृहोदरम्। तत्रापश्यद्द्विजो विप्रं यथा चांडालवेश्मनि
विमृश्य विस्मयापन्नस्तेन सार्धं ययौ द्विजः। तिष्ठंतं च द्विजं तं च सोपश्यद्धृष्टमानसम्
स चोवाच मुदा विप्रं दृष्ट्वा तं तां सतीं च सः। देशांतरे च यद्वृत्तं तया च कथितं किल
कथं जानाति मद्वृत्तं चांडालोपि पतिव्रता। अतो मे विस्मयस्तात किमाश्चर्यं परं महत्
हरिउवाच-। ज्ञायते कारणं तात सर्वेषां भूतभावनैः। अतिपुण्यात्सदाचाराद्यतस्त्वं विस्मयं गतः
किमुक्तश्च तया त्वं च वद तत्सांप्रतं मुने। विप्र उवाच-। प्रष्टुं धर्मतुलाधारं सा च मां समुपादिशत्
हरिरुवाच-। आगच्छ मुनिशार्दूल अहं गच्छामि तं प्रति। गच्छंतं च हरिं प्राह तुलाधारः क्व तिष्ठति
हरिरुवाच-। जनानां निकरो यत्र बहुद्रव्यसुविक्रये। विक्रीणाति च क्रीणाति तुलाधारस्ततस्ततः
जनो यवान्रसं स्नेहं कूटमन्नस्य संचयं। सर्वं तस्य मुखादेव गृह्णाति च ददात्यपि
सत्यं त्यक्त्वानृतं किंचित्प्राणांते समुपस्थिते। नोक्तं नरवरश्रेष्ठस्तेनधर्मतुलाधरः
इत्युक्ते तु तमद्राक्षीद्विक्रीणंतं रसान्बहून्। मलपंकधरं मर्त्यं दंतकुड्मलपंकिलम्
तत्र वस्तुधनोत्थां च भाषंतं विविधां गिरम्। वृतं बहुविधैर्मर्त्यैः स्त्रीभिः पुंभिश्च सर्वतः
कथं कथमिति प्राह स तं मधुरया गिरा। धर्मस्य मे समुद्देशं वद प्राप्तोंऽतिकं हि ते
तुलाधार उवाच-। यावज्जनाः प्रतिष्ठंति ममैव सन्निधौ द्विज। तावन्मे स्वस्थता नास्ति यावच्च रात्रियामकः
तच्चोपदेशमादाय गच्छ धर्माकरं प्रति। बकस्य मरणे दोषं खे च वस्त्राविशोषणम्
सर्वं तत्र च जानीषे सज्जनाद्रोहकं व्रज। तत्र तस्योपदेशेन तव कामः फलिष्यति
इत्युक्त्वा तुलाधारः करोति क्रयविक्रयौ। तथा तात गमिष्यामि सज्जनाद्रोहकं प्रति
तुलाधारसमुद्देशान्न जानामि तदालयम्। हरिरुवाच-। एह्यागच्छ गमिष्यामि त्वया सार्द्धं च तद्गृहम्
अथ वर्त्मनि गच्छंतमुवाच ब्राह्मणो हरिं। विप्र उवाच-। तुलाधारे च न स्नानं न देवपितृतर्पणम्
मलदिग्धं च गात्रं तु सर्वं चेलमलक्षणम्। कथं जानाति मद्वृत्तं देशांतरसमुद्भवम्
अतो मे विस्मयस्तात सर्वं त्वं वद कारणम्। हरिरुवाच-। सत्येन समभावेन जितं तेन जगत्त्रयम्
तेनातृप्यंत पितरो देवा मुनिगणैः सह। भूतभव्य प्रवृत्तं च तेन जानाति धार्मिकः