स तस्य वचनं श्रुत्वा मुनिः प्राह खगेश्वरम्। सत्यलोकस्य वै चोर्ध्वे विश्वकर्मविनिर्मिता
पुरी चास्ति सभा रम्या देवानां हित हेतवे। वह्निप्राकारदुर्लभ्या दुर्धर्षा चासुरैः सुरैः
रक्षार्थं निर्मितो देवः सुरैस्तत्र महाबलः। यं यं पश्यति वीरः स स एव भस्मतां व्रजेत्
एममुक्त्वा गरुत्मान्स उद्धृत्य सागराज्जलम्। जगामाकाशमाविश्य खगश्चोर्ध्वं मनोजवः
पक्षवातेन तस्यैव रजः समुद्गतं बहु। तस्यांतिकं न च त्यक्तमगमत्तस्य तच्च यः
गत्वा चंचूजलेनापि वह्निं निर्वापयद्बली। रजोभिः परिपूर्णाक्षो न सुरस्तं च पश्यति
जघान रक्षिवर्गांस्तानमृतं चाहरद्बली। आनयंतं च पीयूषं खगं गत्वा शतक्रतुः
ऐरावतं समारूढो वाक्यमेतदुवाच ह। खगरूपधरः कस्त्वं पीयूषं हरसे बलात्
अप्रियं सर्वदेवानां कृत्वा जीवे रतिः कथम्। विशिखैरग्निसंकाशैर्नयामि यममंदिरम्1.47.
श्रुत्वा वाक्यं हरेः कोपादुवाच स महाबलः। नयामि तव पीयूषं दर्शयस्व पराक्रमम्
एतच्छ्रुत्वा महाबाहुर्जघान विशिखैः शितैः। यथामेरुगिरेः शृंगं तोयवर्षेण तोयदः
नखैरशनिसंकाशैर्बिभेद गरुडो गजम्। मातलि च रथं चक्रं तथा देवान्पुरस्सरान्
व्यथितोसौ महाबाहुर्मातलिर्गजपुंगवः। विमुखाः पक्षवातेन सर्वे देवगणास्तदा
ततस्तु कोपितो जिष्णुर्जघानकुलिशेन तम्। कुलिशस्यावपातेन न च क्षुब्धो महाखगः
स्वं मोघं भिदुरं दृष्ट्वा हरिर्भीतोऽभवत्तदा। संनिवृत्य ततो युद्धात्तत्रैवांतरधीयत
सुतरामपिगच्छंतं वेगाद्भूतलमागतः। अब्रवीत्स सुरश्रेष्ठः सर्वदेवगणाग्रतः
शक्र उवाच-। यदि दास्यसि पीयूषमिदानीं नागमातरि। भुजगाश्चामराः सर्वे क्रियंते हि ध्रुवं तया
प्रतिज्ञा ते भवेन्नष्टा न फलं जीवितस्य ते। तस्मादिदं हरिष्यामि संमतेन तवानघ
गरुत्मानुवाच-। यस्मिन्काले ह्यदासी सा माता मे दुःखिता सती। विदिता सर्वलोकेषु हरेऽमृतं हरिष्यसि
एवमुक्त्वा महावीर्यो गत्वोवाच प्रसूं तदा। आनीतममृतं मातस्तस्या एव प्रदीयताम्
प्रोत्फुल्लहृदया सा च दृष्ट्वा पुत्रं सहामृतम्। तामाहूयामृतं दत्वा चादासीतां तदा गता
तृणकाष्ठानि भूतानि पशवश्च सरीसृपाः। दृष्ट्वा सविस्मयास्सर्वे देवा महर्षयस्तदा
मोचयित्वा तु तामंबां गरुडः सुष्ठुतां गतः। एतस्मिन्नंतरे शक्रो जहार सहसा सुधाम्
निधाय गरलं तत्र तया चानुपलक्षितः। प्रहृष्टहृदया कद्रूः पुत्रानाहूय संभ्रमात्
तेषां मुखे ददौ हृष्टा क्ष्वेडं चामृतलक्षणम्। तानुवाच प्रसूः पुत्रान्युष्माकं च कुले सदा
मुखे तिष्ठन्त्वमी दैवा बिंदवश्चस्तनिर्वृताः। महर्षयस्ततो देवाः सिद्धगंधर्वमानुषाः
ऊचुःस्सन्तु कुले मातरस्माकं च प्रसादतः। नागैर्विसर्जिता देवाः ससिद्धा मुनयस्तथा
जग्मुः स्वमालयं हृष्टा नागाः प्रमुदिताः स्थिताः। एतस्मिन्नंतरे नागांश्चखाद गरुडो बलात्
दिक्षु पलायिताः शेषाः पर्वतेषु वनेषु च। सागरेषु च पाताले बिलेषु तरुकोटरे
निभृतेषु निकुञ्जेषु स्थिताः सर्पाश्च निर्वृताः। भुजगास्तस्य भक्ष्याश्च सदैव विधिनिर्मिताः