वेश्यापुत्रो वसिष्ठश्च अन्ये सिद्धा द्विजादयः। तस्मात्सच्छोत्रियादीनां शृणु पुत्रक लक्षणम्
धरायां तीर्थभूतानां सर्वपापहराय च। जन्मना ब्राह्मणो ज्ञेयः संस्कारैर्द्विज उच्यते१२९ द्विज। विद्यया याति विप्रत्वं त्रिभिः श्रोत्रियलक्षणम् विप्र। विद्यापूतो मंत्रपूतो वेदपूतस्तथैव च
तीर्थस्नानादिभिर्मेध्यो विप्रः पूज्यतमः स्मृतः। नारायणे सदा भक्तः शुद्धांतःकरणस्तथा
जितेंद्रियो जितक्रोधस्समः सर्वजनेषु च। गुरुदेवातिथेर्भक्तः पित्रोः शुश्रूषणे रतः
परदारे मनो यस्य कदाचिन्नैव मोदते। पुराणकथको नित्यं धर्माख्यानस्य संततिः
अस्यैव दर्शनान्नित्यमश्वमेधादिजं फलम्। संलापे गतिमेत्यस्य भागीरथ्या प्लवस्य च
व्रतैश्च विविधैः पूतो नित्यस्नानद्विजार्चनैः। मित्रामित्रे दयालुः स्यात्समः सर्वजनेषु च
परस्वं न हरेद्यस्तु तृणमप्यटवीगतम्। कामक्रोधादिनिर्मुक्त इंद्रियैरजितः पुमान्
परदारान्न गृह्णाति मनसापि गृहागतान्। नारद उवाच-। गायत्र्या लक्षणं किं वा प्रत्येकाक्षरजं गुणम्
कुक्षिचरणगोत्राणां तस्या ब्रूहि सुनिश्चयम्। ब्रह्मोवाच-। छंदो गायत्री गायत्र्याः सविता देवता ध्रुवम्
शुक्लवर्णात्वग्निमुखा विश्वामित्र ऋषिस्तथा। ब्रह्मणश्शिरआरूढा शिखा विष्णु हृदि स्थिता
उपनयने नियोगः स्यात्सांख्यायन सगोत्रजा। त्रैलोक्यचरणा ज्ञेया पृथिवीकुक्षि संस्थिता
चतुर्विंशतिस्थाने च पादादौ मस्तकांतके। चतुर्विंशत्यक्षरं न्यस्य ब्रह्मलोकं स विंदति
प्रत्यर्णदेवतां ज्ञात्वा विष्णुसायुज्यमाप्नुयात्। अपरं च प्रवक्ष्यामि गायत्र्या लक्षणं ध्रुवं
सप्तपंच तथा ब्रह्म यजुरष्टादशाक्षरम्। ज्वलनादिहकारांतं जले स्थित्वा शतं जपेत्
उपपातककोट्या तु तथातिपातकैरपि। ब्रह्महत्यादिभिः पापैर्मुक्ता यांति ममालयं
ॐअग्नेर्वाक्पुंसि यजुर्वेदेन जुष्टात्सोमं पिब स्वाहा। विष्णुमंत्रं महामंत्रं तथा माहेश्वरस्य च
देवीसूर्यगणेशानां तथा क्रतुभुजां सुत। यस्य कस्य कुले जातो गुणवानेव तैर्गुणैः
साक्षाद्ब्रह्ममयो विप्रः पूजनीयः प्रयत्नतः। दानं दद्याच्च विधिवत्सदा पर्वणि पर्वणि
अक्षयं लभते दाता जन्मकोटिशतान्प्रति। स्वाध्यायनिरतो विप्रो यः पठेत्पाठयेत्परान्
धर्मं च श्रावयेल्लोके सदाचारं श्रुतिं स्मृतिं। पुराणसंहितां नूनं तथैव धर्मसंहितां
श्रावयित्वा तु लोकेषु श्रावयित्वा द्विजातिषु। उर्व्यां विष्णुसमः सोपि पूजनीयो नरैः सुरैः1.46.
यद्बलं चाक्षयं तस्य तीर्थभूतानघस्य च। समानमर्चनं कृत्वा नरो यात्यच्युतालयं
कदाचित्क्रियते पापं विप्रः पापैर्न लिप्यते। चांडालस्य गृहे निष्ठौ भास्करज्वलनौ यथा
याजनाध्यापनाद्यौनात्तथैवासत्प्रतिग्रहात्। विप्राणां न भवेद्दोषो ज्वलनार्कसमा द्विजाः
तान्प्रतिग्रहजान्दोषान्प्राणायाम व्यवस्थिताः। नाशयंतीह पापानि वायुर्मेघमिवांबरे
गायत्रीं यो जपेन्नित्यं प्राणायामसमन्वितां। प्रत्यक्षरामरैर्युक्तां स्वाङ्गे विन्यस्य तामपि
सर्वपापाद्विनिर्मुक्तो जन्मकोटिकृतादपि। ब्रह्मणः पदवीं प्राप्य स गच्छेत्प्रकृतेः परम्
प्राणायामयुतां तस्माद्गायत्रीं जप नारद। नारद उवाच-। प्राणायामाः कथं ब्रह्मन्प्रत्येकाक्षरदेवताः
तेषां न्यासं तथांगेषु वद तात यथाक्रमम्। ब्रह्मोवाच-। गुददेशेत्वपानस्याद्धृदि प्राणोस्ति देहिनः