चतुष्पदानि सत्वानि एता गाश्चैव सौरभी। पुराणपुरुषश्चैव मायां विष्णुर्हरिः प्रभुः॥१.४०.
कथितस्तेनुपूर्वेण संस्तुतश्च महर्षिभिः। यश्चेदमग्र्यं शृणुयात्पुराणं सदा नरः पर्वसु चेत्पठेत॥१.४०.
अवाप्य लोकं स हि वीतरागः परत्र च स्वर्गफलानि भुंक्ते। चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम्॥१.४०.
प्रसादयति यः कृष्णं तस्य कृष्णः प्रसीदति। राज्यं च लभते राजा निर्धनश्चोत्तमं धनम्॥१.४०.
क्षीणायुर्लभते चायुः पुत्रकामोथ संततिम्। यज्ञार्थिनस्तथा कामांस्तपांसि विविधानि च॥१.४०.
यं यं कामयते कामं तं तं लोकेश्वराल्लभेत्। सर्वं विहाय य इमं पठेद्वै पौष्करं हरेः॥१.४०.
प्रादुर्भावं नरश्रेष्ठ न तस्य ह्यशुभं भवेत्। एष पौष्करकोनाम प्रादुर्भावो महात्मनः॥१.४०.
कीर्तितस्तु महाराज व्यासश्रुतिनिदर्शनात्। विष्णुत्वं शृणु मे विष्णोर्हरित्वं च कृतेयुगे॥१.४०.
वैकुंठत्वं च देवेषु कृष्णत्वं मानुषेषु च। ईश्वरस्य हितस्यैषा कर्मणां गहना गतिः॥१.४०.
सांप्रतं भूतभव्यं च शृणु राजन्यथातथं। अव्यक्तो व्यक्तलिंगस्थो य एष भगवान्प्रभुः॥१.४०.
नारायणो ह्यनंतात्मा प्रभवाप्यय एव च। एष नारायणो भूत्वा हरिरासीत्सनातनः॥१.४०.
ब्रह्मा वायुश्च सोमश्च धर्मः शक्रो बृहस्पतिः। अदितेरपि पुत्रत्वमेत्यजः कुरुनंदन॥१.४०.
एष विष्णुरिति ख्यात इन्द्रस्यावरजो विभुः। प्रसादनं तस्यविभोरदित्याः पुत्रकारणम्॥१.४०.
वधार्थं सुरशत्रूणां दैत्यदानवरक्षसाम्। ससर्जाथ सुरान्कल्पे ब्रह्माणं च प्रजापतीन्॥१.४०.
असृजन्मानसांस्तत्र ब्रह्मवंशाननुत्तमान्। तेभ्योभवन्महात्मभ्यः परंब्रह्म सनातनम्॥१.४०.
एतदाश्चर्यभूतस्य विष्णोः कर्मानुकीर्तितं। कीर्त्तनीयस्य लोकेषु कीर्त्यमानं निबोध मे॥१.४०.
वृत्ते वृत्रवधे भीष्म वर्तमाने कृतेयुगे। आसीत्त्रैलोक्यविख्यातः संग्रामस्तारकामयः॥१.४०.
यत्र ते दानवा घोराः सर्वे संग्रामदुर्जयाः। घ्नंति देवासुरान्सर्वान्सयक्षोरगराक्षसान्॥१.४०.
ते वध्यमाना विमुखाश्छिन्नप्रहरणा रणे। त्रातारं मनसा जग्मुर्देवं नारायणं प्रभुम्॥१.४०.
एतस्मिन्नंतरे मेघा निर्वाणांगारवर्चसः। सार्कचंद्रग्रहगणं च्छादयंतो नभस्तलम्॥१.४०.
चंडविद्युद्गणोपेता घोरनिर्ह्रादकारिणः। अन्योन्यवेगाभिहताः प्रववुः सप्तमारुताः॥१.४०.
दीप्ततोयाः सनिर्घातैः सह वज्रानलानिलैः। रवैस्सुघोरैरुत्पातैर्दह्यमानमिवाम्बरम्॥१.४०.
पेतुरुल्कासहस्राणि निपेतुः खचराण्यपि। दैवानि च विमानानि प्रपतंत्युत्पतंति च॥१.४०.
चतुर्युगांतसमये लोकानां यद्भयं भवेत्। अरूपवति रूपाणि तस्मिन्नुत्पातलक्षणे॥१.४०.
तस्माद्दुष्प्रथितं सर्वं न प्राज्ञायत किंचन। तिमिरौघपरिक्षिप्ता न रेजुश्च दिशो दश॥१.४०.
विवेश रूपिणी काली कालमेघावगुंठिता। द्यौर्नभात्यभिभूतार्का घोरेण तमसा वृता॥१.४०.
तां घनौघां सतिमिरां दोर्भ्यामाछिद्य स प्रभुः। वपुः स्वं दर्शयामास दिव्यं कृष्णवपुर्हरिः॥१.४०.
बलाहकांजननिभं बलाहकतनूरुहम्। तेजसा वपुषा चैव कृष्णं कृष्णमिवाचलम्॥१.४०.
दीप्तपीतांबरधरं तप्तकांचनभूषणम्। धूम्रांधकारवपुषं युगांताग्निमिवोत्थितम्॥१.४०.
वृत्तद्विगुणपीनां संकिरीटाच्छन्नमूर्धजम्। बभौ चामीकरप्रख्यैरायुधैरुपशोभितम्॥१.४०.