ओषध्यः प्रवरायाश्च सुरभ्यास्तास्समुत्थिताः। धर्माल्लक्ष्मीस्तथाकामं साध्यान्साध्या व्यजायत॥१.४०.
भवं च प्रभवं चैव कृशाश्वं सुवहं तथा। अरुणं वरुणं चैव विश्वामित्र चल ध्रुवौ॥१.४०.
हविष्मंतं तनूजं च विधानाभिमतावपि। वत्सरं चैव भूतिं च सर्वासुरनिषूदनम्॥१.४०.
सुपर्वाणं बृहत्कांतिं साध्या लोकनमस्कृतम्। वासवानुगता देवी जनयामास वै सुरान्॥१.४०.
धरं वै प्रथमं देवं द्वितीयं ध्रुवमव्ययम्। विश्वावसुं तृतीयं च चतुर्थं सोममीश्वरं॥१.४०.
ततोनुरूपमायं च यमं तस्मादनंतरम्। सप्तमं च तथा वायुमष्टमं निर्हृतिं तथा॥१.४०.
धर्मस्यापत्यमेतद्वै सुरभ्यां तदजायत। विश्वेदेवाश्च विश्वायां धर्माज्जाता इति स्मृताः॥१.४०.
दक्षश्चैव महाबाहुः पुष्करस्तम एव च। चाक्षुषश्च ततोत्रिश्च तथा भद्रमहोरगौ॥१.४०.
विश्वांतक वसुर्बालो निकुंभश्च महायशाः। रुरुदश्चातिसिद्धौजा भास्कर प्रमितद्युतिः॥१.४०.
विश्वान्देवान्देवमाता विश्वेषां जनयत्सुतान्। मरुत्वती मरुत्वतो देवानजनयत्सुतान्॥१.४०.
अग्निश्चक्षू रविर्ज्योतिः सावित्री मित्रमेव च। अमरं शरवृष्टिं च सुकर्षं च महत्तरम्॥१.४०.
विराजं चैव राजं च विश्वायुं सुमतिं तथा। अश्वगं चित्ररश्मिं च तथा च निषधं नृपं॥१.४०.
भूय एवं चात्मविधिं चारित्रं पादमात्रगं। बृहंतं वै बृहद्रूपं तथा चैव सनाभिगं॥१.४०.
मरुत्वती प्रजा जज्ञे ज्येष्ठां तं मरुतांगणं। अदितिः कश्यपाज्जज्ञे आदित्यान्द्वादशैव हि॥१.४०.
इंद्रो विष्णुर्भगस्त्वष्टा वरुणोंशोर्यमारविः। पूषा मित्रश्च वरदो धाता पर्जन्य एव हि॥१.४०.
इत्येते द्वादशादित्या वरिष्टास्त्रिदिवौकसां। आदित्यस्य सरस्वत्यां जज्ञाते द्वौ सुतौ वरौ॥१.४०.
तपःश्रेष्ठौ गुणश्रेष्ठौ त्रिदिवस्यातिसंमतौ। दनुस्तु दानवान्जज्ञे दितिर्दैत्यान्व्यजायत॥१.४०.
काला तु कालकेयांस्तानसुरान्राक्षसांस्तथा। अनायुषायास्तनया व्याधयश्च महाबलाः॥१.४०.
सिंहिका ग्रहमाता च गंधर्वजननी मुनिः। प्राची त्वप्सरसां माता पुण्यानां भारतेतरा॥१.४०.
क्रोधा साः सर्वभूतानि पिशाचा सा च पार्थिव। जज्ञे यक्षगणांश्चैव राक्षसांश्च विशांपते॥१.४०.
चतुष्पदानि सत्वानि एता गाश्चैव सौरभी। पुराणपुरुषश्चैव मायां विष्णुर्हरिः प्रभुः॥१.४०.
कथितस्तेनुपूर्वेण संस्तुतश्च महर्षिभिः। यश्चेदमग्र्यं शृणुयात्पुराणं सदा नरः पर्वसु चेत्पठेत॥१.४०.
अवाप्य लोकं स हि वीतरागः परत्र च स्वर्गफलानि भुंक्ते। चक्षुषा मनसा वाचा कर्मणा च चतुर्विधम्॥१.४०.
प्रसादयति यः कृष्णं तस्य कृष्णः प्रसीदति। राज्यं च लभते राजा निर्धनश्चोत्तमं धनम्॥१.४०.
क्षीणायुर्लभते चायुः पुत्रकामोथ संततिम्। यज्ञार्थिनस्तथा कामांस्तपांसि विविधानि च॥१.४०.
यं यं कामयते कामं तं तं लोकेश्वराल्लभेत्। सर्वं विहाय य इमं पठेद्वै पौष्करं हरेः॥१.४०.
प्रादुर्भावं नरश्रेष्ठ न तस्य ह्यशुभं भवेत्। एष पौष्करकोनाम प्रादुर्भावो महात्मनः॥१.४०.
कीर्तितस्तु महाराज व्यासश्रुतिनिदर्शनात्। विष्णुत्वं शृणु मे विष्णोर्हरित्वं च कृतेयुगे॥१.४०.
वैकुंठत्वं च देवेषु कृष्णत्वं मानुषेषु च। ईश्वरस्य हितस्यैषा कर्मणां गहना गतिः॥१.४०.
सांप्रतं भूतभव्यं च शृणु राजन्यथातथं। अव्यक्तो व्यक्तलिंगस्थो य एष भगवान्प्रभुः॥१.४०.