भविष्ये चापि सर्वत्र भविष्यत्सर्वसंग्रहः। यत्किंचित्पश्यसे विप्र यच्छृणोषि च किंचन
यच्चानुभवसे लोके तत्सर्वं मामनुस्मर। विश्वं सृष्टं मया पूर्वं सृजेद्यापि च पश्य माम्
युगे युगे च रक्षामि मार्कंडेयाखिलं जगत्। तदेतत्कथितं सर्वं मार्कंडेयावधारय
शुश्रूषुरपि धर्मेषु कुक्षौ चरसुखं मम। मम ब्रह्मा शरीरस्थो देवाश्च ॠषिभिः सह
व्यक्तमव्यक्तयोगं मामवगच्छ मुरद्विषम्। अहमेकाक्षरो मंत्रस्त्र्यक्षरश्च पितामहः
परस्त्रिवर्गओंकारः परमात्मप्रदर्शनः। एवमादिपुराणं च वदतेमां महामते
वक्त्रं यातो भगवतो मार्कंडेयो महामुनिः। ततो भगवतः कुक्षिं प्रविष्टो मुनिसत्तमः
तस्यासम्मुखमेकान्ते शुश्रूषुर्हंसमव्ययम्। यदक्षयं विविधमुपाश्रितं तु तन्महार्णवे व्यपगतचंद्रभास्करे
शनैश्चरन्प्रभुरथ हंससंज्ञितः सृजन्जगद्विहरति कालपर्यये। अथ चैवं शुचिर्भूत्वा वरयामास वै तपः
छादयित्वात्मनो देहं पयसांबुजसंभवः। ततो महात्मातिबलो मर्त्यलोकविसर्जने
महतां चैव भूतानां विश्वो विश्वमचिंतयत्। तस्य चिंतयमानस्य नियते संस्थितेर्णवे
निराकाशे तोयमये सूक्ष्मे जगति संक्षये। ईशः संक्षोभयामास सोर्णवं सलिलं गतः
अथांतरादपां सूक्ष्ममथ च्छिद्रमभूत्पुरा। शब्दं प्रति ततो भूतो मारुतश्छिद्रसंभवः
संलब्ध्वांतरसंक्षोभं व्यवर्धत समीरणः। नभस्वता बलवता वेगाद्विक्षोभितोर्णवः
तस्यार्णवस्य क्षुब्धस्य तस्मिन्नंभसि मथ्यतः। कृष्णवर्त्मा समभवत्प्रभुर्वैश्वानरो महान्
ततः संशोषयामास पावकः सलिलं बहु। समस्तजलधिश्छिद्रमभवद्विसृतं नभः
आत्मतेजोभवाः पुण्या आपोमृतरसोपमाः। आकाशं छिद्रसंभूतं वायुराकाशसंभवः
अथ संघर्षसम्भूतं पावकं चास्य संभवम्। दृष्ट्वा पितामहो देवो महाभूतविभावनः
दृष्ट्वा भूतानि भगवान्लोकसृष्ट्यर्थमुत्तमम्। ब्रह्मणो जन्मसहितं बहुरूपो ह्यचिंतयत्
चतुर्युगानां संख्यातं सहस्रं युगपर्यये। यत्पृथिव्यां द्विजेंद्राणां तपसा भावितात्मनाम्
बहुजन्मविशुद्धात्मा ब्रह्मणो हरिरुच्यते। ज्ञानं दृष्ट्वा तु विश्वात्मा योगिनां याति योग्यताम्1.39.
तं योगवंतं विज्ञाय संपूर्णैश्वर्यमुत्तमम्। पदे ब्रह्मणि विश्वस्य न्ययोजयत योगवित्
ततस्तस्मिन्महातोये महेशो हरिरच्युतः। जलक्रीडां च विधिवत्स चक्रे सर्वलोककृत्
पद्मं नाभ्युद्भवं चैकं समुत्पादितवांस्ततः। सहस्त्रवर्णं विरजं भास्कराभं हिरण्मयम्
हुताशनज्वलितशिखोज्जवलप्रभं समुत्थितं शरदमलार्कतेजसम्। विराजते कमलमुदारवर्चसं महात्मनस्तनुरुह चारुशैवलम्
पुलस्त्य उवाच। अथ योगवतां श्रेष्ठमसृजद्भूरिवर्चसम्। स्रष्टारं सर्वलोकानां ब्रह्माणं सर्वतोमुखम्१.४०.
तस्मिन्हिरण्मये पद्मे बहुयोजनविस्तृते। सर्वतेजोगुणमये पार्थिवैर्लक्षणैर्वृते१.४०.
तच्च पद्मं पुराभूतं पृथिवीरूपमुत्तमम्। नारायणसमुद्भूतं प्रवदंति महर्षयः१.४०.
यत्पद्मं सा रसादेवी पृथिवी परिकथ्यते। ये पद्मकेसरा मुख्यास्तान्दिव्यान्पर्वतान्विदुः॥१.४०.
हिमवंतं च नीलं च मेरुं निषधमेव च। कैलासं शृंगवंतं च तथाद्रिं गंधमादनम्॥१.४०.