कालः पाकश्च यज्ञश्च यष्टा चाधीतमेव च। उच्यते विविधैर्भावैः स एवायं तु तत्परम्
स एव भगवान्सर्वं करोति न करोति च। सोस्मिन्कारयते सर्वं स्थानिनां च कृतिः कृता
यजामहे तमेवाद्यं स एवोत्थाननिर्वृतः। यो वक्ता यच्च वक्तव्यं यश्चाहं तद्ब्रवीमि ते
श्रूयते यच्च वै श्राव्यं यच्चान्यत्परिजल्पितम्। या कथायाश्च श्रुतयो यो धर्मी धर्मतत्परः
विश्वं विश्वपतिर्यश्च स तु नारायणः स्मृतः। यत्सत्यं यदनृतमादिमध्यभूतं यच्चांत्यं निरवधिकं च यद्भविष्यम्
यत्किंचिच्चरमचरं यदस्ति चान्यत्सर्वं तत्पुरुषवरः प्रधानभूतः। चत्वार्य्याहुः सहस्राणि वर्षाणां तत्कृतं युगम्
तस्य तावच्छती संध्या द्विगुणा कुरुनंदन। यत्र धर्मश्चतुष्पादस्त्वधर्मः पादविग्रहः
स्वधर्मनिरताः शांता जायंते यत्र मानवाः। विप्रा स्थिता धर्मपरा राजवृत्तिस्थिता नृपाः
कृष्यामभिरता वैश्याः शूद्रा शुःश्रूषवस्तथा। तदा सत्यं च सत्वं च धर्मश्चैव विवर्धते
सद्भिराचरितो धर्मो येन लोकः प्रवर्त्तते। एतत्कृतयुगे वृत्तं सर्वेषामेव पार्थिव
प्राणिनां धर्मसंज्ञानां नराणां नीचजन्मनाम्। त्रीणिवर्षसहस्राणि त्रेतायुगमिहोच्यते
तस्य तावच्छती संध्या द्विगुणा परिकीर्तिता। द्वाभ्यामधर्मः पादाभ्यां त्रिभिर्धर्मो व्यवस्थितः
यत्र सत्यं च सत्वं च क्रिया धर्मो विधीयते। त्रेतायां विकृतिं यांति वर्णा लोभेन संयुताः
चातुर्वर्ण्यस्य वै कृत्यं क्षांतिर्दौर्बल्यमेव च। एषा त्रेतायुगगतिर्विचित्रा देवनिर्मिता
द्वापरं द्विसहस्रं तु वर्षाणां कुरुनन्दन। तस्य तावच्छती सन्ध्या द्विगुणं युगमुच्यते
तत्राप्यतीवार्थपराः प्राणिनो रजसा हताः। शठा नैष्कृतिकाः क्षुद्रा जायन्ते कुरुनन्दन
द्वाभ्यां धर्मः स्थितः पद्भ्यामधर्मस्त्रिभिरुत्थितः। विपर्ययशतैर्धर्मः क्षयमेति कलौ युगे
ब्रह्मण्यभावश्च्यवते तथास्तिक्यं विवर्ज्यते। व्रतोपवासास्त्यज्यंते कलौ वै युगपर्यये
तदा वर्षसहस्रं तु वर्षाणां द्वे शते तथा। यत्राधर्मश्चतुष्पादो धर्मः पादपरिग्रहः
कामिनस्तापसाः क्षुद्रा जायंते यत्र मानवाः। न चावसायिकः कश्चिन्न साधुर्न च सत्यवाक्
नास्तिका ब्राह्मणा भक्ता ज्ञायंते तत्र मानवाः। अहंकारगृहीताश्च प्रक्षीणस्नेहबंधनाः
विप्राः शूद्रसमाचारास्संति सर्वे कलौ युगे। आश्रमाणां विपर्यासः कलौ संप्रति वर्तते
वर्णानां चैव संदेहो युगांते कुरुनंदन। एषा द्वादशसाहस्री युगाख्या पूर्वनिर्मिता
सहस्रयुगपर्यंतं तदहर्ब्राह्ममुच्यते। ततो ह निगते तस्मिन्सर्वेषामेव जीविनाम्
शरीरनिर्वृतिं दृष्ट्वा कालः संहारबुद्धिमान्। देवतानां च सर्वेषां ब्राह्मणानां महीपते
दैत्यानां दानवानां च यक्षराक्षसपक्षिणाम्। गंधर्वाणामप्सरसां भुजंगानां च पार्थिव
पर्वतानां नदीनां च पशूनां चैव सत्तम। तिर्यग्योनिगतानां च क्रिमीणां दंशिनां तथा
सर्वभूतपतिः पंच भूत्वा भूतानि भूतकृत्। जगत्संहरणार्थाय कुरुते वैशसं महत्
भूत्वा सूर्यश्चक्षुषी आददानो भूत्वा वायुः प्राणिनां प्राणिजातम्। भूत्वा वह्निर्निर्दहन्सर्वलोकान्भूत्वा मेघो भूय उग्रोऽभ्यवर्षत्
भूत्वा नारायणो योगी सर्वमूर्ति विभावसुः। गभस्तिभिः प्रदीप्ताभिः संशोषयति सागरान्