कुले रघूणां वै विष्णुः पुत्रो दशरथस्य तु। भविष्यति विनाशाय दशग्रीवस्य रक्षसः
विभीषण उवाच। एवं कुरुष्व वै मातर्गृहाण नवमं वरम्। पात्रं चंदनसंयुक्तं दधिक्षौद्राक्षतैः सह
दूर्वयार्घं सह कुरु राजपुत्रस्य दर्शनम्। सरमामग्रतः कृत्वा याश्चान्या देवकन्यकाः
व्रजस्व राघवाभ्याशं तस्मादग्रे व्रजाम्यहम्। एवमुक्त्वा गतं रक्षो यत्र रामो व्यवस्थितः
उत्सार्य दानवान्सर्वान्रामं द्रष्टुं समागतान्। सभां तां विमलां कृत्वा रामं स्वाभिमुखे स्थितम्
विभीषण उवाच। विज्ञाप्यं शृणु मे देव वदतश्च विशांपते। दशग्रीवं कुंभकर्णं या च मां चाप्यजीजनत्
इयं सा देवमाता नः पादौ ते द्रष्टुमिच्छति। तस्यास्तु त्वं कृपां कृत्वा दर्शनं दातु मर्हसि1.38.
राम उवाच। अहं तस्याः समीपं तु मातृदर्शनकांक्षया। गमिष्ये राक्षसेंद्र त्वं शीघ्रं याहि ममाग्रतः
प्रतिज्ञाय तु तं वाक्यमुत्तस्थौ च वरासनात्। मूर्ध्नि चांजलिमाधाय प्रणाममकरोद्विभुः
अभिवादयेहं भवतीं माता भवसि धर्मतः। महता तपसा चापि पुण्येन विविधेन च
इमौ ते चरणौ देवि मानवो यदि पश्यति। पूर्णस्स्यात्तदहं प्रीतो दृष्ट्वेमौ पुत्रवत्सले
कौसल्या मे यथा माता भवती च तथा मम। केकसी चाब्रवीद्रामं चिरं जीव सुखी भव
भर्त्रा मे कथितं वीर विष्णुर्मानुषरूपधृत्। अवतीर्णो रघुकुले हितार्थेत्र दिवौकसाम्
दशग्रीव विनाशाय भूतिं दातुं विभीषणे। वालिनो निधनं चैव सेतुबंधं च सागरे
पुत्रो दशरथस्यैव सर्वं स च करिष्यति। इदानीं त्वं मया ज्ञातः स्मृत्वा तद्भर्तृभाषितम्
सीता लक्ष्मीर्भवान्विष्णुर्देवा वै वानरास्तथा। गृहं पुत्र गमिष्यामि स्थिरकीर्तिमवाप्नुहि
सरमोवाच। इहैव वत्सरं पूर्णमशोकवनिकास्थिता। सेविता जानकी देव सुखं तिष्ठति ते प्रिया
नित्यं स्मरामि वै पादौ सीतायास्तु परंतप। कदा द्रक्ष्यामि तां देवीं चिंतयाना त्वहर्निशम्
किमर्थं देवदेवेन नानीता जानकी त्विह। एकाकी नैव शोभेथा योषिता च तया विना
समीपे शोभते सीता त्वं च तस्याः परंतप। एवं ब्रुवन्त्यां भरतः केयमित्यब्रवीद्वचः
ततश्चेंगितविद्रामो भरतं प्राह सत्वरम्। विभीषणस्य भार्या वै सरमा नाम नामतः
प्रिया सखी महाभागा सीतायास्सुदृढं मता। सर्वंकालकृतं पश्य न जाने किं करिष्यति
गच्छ त्वं सुभगे भर्तृगेहं पालय शोभने। मां त्यक्त्वा हि गता देवी भाग्यहीनं गतिर्यथा
तया विरहितः सुभ्रु रतिं विंदे न कर्हिचित्। शून्या एव दिशः सर्वाः पश्यामीह पुनर्भ्रमन्
विसृज्यतां च सरमां सीतायास्तु प्रियां सखीम्। गतायामथ केकस्यां रामः प्राह विभीषणम्
दैवतेभ्यः प्रियं कार्यं नापराध्यास्त्वया सुराः। आज्ञया राजराजस्य वर्तितव्यं त्वयानघ
लंकायां मानुषो यो वै समागच्छेत्कथंचन। राक्षसैर्न च हंतव्यो द्रष्टव्योसौ यथा त्वहम्
विभीषण उवाच। आज्ञयाहं नरव्याघ्र करिष्ये सर्वमेव तु। विभीषणे हि वदति वायू राममुवाच ह
इहास्तिवैष्णवी मूर्तिः पूर्वं बद्धो बलिर्यया। तां नयस्व महाभाग कान्यकुब्जे प्रतिष्ठय
विदित्वा तदभिप्रायं वायुना समुदाहृतम्। विभीषणस्त्वलंकृत्य रत्नैः सर्वैश्च वामनम्