प्रशास्ति पृथिवीं सर्वां धर्मेण सुसमाहितः। तस्मिन्शासति वै राज्यं सर्वकामफलाद्रुमाः
रसवंतः प्रभूताश्च वासांसि विविधानि च। अकृष्टपच्या पृथिवी निःसपत्ना महात्मनः
देवकार्यं कृतं तेन रावणो लोककंटकः। सपुत्रोमात्यसहितो लीलयैव निपातितः
तस्यबुद्धिस्समुत्पन्ना पूर्णे धर्मे द्विजोत्तम। तस्याहं चरितं सर्वं श्रोतुमिच्छामि वै मुने
पुलस्त्य उवाच। कस्यचित्त्वथ कालस्य रामो धर्मपथे स्थितः। यच्चकार महाबाहो शृणुष्वैकमना नृप
सस्मार राक्षसेंद्रं तं कथं राजा विभीषणः। लंकायां संस्थितो राज्यं करिष्यति च राक्षसः
गीर्वाणेषु प्रातिकूल्यं विनाशस्य तु लक्षणम्। मया तस्य तु तद्दत्तं राज्यं चंद्रार्ककालिकम्
तस्याविनाशतः कीर्तिः स्थिरा मे शाश्वती भवेत्। रावणेन तपस्तप्तं विनाशायात्मनस्त्विह
विध्वस्तः स च पापिष्ठो देवकार्ये मयाधुना। तदिदानीं मयान्वेष्यः स्वयं गत्वा विभीषणः
संदेष्टव्यं हितं तस्य येन तिष्ठेत्स शाश्वतम्। एवं चिंतयतस्तस्य रामस्यामिततेजसः
आजगामाथ भरतो रामं दृष्ट्वाब्रवीदिदम्। किं त्वं चिंतयसे देव न रहस्यं वदस्व मे
देवकार्ये धरायां वा स्वकार्ये वा नरोत्तम। एवं ब्रुवंतं भरतं ध्यायमानमवस्थितम्
अब्रवीद्राघवो वाक्यं रहस्यं तु न वै तव। भवान्बहिश्चरः प्राणो लक्ष्मणश्च महायशाः
अवेद्यं भवतो नास्ति मम सत्यं विधारय। एषा मे महती चिंता कथं देवैर्विभीषणः
वर्तते यद्धितार्थं वै दशग्रीवो निपातितः। गमिष्ये तदहं लंकां यत्र चासौ विभीषणः
तं च दृष्ट्वा पुरीं तां तु कार्यमुक्त्वा च राक्षसम्। आलोक्य सर्ववसुधां सुग्रीवं वानरेश्वरम्
महाराजं च शत्रुघ्नं भातृपुत्रांश्च सर्वशः। एवं वदति काकुत्स्थे भरतः पुरतः स्थितः
उवाच राघवं वाक्यं गमिष्ये भवता सह। एवं कुरु महाबाहो सौमित्रिरिह तिष्ठतु
इत्युक्त्वा भरतं रामः सौमित्रं चाह वै पुरे। रक्षाकार्या त्वया वीर यावदागमनं हि नौ
एवं लक्ष्मणमादिश्य ध्यात्वा वै पुष्पकं नृप। आरुरोह स वै यानं कौसल्यानंदवर्धनः
पुष्पकं तु ततः प्राप्तं गांधारविषयो यतः। भरतस्य सुतौ दृष्ट्वा जगन्नीतिं निरीक्ष्य च
पूर्वां दिशं ततो गत्वा लक्ष्मणस्य सुतौ यतः। पुरेषु तेषु षड्रात्रमुषित्वा रघुनंदनौ
गतौ तेन विमानेन दक्षिणामभितो दिशम्। गंगायामुनसंभेदं प्रयागमृषिसेवितम्
अभिवाद्य भरद्वाजमत्रेराश्रममीयतुः। संभाष्य च मुनींस्तत्र जनस्थानमुपागतौ
राम उवाच। अत्र पूर्वं हृता सीता रावणेन दुरात्मना। हत्वा जटायुषं गृध्रं योसौ पितृसखो हि नौ
अत्रास्माकं महद्युद्धं कबंधेन कुबुद्धिना। हतेन तेन दग्धेन सीतास्ते रावणालये
ॠष्यमूके गिरिवरे सुग्रीवो नाम वानरः। स ते करिष्यते साह्यं पंपां व्रज सहानुजः
पंपासरः समासाद्य शबरीं गच्छ तापसीम्। इत्युक्तो दुःखितो वीर निराशो जीविते स्थितः
इयं सा नलिनी वीर यस्यां वै लक्ष्मणोवदत्। मा कृथाः पुरुषव्याघ्र शोकं शत्रुविनाशन
आज्ञाकारिणि भृत्ये च मयि प्राप्स्यसि मैथिलीम्। अत्र मे वार्षिका मासा गता वर्षशतोपमाः