प्रीतश्च परितुष्टश्च तां रात्रिं समुपावसत्। प्रभाते काल्यमुत्थाय कृत्वाह्निकमरिंदम
ॠषिं समभिचक्राम गमनाय रघूत्तमः। अभिवाद्याब्रवीद्रामो महर्षिं कुंभसंभवम्
आपृच्छे साधये ब्रह्मन्ननुज्ञातुं त्वमर्हसि। धन्योस्म्यनुगृहीतोस्मि दर्शनेन महामुने
दिष्ट्या चाहं भविष्यामि पावनात्मा महात्मनः। एवं ब्रुवति काकुत्स्थे वाक्यमद्भुतदर्शनं
उवाच परमप्रीतो बाष्पनेत्रस्तपोधनः। अत्यद्भुतमिदं वाक्यं तव राम शुभाक्षरं
पावनं सर्वभूतानां त्वयोक्तं रघुनंदन। मुहूर्तमपि राम त्वां मैत्रेणेक्षंति ये नराः
पावितास्सर्वसूक्तैस्ते कथ्यंते त्रिदिवौकसः। ये च त्वां घोरचक्षुर्भिरीक्षंते प्राणिनो भुवि
ते हता ब्रह्मदंडेन सद्यो नरकगामिनः। ईदृशस्त्वं रघुश्रेष्ठ पावनः सर्वदेहिनां
कथयंतश्च लोकास्त्वां सिद्धिमेष्यंति राघव। गच्छस्वानातुरोऽविघ्नं पंथानमकुतोभयः
प्रशाधि राज्यं धर्मेण गतिस्तु जगतां भवान्। एवमुक्तस्तु मुनिना प्राञ्जलि प्रग्रहो नृपः
अभिवादयितुं चक्रे सोऽगस्त्यमृषिसत्तमम्। अभिवाद्य मुनिश्रेष्ठंस्तांश्च सर्वांस्तपोधिकान्
अथारोहत्तदाव्यग्रः पुष्पकं हेमभूषितम्। तं प्रयांतं मुनिगणा आशीर्वादैस्समंततः
अपूपुजन्नरेंद्रं तं सहस्राक्षमिवामराः। ततोऽर्धदिवसे प्राप्ते रामः सर्वार्थकोविदः
अयोध्यां प्राप्य काकुत्स्थः पद्भ्यां कक्षामवातरत्। ततो विसृज्य रुचिरं पुष्पकं कामवाहितं
कक्षांतराद्विनिष्क्रम्य द्वास्थान्राजाऽब्रवीदिदं। लक्ष्मणं भरतं चैव गच्छध्वं लघुविक्रमाः
ममागमनमाख्याय समानयत मा चिरम्। श्रुत्वाथ भाषितं द्वास्था रामस्याक्लिष्टकर्मणः1.37.
गत्वा कुमारावाहूय राघवाय न्यवदेयन्। द्वास्थैः कुमारावानीतौ राघवस्य निदेशतः
दृष्ट्वा तु राघवः प्राप्तौ प्रियौ भरतलक्ष्मणौ। समालिंग्य तु रामस्तौ वाक्यं चेदमुवाच ह
कृतं मया यथातथ्यं द्विजकार्यमनुत्तमं। धर्महेतुमतो भूयः कर्तुमिच्छामि राघवौ
भवद्भ्यामात्मभूताभ्यां राजसूयं क्रतूत्तमं। सहितो यष्टुमिच्छामि यत्र धर्मश्च शाश्वतः
पुष्करस्थेन वै पूर्वं ब्रह्मणा लोककारिणा। शतत्रयेण यज्ञानामिष्टं षष्ट्याधिकेन च
इष्ट्वा हि राजसूयेन सोमो धर्मेण धर्मवित्। प्राप्तः सर्वेषु लोकेषु कीर्तिस्थानमनुत्तमम्
इष्ट्वा हि राजसूयेन मित्रः शत्रुनिबर्हणः। मुहूर्तेन सुशुद्धेन वरुणत्वमुपागतः
तस्माद्भवंतौ संचिंत्य कार्येस्मिन्वदतं हि तत्। भरत उवाच। त्वं धर्मः परमः साधो त्वयि सर्वा वसुंधरा
प्रतिष्ठिता महाबाहो यशश्चामितविक्रम। महीपालाश्च सर्वे त्वां प्रजापतिमिवामराः
निरीक्षंते महात्मानो लोकनाथ तथा वयं। प्रजाश्च पितृवद्राजन्पश्यंति त्वां महामते
पृथिव्यां गतिभूतोसि प्राणिनामिह राघव। सत्वमेवंविधं यज्ञं नाहर्त्तासि परंतप
पृथिव्यां सर्वभूतानां विनाशो दृश्यते यतः। श्रूयते राजशार्दूल सोमस्य मनुजेश्वर
ज्योतिषां सुमहद्युद्धं संग्रामे तारकामये। तारा बृहस्पतेर्भार्या हृता सोमेनकामतः
तत्र युद्धं महद्वृत्तं देवदानवनाशनम्। वरुणस्य क्रतौ घोरे संग्रामे मत्स्यकच्छपाः