अगस्त्य उवाच। पुरा कृतयुगे राजा मनुर्दंडधरः प्रभुः। तस्य पुत्रोथ नाम्नासीदिक्ष्वाकुरमितद्युतिः
तं पुत्रं पूर्वजं राज्ये निक्षिप्य भुविसंमतम्। पृथिव्यां राजवंशानां भव राजेत्युवाच ह
तथेति च प्रतिज्ञातं पितुः पुत्रेण राघव। ततःपरमसंहृष्टः पुनस्तं प्रत्यभाषत
प्रीतोस्मि परमोदार कर्मणा ते न संशयः। दंडेन च प्रजा रक्ष न च दंडमकारणम्
अपराधिषु यो दंडः पात्यते मानवैरिह। स दंडो विधिवन्मुक्तः स्वर्गं नयति पार्थिवम्
तस्माद्दण्डे महाबाहो यत्नवान्भव पुत्रक। धर्मस्ते परमो लोके कृत एवं भविष्यति
इति तं बहुसंदिश्य मनुः पुत्रं समाधिना। जगाम त्रिदिवं हृष्टो ब्रह्मलोकमनुत्तमम्
जनयिष्ये कथं पुत्रानिति चिंतापरोऽभवत्। कर्मभिर्बहुभिस्तैस्तैस्ससुतैस्संयुतोऽभवत्
तोषयामास पुत्रैस्स पितॄन्देवसुतोपमैः। सर्वेषामुत्तमस्तेषां कनीयान्रघुनंदन
शूरश्च कृतविद्यश्च गुरुश्च जनपूजया। नाम तस्याथ दंडेति पिता चक्रे स बुद्धिमान्
भविष्यद्दण्डपतनं शरीरे तस्य वीक्ष्य च। संपश्यमानस्तं दोषं घोरं पुत्रस्य राघव
स विंध्यनीलयोर्मध्ये राज्यमस्य ददौ प्रभुः। स दंडस्तत्र राजाभूद्रम्ये पर्वतमूर्द्धनि
पुरं चाप्रतिमं तेन निवेशाय तथा कृतम्। नाम तस्य पुरस्याथ मधुमत्तमिति स्वयम्
तथादेशेन संपन्नः शूरो वासमथाकरोत्। एवं राजा स तद्राज्यं चकार सपुरोहितः
प्रहृष्ट सुप्रजाकीर्णं देवराजो यथा दिवि। ततः स दंडः काकुत्स्थ बहुवर्षगणायुतम्
अकारयत्तु धर्मात्मा राज्यं निहतकंटकं। अथ काले तु कस्मिंश्चिद्राजा भार्गवमाश्रमम्
रमणीयमुपाक्रामच्चैत्रमासे मनोरमे। तत्र भार्गवकन्यां तु रूपेणाप्रतिमां भुवि
विचरंतीं वनोद्देशे दंडोऽपश्यदनुत्तमाम्। उत्तुंगपीवरीं श्यामां चंद्राभवदनां शुभाम्
सुनासां चारुसर्वांगीं पीनोन्नतपयोधराम्। मध्ये क्षामां च विस्तीर्णां दृष्ट्वा तां कुरुते मुदम्
एकवस्त्रां वने चैकां प्रथमे यौवने स्थिताम्। स तां दृष्ट्वात्वधर्मेण अनंगशरपीडितः
अभिगम्य सुविश्रांतां कन्यां वचनमब्रवीत्। कुतस्त्वमसि सुश्रोणि कस्य चासि सुशोभने
पीडतोहमनंगेन पृच्छामि त्वां सुशोभने। त्वया मेऽपहृतं चित्तं दर्शनादेव सुंदरि
इदं ते वदनं रम्यं मुनीनां चित्तहारकम्। यद्यहं न लभे भोक्तुं मृतं मामवधारय
त्वया हृता मम प्राणा मां जीवय सुलोचने। दासोस्मि ते वरारोहे भक्तं मां भज शोभने
तस्यैवं तु ब्रुवाणस्य मदोन्मत्तस्य कामिनः। भार्गवी प्रत्युवाचेदं वचः सविनयं नृपम्
भार्गवस्य सुतां विद्धि शुक्रस्याक्लिष्टकर्मणः। अरजां नाम राजेंद्र ज्येष्ठामाश्रमवासिनः
शुक्रः पिता मे राजेंद्र त्वं च शिष्यो महात्मनः। धर्मतो भगिनी चाहं भवामि नृपनंदन
एवंविधं वचो वक्तुं न त्वमर्हसि पार्थिव। अन्येभ्योपि सुदुष्टेभ्यो रक्ष्या चाहं सदा त्वया
क्रोधनो मे पिता रौद्रो भस्मत्वं त्वां समानयेत्। अथवा राजधर्मेणासंबंधं कुरुषे बलात्
पितरं याचयस्व त्वं धर्मदृष्टेन कर्मणा। वरयस्व नृपश्रेष्ठ पितरं मे महाद्युतिम्