प्राप्तास्ते तु महात्मानो राघवस्य निवेशनम्। प्रतीहारस्ततो राममगस्त्यवचनाद्द्रुतम्
आवेदयामास ऋषीन्प्राप्तास्तांश्च त्वरान्वितः। दृष्ट्वा रामं द्वारपालः पूर्णचंद्रमिवोदितम्
कौसल्यासुत भद्रं ते सुप्रभाताद्य शर्वरी। द्रष्टुमभ्युदयं तेद्य सम्प्राप्तो रघुनंदन
अगस्त्यो मुनिभिः सार्धं द्वारि तिष्ठति ते नृप। श्रुत्वा प्राप्तान्मुनीन्रामस्तान्भास्करसमद्युतीन्
प्राह वाक्यं तदा द्वास्थं प्रवेशय त्वरान्वितः। किमर्थं तु त्वया द्वारि निरुद्धा मुनिसत्तमाः
रामवाक्यान्मुनींस्तांस्तु प्रावेशयद्यथासुखम्। दृष्ट्वा तु तान्मुनींन्प्राप्तान्प्रत्युवाच कृतांजलि
रामोऽभिवाद्य प्रणत आसनेषु न्यवेशयत्। ते तु कांचनचित्रेषु स्वास्तीर्णेषु सुखेषु च
कुशोत्तरेषु चासीनाः समंतान्मुनिपुंगवाः। पाद्यमाचमनीयं च ददौ चार्घ्यं पुरोहितः
रामेण कुशलं पृष्टा ऋषयः सर्व एव ते। महर्षयो वेदविद इदं वचनमब्रुवन्
कुशलं ते महाबाहो सर्वत्र रघुनंदन। त्वां तु दिष्ट्या कुशलिनं पश्यामो हतविद्विषम्
हृता सीतातिपापेन रावणेन दुरात्मना। पत्नी ते रघुशार्दूल तस्या एवौजसा हतः
असहायेन चैकेन त्वया राम रणे हतः। यादृशं ते कृतं कर्म तस्य कर्ता न विद्यते
इह संभाषितुं प्राप्ता दृष्ट्वा पूताः स्म सांप्रतम्। दर्शनात्तव राजेंद्र सर्वे जातास्तपस्विनः
रावणस्य वधात्तेद्य कृतमश्रुप्रमार्जनम्। दत्वा पुण्यामिमां वीर जगत्यभयदक्षिणाम्
दिष्ट्या वर्धसि काकुत्स्थ जयेनामितविक्रम। दृष्टस्संभाषितश्चासि यास्यामश्चाश्रमान्स्वकान्
अरण्यं ते प्रविष्टस्य मया चेंद्रशरासनम्। अर्पितं चाक्षयौ तूणौ कवचं च परंतप
भूयोप्यागमनं कार्यमाश्रमे मे रघूद्वह। एवमुक्त्वा तु ते सर्वे मुनयोंतर्हिताऽभवन्
गतेषु मुनिमुख्येषु रामो धर्मभृतां वरः। चिंतयामास तत्कार्यं किं स्यान्मे मुनिनोदितम्
भूयोप्यागमनं कार्यमाश्रमे रघुनंदन। अवश्यमेव गंतव्यं मयाऽगस्त्यस्य सन्निधौ
श्रोतव्यं देवगुह्यं तु कार्यमन्यच्च यद्वदेत्। एवं चिंतयतस्तस्य रामस्यामिततेजसः
करिष्ये नियतं धर्मं धर्मो हि परमा गतिः। सुतवर्षसहस्राणि दश राज्यमकारयत्
ददतो जुह्वतश्चैव जग्मुस्तान्येकवर्षवत्। प्रजाः पालयतस्तस्य राघवस्य महात्मनः
एतस्मिन्नेव दिवसे वृद्धो जानपदो द्विजः। मृतं पुत्रमुपादाय रामद्वारमुपागतः
उवाच विविधं वाक्यं स्नेहाक्षरसमन्वितम्। दुष्कृतं किंतु मे पुत्र पूर्वदेहांतरे कृतम्
त्वामेकपुत्रं यदहं पश्यामि निधनं गतम्। अप्राप्तयौवनं बालं पंचवर्षं गतायुषम्
अकाले कालमापन्नं दुःखाय मम पुत्रक। अकृत्वा पितृकार्याणि गतो वैवस्वतक्षयम्
रामस्य दुष्कृतं व्यक्तं येन ते मृत्युरागतः। बालवध्या ब्रह्मवध्या स्त्रीवध्या चैव राघवम्
प्रवेक्ष्यति न सन्देहः सभार्ये तु मृते मयि। शुश्राव राघवः सर्वं दुःखशोकसमन्वितम्
निवार्य तं द्विजं रामो वसिष्ठं वाक्यमब्रवीत्। किं मयाद्य च कर्तव्यं कार्यमेवं विधे स्थिते
प्राणानहं जुहोम्यग्नौ पर्वताद्वा पतेह्यहम्। कथं शुद्धिमहं यामि श्रुत्वा ब्राह्मणभाषितम्