सः भगवांस्तां जगन्मातरं पादयोः स्पृशन् साक्षात्संमानितवान्, "हे जगन्माते, त्वं विश्वपूज्या" इति सस्नेहमुवाच। सा देवी स्वपादौ संहृत्य हरिणः हस्तयोः स्वहस्ताभ्यां स्पर्शं कृतवती। ततः सा देवी विष्णुं प्रगृह्य सस्मितं प्राह—"सर्वं मया क्षमितं, हे अच्युत; एषा लक्ष्मीः सदा तव हृदये वसिष्यति, प्रिय। त्वया विना सा अन्यत्र कदापि न रमते; भृगुपत्नीसम्भविता एषा पतिव्रता तव एव भार्या। देवदानवप्रयत्नेन सा पुनः सागरात् समुद्भूता; भगवन्, अत्रापि सा पुनरवतारं कृत्वा दृश्यते।" "देवेषु दिव्यशरीरे, मनुष्येषु मानुषरूपिणी वा, सा निःसंशयं तव सखी, दीर्घकालं पतिव्रतानिष्ठा। किं कर्तव्यमत्र, भगवन्? आज्ञापय माम्।" इत्युक्ते विष्णुना प्रोक्तं—"यज्ञः समाप्तः; अहं तव समीपं प्रेषितः। शीघ्रं सवित्रीं आनय, यथा सा मया सह स्नानं कुर्यात्। त्वं शीघ्रं तत्र गच्छ, हर्षेण।" ततो लक्ष्मीः प्राह—"आर्ये, त्वं शीघ्रं उत्तिष्ठ, यत्र पितामहः तत्र गच्छ।" सा उवाच—"त्वया विना न गच्छामि; तव पादौ स्पृष्ट्वा स्थितास्मि।" इति उक्त्वा सा देवी तां उन्नम्य स्वदक्षिणहस्तेन तस्याः दक्षिणहस्तं गृहीत्वा स्थापिता। सवित्री विलम्बमानां ज्ञात्वा, पितामहः तदा समीपस्थां महादेवीं प्रति वचः प्रोवाच। "त्वं पार्वत्याऽनुगच्छ, दैत्यानां विनाशिनी। गौरी पूर्वं गच्छतु, त्वं चानुगच्छ शंकर। तां बोधयित्वा शीघ्रं आनय; यथाशक्ति शीघ्रं आगच्छतु।" इति आज्ञां श्रुत्वा पार्वती च परमेश्वरः तत्र गतौ। तौ दिव्यदंपती ब्रह्मपत्नीं प्रति उक्तवन्तौ—"महत् कार्यं त्वया कर्तव्यम्, हे पतिव्रते। एषा हिमगिरिसुता गौरी, एषा विशाललोचना लक्ष्मीः, एषा इन्द्राणी वा, यां त्वं विश्वसि, तां पृच्छ।" इति उक्त्वा तस्यै नमस्कारं कृत्वा त्रिशूलधराय वरं दत्तवती। "गौरी तव अर्धाङ्गे सदा स्थितव्या, हे शंकर; तया सह त्वं त्रैलोक्ये शोभसे। सर्वं जगत् त्वया सुखमुपभुङ्क्ते, हे रिपुहन्तर्।" इत्युक्त्वा, सवित्री ब्रह्मपत्नीया सह नीताभूत्। गौरी तस्याः वामहस्तं, लक्ष्मीः दक्षिणहस्तं गृहीत्वा, शंकरः नमस्कृत्य वचः प्रोवाच— "आगच्छ, सौभाग्यवती, यत्र तव पतिः स्थितः। तत्र गच्छ, सुन्दरी; स्त्रीणां पतिः परमो गतिः। एषा आमन्त्रणस्य महत्त्वेन त्वं स्नेहेन गन्तव्या; लक्ष्मीः पार्वती च तव पुरतः स्थिते। अस्माकं वचनेन च, त्वत्संमानायैव, न तव अवमानः, हे ब्रह्मप्रिय। अस्माभिः प्रार्थिता, त्वं हर्षेण तत्र गच्छ।" गौरी उवाच—"अहं सदा तव प्रिया, यथा त्वं स्वयमुपदिशसि। लक्ष्मीः तव हस्ते स्थापिताऽस्ति, अहं च तव दक्षिणे गृहीता। आगच्छ, महाभाग्यवती, यत्र तव पतिः प्रतीक्षते।" ततो द्वाभ्यां ताभ्यां मध्ये स्थापिता सा देवी, विष्णु-रुद्रौ अग्रे, इन्द्राद्याः सर्वे देवाः च, सर्वे च गन्धर्वाः अप्सरः, स्थावरजङ्गमाः च त्रिलोक्यवासी, तत्र समागताः। सा सवित्री ब्रह्मप्रियाऽपि तत्र आगता। तां सवित्रीं सुन्दरवदनाम् आलोक्य, पितामहः ब्रह्मा गायत्र्या सह इदं वचनं प्रोवाच—"एषा देवी कर्त्री; अहं तव वशे स्थितः। यत् कार्यं इच्छसि, तदाज्ञापय, सुन्दरी।" ब्रह्मणा एवमुक्ता देवी लज्जया शिरः नतवती, न किञ्चित् उक्तवती। गायत्री ब्रह्मणा प्रेरिता, तस्याः पादौ पतित्वा प्रार्थयामास—"त्वया मया अपराधः कृतः; क्षमस्व, नमामि त्वाम्।" तदा सा देवी तां गले परिष्वज्य सान्त्वयन्ती प्राह—"एषः मम पूज्यः पतिः। पतिवाक्यं कार्यम्; सः स्त्रीणां प्राणेशः। सृष्ट्यादौ भगवता विरिञ्चिना एवमुक्तम्।" "स्त्रीणां पृथग्यज्ञो वा व्रतं वा नास्ति; यत् पतिः वदति, तत् तया कर्तव्यम्, अवमानं विना। या स्त्री पतिं वा भगिनीं वा निन्दति, वा कटुं भाषते, सा नरकं याति। यदि पतिसन्निधौ स्त्री व्रतं वा उपवासं वा करोति, पतिलाभस्य आयुः ह्रासः; मृत्युः चेत्, सा नरकं याचते।" "एतत् ज्ञात्वा, त्वं पतिं अप्रियम् कदापि न कुर्याः, धर्मपथे स्थिते; न च पतिस्य दक्षिणभागे सेवां कुर्याः। सर्वत्र अहं स्वयम् तस्य दक्षिणभागे स्थितवती; त्वं पुण्ये, वामभागे गच्छ, नारद- पुष्करयोः सह। अन्ये ब्रह्मस्थानानि तीर्थानि च स्थापितानि; सृष्ट्यन्तं यावदत्र सौन्दर्यं लप्स्यसे। त्वं चाहं च निःसंशयं ब्रह्मणः पार्श्वे पुष्करे स्थितव्ये; त्वं वामभागे स्थिता।" "एवं मम उपदेशेन सुखेन तिष्ठ।" गायत्र्युवाच—"यथाज्ञापयसि, तथा करिष्यामि। तव आदेशः मया पालनीयः; त्वं मम जीवितसमाऽसि सखी। अहं तव कनिष्ठा, त्वं मां सदा पालय।