देवी कन्या, महद् दीप्तिमन्तं विविधरूपं सैन्यं सहिता, रुरु त्वचं शिरं च धारयन्ती, विस्मितैः देवैः दृष्टा। ततः परम् देवी परमार्थरूपा स्वस्य तपःस्थाने स्थित्वा, तत्र दिव्याभिः देव्या: परिवृत्या सेव्यमाना अभवत्। ततः ताः देव्या: तृषिताः क्षुधिताः च, तां देवीं प्रार्थयन्ति—"क्षुधिताः स्मः, हे देवी, भोजनं नो वरं दत्तु।" एवं उक्त्वा, सा देवी तासां भोजनाय चिन्तयन्ती, यत्नेन विचिन्त्य अपि, तासां योग्यं भोजनं न प्राप्नोत्। ततः सा देवी महादेवं रुद्रं पशुपतिं बलवन्तं समध्यानम्। तस्य ध्यानात् त्रिनेत्रः परमात्मा उत्पन्नः। रुद्रः तां देवीं उवाच—"किं कार्यं कर्तुमिच्छसि, वद, हे देवी, महामाये, यद् मनसि अस्ति।" शिवदूत्याः दूतः उवाच—"हे देव, त्वं अजवेषे अजः भूत्वा अजमध्ये वससि; एता देव्या: त्वां श्रद्धया भोजनार्थं खादिष्यन्ति।" "हे देवाधिदेव, तासां भोजनाय किमपि दातव्यम्; एता बलवत्यः क्षुधिताः त्रिशूलैः मां अभिव्याघ्नन्ति।" "अन्यथा, एता क्षुधिताः मां अपि बलात् खादेयुः; अतः मां दृष्ट्वा शीघ्रं योग्यं भोजनं दत्तु।" रुद्रः उवाच—"शिवदूति, पुरा गङ्गाद्वारे मम गणैः दक्षयज्ञः विनष्टः।" "तत्र यज्ञपशुः मृगः भूत्वा शीघ्रं धावितः; अहम् तं बाणेन विद्ध्वा रक्तेन सिक्तः।" "ततः अजगन्धः गन्धं लब्ध्वा, देवैः माम् 'अजगन्धः' इति नाम्ना कृतः; त्वं अपि अजगन्धा भव, अहं अन्यं भोजनं दास्यामि।" "हे देवी, शृणु; अहं तासां योग्यं भोजनं कथयामि, हे दीप्ते कालरात्रि, स्त्रीश्रेष्ठे।" "या स्त्री गर्भिणी, वा अन्यायाः वस्त्रं धारयति, वा अन्यां स्पृशति, विशेषतः पुरुषम्—" "हे सुन्दरी, यः बालकं भूमेः एकवर्षं बलात् गृह्णाति—" "ते खादन्तु, चिरकालं तृप्ताः स्युः; अन्ये, अप्रतिष्ठिताः, प्रसूतीगृहस्य दोषं गृह्णन्ति।" "हे देवेश्वरि, ये नवजातं चोरयन्ति, गृहेषु, क्षेत्रेषु, तडागेषु, सरःसु, उद्यानेषु वसन्ति।" "तासु, या स्त्रीः नित्यं रोदन्ति, तासां शरीरं अन्यैः उपभुज्यते, काश्चित् तृप्तिं यान्ति।" शिवदूती उवाच—"यद् त्वया दत्तं, तद् निन्द्यं, जनानां क्लेशकरं; त्वं शङ्करस्य सारं दातुं न जानासि।" "यद् लज्जाकरं जनानां दुःखदं, तत् भोजनं न दातव्यम्, हे शङ्कर।" रुद्रः उवाच—"यदा स्कन्दः मया अवन्त्यां पूर्वं अभिषिक्तः, शिशुशिरःसमाप्तौ—" "तदा मातरः आगत्य, अद्भुतं भोजनं निर्मितवत्यः; देवगणाः स्वर्गात् मातृनैवेद्यं भोक्तुं आगच्छन्।" "तत्र, गृहेषु, ब्रह्माद्याः देवाः, गन्धर्वाः, अप्सराः, यक्षाः, गुह्यकाः च—" "मेरुशिखराणि, गङ्गाद्याः नद्यः, नागाः, गजाः, सिद्धाः, पक्षिणः, दानवविनाशकाः—" "डाकिन्यः, वेतालाः, ग्रहाः सर्वे च उपस्थिताः; हे देवी, ब्रह्मणा यद् निर्मितं, तत्र किं वक्तव्यम्?" "सर्वं भोजनं दिव्यं स्वेच्छया दत्तं; शिवदूती उवाच—दत्तु तासां स्वर्गे दुर्लभं भोजनं।" "स्नेहेन निर्मितं, मधुरं, रमणीयं, सुपाकं, सावधानी कृते; कदाचित् अन्यैः न खादितं, हे परमेश्वर।" एवं उक्त्वा, महेश्वरः पार्वत्या: सन्निधौ तासां भोजनार्थं भाषितवान्। "मया नानाविधिना भोजनं निर्मितं; सर्वं क्षीणं, अन्यत् न दृश्यते।" "इदानीं त्वं आगता, वद, किम् दातव्यम्; किम् अद्भुतं विशेषतः तुभ्यं सर्वेभ्यः दातव्यम्?" "न मया नापि अन्यैः खादितम्, तुभ्यं खादनाय दास्यामि; नाभेरधः मम द्वे गोलके, फले इव दृश्ये।" "एते दीर्घे अण्डे सर्वाः सह खादत; तेन भोजनं तृप्तिं परमां प्राप्स्यथ।" एवं महादानं लब्ध्वा, सर्वाः देव्या: शिवस्य पुरतः नमस्कृत्य, इदं वचनं ऊचुः। "ये पुरुषाः शुभकर्माणि उपहासं विना कुर्वन्ति, तेषां धनं, पशवः, पुत्राः, पत्न्यः, सर्वं गृहसंपद् भवति।" "यद् अन्यत् मनसि अभिलषितं, तेन दास्यामि; उपहासकाः दीर्घदन्ताः दरिद्राः भवन्ति।" "अतः ज्ञानी उपहासं हास्यं वा न कुर्यात्; यूयं पूज्याः मातरः लोके प्रसिद्धा भविष्यथ।" "ये पुरुषाः कौमुद्युत्सवे चणडालकपिष्टान्नानि तैलपिष्टान्नानि अण्डैः सह नैवेद्ये ददति—" "ते स्वजनैः, कुटुम्बैः, वंशः न छिद्यते; पुत्रहीनः पुत्रं लभते, धनार्थी धनं प्राप्नोति।" "सौन्दर्यवान्, भाग्यवान्, सुखी, सर्वशास्त्रविशारदः, ब्रह्मलोकसम्मानितः, हंसयानेन याति।" "हे शिवदूते, तासां भोजनं दत्तं; यद् त्वं लज्जाकरं पृष्टवती, तत् शृणु।