देवी, या whose eyes bloomed like lotuses, आश्चर्यचकिता अभवत्। सा पप्रच्छ – “त्वत्तः पश्चात् किमपि आपतितं न पश्यामि।” तदानीं सर्वे देवाः, इन्द्रः अग्रतः, भयभीताः पलायमानाः अभवन्। देवाः ऊचुः – “अत्र दैत्याधिपः रुरुः, भीमबलः, आगच्छति। सः महती चतुरङ्गिण्या सेनया परिवृतः अग्रे गच्छति। अतः हे देवि, वयं संतप्ताः तव शरणं प्राप्ताः स्म।” देवानां वचनं श्रुत्वा सा देवी उच्चैः हास्यं कृतवती। तस्याः हास्ये मुखात् दिव्याः स्त्रियः उत्पन्नाः। ताः सर्वाः पाशान् अंकुशान् च धारयन्त्यः, पूर्णस्तनाः, त्रिशूलधारिण्यः, भीमाः, विकटवदनाः, दंष्ट्राङ्कुशवदनाः अभवन्। सर्वाः शिरसि मुकुटानि धारयन्त्यः, दंष्ट्राः निक्षिप्य, अशुभैः गर्जितैः, शब्दैः च सर्वाणि चराचराणि प्राणिनः भयङ्करयन्त्यः अभवन्। केचिद् श्वेतवस्त्रधारिण्यः, केचिद् विविधवस्त्रधारिण्यः, केचिद् नीलवर्णवस्त्रधारिण्यः, अन्याः रक्तस्य स्वादुं उत्सुकाः अभवन्। ताः विविधवदनाः, विविधशरीरधारिण्यः, तासु परिवृत्य देवी देवानां अभयदा अभवत्। सा देवी उवाच – “मा भैः देवाः, शुभं भवतु।” एवं वदन्त्या अपि रुरुः, चतुरङ्गिण्या सेनया युक्तः, आगच्छत्। सः नीलगिरिश्रेष्ठः, देवानां मार्गः शरणं च, देवी द्वारा समीपं प्राप्तः। देवी तस्याः पुरतः देवसेना व्याकुलां दृष्ट्वा, दैत्याः “स्थ, स्थ” इति घोषयन्तः उपजग्मुः। ततः तासां स्त्रीणां तेषां दैत्यैः भीषणं युद्धं आरभत। भूमौ शरैः विदारिताङ्गाः दैत्याः, क्रुद्धसर्पवत् विक्षिप्ताः अभवन्। केचिद् शूलैः विदारितहृदयाः, गदाभिः भग्नवक्षसः, परशुभिः विदारितशिरसः, मुद्गरैः भग्नकपालाः अभवन्। केचिद् त्रिशूलैः विदारितपोटाः, उत्तमखड्गैः छिन्नग्रीवाः, रथाश्वगजपदातयः च युद्धे पतिताः अभवन्। यदा सर्वे दैत्याः रुरुः विना रणभूमिं प्रविष्टाः, रुरुः स्वसेनां हतां दृष्ट्वा मायां उपयोजयत्। तस्य मायया देव्यो देवाः च युद्धभूमौ मोहिताः अभवन्। देवीदुष्ट्या सर्वं घोरतमसि आवृतं अभवत्। ततः देवी, महाबला, तं दैत्यं ताडितवती। तस्य ताडनेन तस्मिन्नेव तमः दैत्यात् निवृत्तम्। माया नष्टे, दानवः रुरुः शीघ्रं पातालं प्रविष्टः। तत्रापि परात्पर देवी तत्र उपस्थिता अभवत्। क्रुद्धाः देव्यो सह देवी रुरोः पुरतः स्थित्वा तं साक्षात् अभिमुखं अभवत्। रुरुः, दानवाधिपः, भयाकुलः, अग्रे गतः। देवी तस्य नखाग्रं द्वारा शिरः छित्त्वा, त्वचं शीघ्रं गृहीत्वा, पातालात् निर्गत्य पुनः पुष्करगिरिं अगच्छत्। सा कन्या, महतीं दीप्तिमतीं विविधरूपां सेनां सह, रुरोः त्वचं शिरः च धारयन्ती, देवैः विस्मितैः दृष्टा। परमेश्वरी देवी स्वतपःस्थानं उपगम्य, दिव्याभिः देव्योः परिवृता अभवत्। तासां देव्योः, उत्सुकाः क्षुधिताः, देवीं प्रार्थयन्त्यः – “क्षुधिताः स्म, हे देवी, भोजनवरं देहि।” तद्वचनं श्रुत्वा देवी तासां भोजनं चिन्तयन्ती, यत्नेन विचार्यापि, उचितं भोजनं न लभते स्म। ततः देवी महादेवं, रुद्रं, पशुपतिं, महाबलम्, ध्यानयामास। ध्यानात् परमात्मा, त्रिनेत्रः, प्रकटितः। रुद्रः तां देवीं उवाच – “किमर्थं कार्यं कर्तुं इच्छसि? वद, हे देवी, महामाये, यद् मनसि अस्ति।” शिवदूत्याः दूतः उवाच – “हे देव, त्वं अजवेषे स्थितः, अजवद् रूपं धारयन्। एताः देव्योः त्वां श्रद्धया भोजनरूपेण उपयोजयिष्यन्ति।” “हे देवाधिप, तासां भोजनार्थं किमपि अत्र दातव्यम्। एताः शक्तिमतीः, भोजनकामाः, त्रिशूलैः मां त्रासयन्ति। अन्यथा एताः क्षुधिताः मां अपि बलात् खादेयुः। अतः, मां दृष्ट्वा शीघ्रं उचितं भोजनं प्रदाय।” रुद्रः उवाच – “शिवदूति, पुरातनकथां कथयामि। गङ्गाद्वारे मम गणाः दक्षयज्ञं विनाशितवन्तः। तत्र यज्ञपशुः मृगः भूत्वा शीघ्रं धावितः। अहं तं बाणेन विदारितवान्, रक्तेन सिंचितः। ततः अजगन्धः नाम, अजगन्धगन्धेन, देवैः मे नाम अजगन्धः कृतम्। त्वं अपि अजगन्धा भविष्यसि, अन्यं भोजनं अपि दास्यामि।” “हे देवी, शृणु। एकं भोजनं तासां योग्यं कथयामि, हे दीप्तिमती कालरात्रि, स्त्रीश्रेठे। या स्त्री गर्भवती, वा अन्याया वस्त्रं धारयति, वा अन्यां स्पृशति, विशेषतः पुरुषम्। यदि कोऽपि बालकं, एकवर्षीयं, भूमितः बलात् गृह्णाति। ताः तेन खादित्वा शतशः वर्षाणि तृप्ताः भविष्यन्ति। अन्याः, अनादृताः, प्रसूतिगृहस्य दोषं गृह्णन्ति।” “हे देवेश्वरि, ये नवजातस्य चौर्यं कुर्वन्ति, गृहेषु, क्षेत्रेषु, सरःषु, सरोवरेषु, उद्यानेषु च वसन्ति। तासु, या स्त्री सततं रुदन्ति, ताः अन्यैः शरीरं खाद्यन्ते, केचिद् तृप्तिम् उपयान्ति।” शिवदूति उवाच – “यद् त्वया दत्तं, तद् निन्द्यं, लोकानां दुःखकरम्। शङ्करस्य सारं दातुं न जानासि। यत् लज्जाकरं, लोकानां पीडाकरं, तद् भोजनं न दातव्यम्, हे शङ्कर।” एवं देवी, देव्योः, रुद्रस्य च संवादः, युद्धं, मायायाः विनाशः, रुरोः वधः, देवीदूत्याः भोजनविचारः, रुद्रस्य उपदेशः, शिवदूत्याः विरोधः च, एकस्माद् कथा प्रवाहे संप्राप्तम्।