ये याचकाः तव गृहम् आगच्छन्ति, ते कदापि निराशाः न प्रस्थिताः; त्वं कामदुघवृक्षवत् सर्वेषां कामिनां दाता, अन्यः दाता नास्ति। तेजसा त्वं सूर्यसमानः, गाम्भीर्ये सागरसदृशः; क्षमायां पृथिवीव, शोभायां नारायण इव। अत्र कश्यपवंशे जातः ब्राह्मणः वामनः माम् उपगम्य त्रिपदभूमिं दातव्यम् इति याचितवान्। यज्ञकर्मणः निमित्तम्, यत्र अहम् यजनं करिष्यामि, तदर्थम् एषा मम प्रार्थना, भगवन्, इति सः माम् अब्रवीत्। हे बाष्कल! त्वं त्रिभुवनानि पादविक्षेपेण प्राप्तवान्; अहम् निरुपायः, निरधनः, यद् दातुम् इच्छसि, तत् मम नास्ति। अहम् अपि अन्यस्य कृते, अथवा स्वस्यापि, त्वाम् याचिष्ये; यतः अहम् अपि याचकः अस्मि, अतः यथोचितं कुरु। त्वं कश्यपवंशे जातः, तस्य वंशस्य वर्धकः; दित्या गर्भितः, यस्य पिता त्रिभुवनवन्दितः। एवं विदित्वा, त्वां पुनः याचामि—यज्ञकर्मणः कृते त्रिपदभूमिं दातुम् अर्हसि। अयं वामनः, अत्यल्पशरीरः, अस्य परभूमिं दातुम् अहम् न समर्थः, हे दानव। यद् याचितम्, तत् एव दास्यामि; यदि मम ज्येष्ठाः मन्त्रिणः च अनुमोदन्ति, तर्हि सः त्रिपदभूमिं प्राप्नुयात्। यदा अहम् अपि याचकः, स्वकुटुम्बस्य कृते वा, अन्यः याचकः गृहम् आगच्छति वा—यथोचितं तत् एव कार्यम्। यदि तव रोचते, महाबल दानवेश, तर्हि शीघ्रं एष महात्मा वामनः त्रिपदभूमिं प्राप्नोतु। तदा बाष्कलिः उवाच—इन्द्र! तुभ्यं स्वागतम्; शीघ्रं शुभं प्राप्नुहि। स्वम् आत्मानं चिन्तय, यः सर्वेषां परमाश्रयः। भारं तुभ्यं न्यस्य, पितामहः सुखेन तिष्ठति, समाधौ परं पदं चिन्तयन्। बहुषु युद्धेषु क्लान्तः, लोकचिन्ता परित्यज्य, केशवः क्षीरसिन्धुद्वीपे शयानः तिष्ठति। अन्ये च दानवाः, बलिनः, शस्त्रपाणयः, त्वया एव विजिताः, शक्र, अन्यस्य साहाय्यं विना। अत्र द्वादश आदित्या, एकादश रुद्राः, द्वौ अश्विनौ, वसवः, धर्मः च सनातनः सन्ति। तव बाहुबलेन, ते स्वर्गे यज्ञभागान् भुञ्जते; त्वया शतानि यज्ञानां सम्पूर्णानि, दानवरदानैः समापितानि। त्वया एव वृत्रः, नमुचिः च हतौ, महेन्द्र; पूर्वम् विष्णोः आज्ञया ते विनष्टाः। हिरण्याक्षः, हिरण्यकशिपोः भ्राता, अपि हतः; अत्र हिरण्यकशिपुः अपि, उरस्य उपवेश्य, निहतः। त्वां वज्रधरं, ऐरावतशिरसि स्थितं, रणाङ्गणे दृष्ट्वा, सर्वे दानवाः विनश्यन्ति। ये दानवाः पूर्वं त्वया जिताः, ते मम शक्तेः सहस्रांशेन अपि न तुल्याः। एवंविधः त्वम्, इन्द्र, अहम् तव किं? त्वया रक्षितुं अत्र आगतः। अहम् करिष्यामि, न संशयः; प्राणान् अपि दास्यामि; किं हेतोः, देवेश, एषा भूमिः मया उक्ता? एता भार्याः, पुत्राः, गावः, यत् अन्यद् धनं, त्रैलोक्यराज्यम्—सर्वं अस्मै ब्राह्मणाय दीयताम्। यदि बाष्कलिना न दत्तम्, किन्तु शक्रेण मम गृहे दत्तम्, तर्हि मम, पितृणां च, लज्जा नूनम् आगच्छेत्। अन्यः याचकः यदा आगच्छति, सः अपि मम प्रियः; विशेषतः त्वं, कदापि अत्र न संकोचः। महती मम लज्जा, इन्द्र, त्रिपदभूम्याः; विशेषतः त्वया अस्य ब्राह्मणस्य कृते याचिता। उत्तमानि ग्रामाणि, स्वर्गलोकं, अश्वान्, गजान्, भूमिं, धनं, स्त्रियः च स्तनभरान्विताः, दास्यामि। ताः दृष्ट्वा अपि वृद्धाः तरुणाः भवन्ति; एता स्त्रियः, एषा च भूः, वामनाय समर्प्यन्ताम्। दास्यामि, देवेश; तव प्रसादः मयि अस्तु। एवं बाष्कलिना उक्ते, तदा उशना ऋत्विक् दैत्यपतिम् उवाच—त्वं राजा, दैत्याधिप, राज्यधर्मे प्रतिष्ठितः। त्वं न जानासि किम् उचितम्, किम् अनुचितम्, कस्य कदा दातव्यम्; मन्त्रिभिः सम्यक् मन्त्रयित्वा, यथोचितम् अनुचितम् परीक्ष्य, कार्यं कर्तव्यम्। त्वया इन्द्रसहिताः देवा विजिताः, त्रैलोक्यस्य अधिपत्यं प्राप्तम्; किन्तु अस्य वाक्यस्य अन्ते, त्वं बन्धनं प्राप्स्यसि। एषः वामनरूपधारी बालः, नूनं विष्णुः, सनातनः; अस्मै न दातव्यम्; तव पिता अस्य कराभ्यां हतः। यः त्वाम् आगतः, सः तव पितुः हन्ता, मातुः च हन्ता, बन्धूनां च नाशकः; सः पूर्वम् अपि, भविष्यति च, तव वंशस्य अन्तकर्ता। सः धर्मं न जानाति, इन्द्रादीनां हिते रतः; मायया दानवान् विजित्य, सः छलकारी। ब्राह्मणरूपम् आस्थाय, वामनरूपम् दर्शयित्वा, अन्यत् किम् वक्तव्यम्? अस्मै किञ्चित् अपि न दातव्यम्। यदि अस्मै मक्षिकापदस्यापि तुल्यं भूमिं दास्यसि, शीघ्रं नाशं प्राप्स्यसि—सत्यं, सत्यं, यथाश्रुतम्। एवम् आचार्येण उक्तः अपि, सः पुनः उवाच—एष सर्वम् प्रतिज्ञातम् मया, आचार्य, धर्मस्य कृते।