बाऽष्कलः सहर्षं शक्रं समालिङ्ग्य स्वगृहं प्रावेशयत्। आदरपूर्वकं पाद्यादिभिः सत्कारं कृत्वा भक्त्या तं पूजयामास। तदा स बाऽष्कलः प्रहृष्टचित्तः शक्रं प्रार्थयन् उवाच—"अद्य मे जन्म सफलम्, सर्वे मम मनोरथाः पूर्णाः, यतोऽहं त्वां स्वगृहे समागतं पश्यामि। त्वया, देवेश, प्रमुखदानवेषु ख्यातिं प्राप्तवानस्मि; त्वदीयागमनात् मम पुण्यं परमं जातम्। यत्पुण्यं यथाविधि कृताग्निष्टोमादियज्ञैः लभ्यते, तत् पुरुषदंष्ट्रिन् त्वां दृष्ट्वा लब्धमिति मन्ये। यद् फलम् भूमिदानेन, गोदानेन, राजसूययागेन वा स्यात्, तदद्य मम भवतु। त्वद्-दर्शनं, वासव, लघुतपसा न सुलभम्; अतः स्वगृहे समागतं त्वां किमर्थं कर्तव्यं मन्यसे तद् वद। त्वयि यत् किंचिद् दुष्करं कामयसे, तत् कृतमिव मन्यस्व; मम हृदि अन्यः संकल्पो नास्ति। त्वां दृष्ट्वा दुष्टारिनाशिनं धन्यः पुण्यश्चास्मि; ये तव पादौ देवानां श्रेष्ठैः पूज्यन्ते, तान् अहं पूजयामि। आगमनस्य हेतुम् अखिलं वद मे प्रभो; तवागमस्य कारणं महद् अद्भुतं मन्ये।" एवं बाऽष्कलेन सम्यक् पूजितः शक्रः प्रत्युवाच—"त्वां दानवश्रेष्ठं वेद्मि, बाऽष्कल; त्वां दृष्ट्वा, असुरश्रेष्ठ, न किञ्चिद् आश्चर्यम्। ये तव गृहं याचकाः आगच्छन्ति, ते कदापि निराशाः न गच्छन्ति; त्वं कामद्रुम इव याचकानां, अन्यो दाता नास्ति। तेजसा त्वं सूर्यसदृशः, गम्भीर्येण सागर इव, क्षमायाः पृथिवीसमः, श्रीया नारायणनिभः। अयं ब्राह्मणो वामनः कश्यपवंशसम्भवः माम् एवम् याचते—'त्रीणि पादव्यात्तानि भूमेः देहि।' मम यज्ञस्य कृते, यत्र अहं यागं करिष्यामि, तदर्थम् एषा याचना, प्रभो। त्वं त्रिभिः पादैः त्रिलोक्यं कृत्स्नं गृहीत्वा तिष्ठसि, बाऽष्कल; अहं निरुपायः, निरधनः, यत् दातुम् इच्छसि, तत् मम नास्ति। अहम् अपि त्वत्तः अन्यस्माद् वा हेतोः याचामि; यतोऽहं अपि याचकः, अतः यथोचितं कुरु। त्वं कश्यपवंशसम्भूतः, वंशवर्धनः; त्वं दितेः पुत्रः, यस्य पितरं त्रिलोक्यं पूजयति। एवं त्वां ज्ञात्वा, अहं त्वाम् याचामि—एषस्य यज्ञकर्मणः कृते त्रिणि पादव्यात्तानि भूमेः देहि। अस्य वामनस्य, यः परमलघुशरीरः, दानव, अहं परभूमिं दातुं न समर्थः। यत् त्वया मम याचितं, तदेव दास्यामि; यदि मम ज्येष्ठैः मन्त्रिभिः च अनुमोदितं स्यात्, तदा त्रीणि पादव्यात्तानि भूमेः अस्मै दत्तानि स्युः। यदा अहम् अपि याचकः, स्वकुटुम्बस्य वा, अथवा स्वजनस्य कृते, अथवा यः कश्चन आगच्छति—यथोचितं तद् एव कार्यम्। यदि ते रोचते, दानवश्रेष्ठ, तदा त्रीणि पादव्यात्तानि अस्मै वामनाय शीघ्रं दीयन्ताम्।" तदा बाऽष्कलः प्रत्युवाच—"इन्द्र, स्वागतम्! त्वं शीघ्रं कल्याणं प्राप्नुहि। स्वात्मन्येव चिन्तय, यः सर्वस्य शरणम्। त्वयि भारं न्यस्य पितामहः सुखेन तिष्ठति, समाधौ परं पदं चिन्तयन्। बहुषु युद्धेषु क्लान्तः, लोकचिन्तां परित्यज्य, केशवः क्षीरसागरे द्वीपे सुखेन शय्यां करोति। अन्ये च सर्वे बलिनो दानवाः शस्त्रपाणयः त्वया एकाकिना विजिताः, शक्र, अन्यस्यानपेक्षया। अत्र द्वादश आदित्या, एकादश रुद्राः, अश्विनीकुमारौ, वसवः, धर्मश्च सनातनः। तव बाहुबले आश्रित्य ते स्वर्गे यज्ञेषु भागं लभन्ते; त्वया शतानि यज्ञानां दत्तदानविभूतिभिः समाप्यन्ति। त्वया वृत्रः नमुचिश्च हतः, देवेश; पुरा विष्णोः आदेशेन तौ विनष्टौ। हिरण्याक्षः, हिरण्यकशिपोः भ्राता, अपि हतः; अत्र हिरण्यकशिपुः अपि, ऊरुपृष्ठे स्थाप्य, निहतः। त्वां वज्रपाणिं ऐरावतशिरसि स्थितं युद्धभूमौ दृष्ट्वा सर्वे दानवाः नश्यन्ति। ये दानवाः त्वया पूर्वं जिताः, तेभ्यः सहस्रांशेनापि न समः स्याम्। एवं त्वं, इन्द्र, मम किं गण्यः? माम् उद्धर्तुम् अत्र आगतः। अहं करिष्यामि, न संशयः; प्राणानपि दास्यामि। किं हेतोः त्वया एषा भूमिः मम प्रति उक्ता? एता भार्याः, पुत्राः, गावः, यद् अन्यद् वैभवं, त्रिलोक्यराज्यम्—एष ब्राह्मणाय वामनाय दत्त्वा। यदि बाऽष्कलिना न दत्तं स्यात्, त्वं स्वगृहे प्राप्तः, तर्हि मम, पितृणां च निःसंशयं निन्दा स्यात्। अन्यः याचकः यः आगच्छति, स अपि मम प्रियो; विशेषतः त्वं, कदापि न संकोचः भवतु। महती मे लज्जा, इन्द्र, एषा भूमेः त्रिपदव्यात्तानि; विशेषतः त्वया ब्राह्मणस्य कृते याचितम्। अहं श्रेष्ठानि ग्रामान्, स्वर्गलोकं च दास्यामि; अश्वान्, गजान्, भूमिं, धनं, स्त्रियश्च स्तनभरान्। ताः स्त्रियः, एषा च पृथ्वी, याः दृष्ट्वा वृद्धोऽपि युवा भवति, वामनाय समर्पयामि।