एकदा धर्मप्रियाः जनाः, मासे मासे एकवर्षपर्यन्तं नियमेन व्रतमिदं कर्तव्यमिति निश्चित्य, तदाचरणेन निःसंशयं मोक्षलाभः सिध्यति, इति यमदूतैः श्रावितम्। तत्र उपवासधारणं विष्णोः संतोषजनकं स्यात्, तस्मात् भक्त्या संकल्पः कर्तव्यः—"अद्य देवदेव प्रभो मम उपवासः भविष्यति" इति। द्वादश्यां तु गोविन्दस्य भक्त्या पूजनं विधेयम्। यदि स्वप्नदोषात् वा इन्द्रियनिग्रहेण वा भक्षणं संभोगः वा जातः स्यात्, तर्हि "भगवन्, सर्वं तत् क्षम्यताम्, मयि दयां कुरु" इति प्रार्थनीयम्। एवं नियमेन स्थित्वा, मध्यान्हे पुण्यस्थले गन्तव्यम्। तत्र मृद्, गोमय, तिलैः च नियमानुसारं गृहीत्वा, स्नानाय यथाविधि यत्नः कर्तव्यः। विशेषतः "अश्वक्रान्ते" इत्यादि मन्त्रेण स्नानं कर्तव्यं—"अश्वैः क्रान्ते रथेण च विष्णुना च वसुंधरे, मया यत् कृतं पापं तत् त्वया नाश्यतामिति।" तं पापं त्वया सह विनाश्य, सर्वपापात् विमुक्तो भवामि। काश्यां तु ये तिलाः उत्पद्यन्ते, ते विष्णुरूपिणः एव; तिलस्नानेन गोविन्दः सर्वपापं हन्ति। "हे देवी, विष्णुशरीरसम्भूता, महापापहरिणि, सर्वपापं मम हृद्, सर्वेषां च नमोऽस्तु ते" इति तिलस्नानसमये प्रार्थनीयम्। तुलसीपत्रं गृहीत्वा, पूर्वं नामानि उच्चार्य, धर्मज्ञैः उपदिष्टविधिना स्नानं कर्तव्यम्। ततः स्नात्वा, शुद्धवस्त्राणि परिधाय, पितृदेवताभ्यः तर्पणं कृत्वा, विष्णोः पूजनं विधेयम्। ततः निर्मलं घटं पञ्चपल्लवैः भूषितं, पञ्चरत्नैः संयुतं, दिव्यगन्धमाल्ययुक्तं स्थापयेत्। आपूर्य जलैः यथायोग्यद्रव्यैः, ताम्रपात्रेण सह, श्रीधरं देवदेवमपि तत्र स्थापयेत्। पूर्णविधिना, राजन्, उत्तमं पूजनं कुर्यात्। मृन्मयगोमयसहितेन पवित्रमण्डलं निर्मायेत्। शुक्लभव्रीहिणा शुद्धशालिना शिलायां पिष्टेन, धर्मराजस्य प्रतिमां निर्माय, हस्ते चान्यत्र यवस्थापनं कुर्यात्। तस्य पुरतः ताम्रवर्णां वैतरणीं नदीं स्थापयित्वा, पृथक् यथाविधि, आवाहनपूर्वकं पूजां कुर्यात्। "देवेश्वर यम विश्वरूप, आगच्छ, भवतः सान्निध्यं कुरु, केशव" इत्युपरि आवाहनं कृत्वा, "श्रीपतिप्रिय, तव पाद्यं दत्तम्, हे हरि, विश्वविहारकर, मयि दयां कुरु" इति प्रार्थ्यते। ततः श्रीसम्पदां दातृे पादयोः नमः; दुःखनाशनाय जानुयोः; शिवाय ऊरुषु; विश्वरूपाय कट्यां नमः। कामदेवाय गुदे; आदित्याय वृषणयोः; दामोदराय उदरे; वासुदेवाय स्तनयोः नमः। श्रीधराय मुखे; केशवाय केशेषु; शार्ङ्गधराय पृष्ठे; वरदाय पादयोः च नमः। स्वनामभिः—शंखचक्रखड्गगदापरशुधर—सर्वात्मने शिरसि नमः। मत्स्य, कूर्म, वराह, नरसिंह, वामन, राम, राम, कृष्ण, बुद्ध, कल्कि—एतेषां दशावताराणां नमः। सर्वपापराशिनाशनाय, पुनः पुनः नमस्कृत्य, एतेषु मन्त्रेषु विष्णुं सर्वथा ध्यानपूर्वकं पूजयेत्। "धर्मनाथ, नमस्ते; दक्षिणदिग्वासिन्, महिषवाहन, नमस्ते। चित्रगुप्त, विचित्र, नमः; नरकक्लेशशान्तये, मम कामान् पूरय" इति यमाय, धर्मनाथाय, मृत्यवे, अन्तकाय, वैवस्वताय, कालाय, सर्वभूतविनाशनाय च नमः। वृकोदराय, चित्राय, चित्रगुप्ताय, नीलाय, दध्नाय च नित्यं नमस्करोमि। एवं धर्मराजः द्वादशभिः नामभिः पूज्यते। "वैतरणि, दुष्प्राप्या, पापनाशिनी, सर्वकामप्रदा, आगच्छ, मयैव अर्पितं गृहाण। यमस्य भीषणे पथे प्रसिद्धा वैतरणी नदी। जन्ममृत्युरोगविनाशनाय, पापिनां दुष्प्राप्यायाम्, सर्वभूतभीतनाशन्यै तस्यां। तस्यां नदीपारे देवाः वसन्ति; सा वैतरणी भक्त्या पूजिता केशवस्य प्रियायै। तस्याः तटे ऋषयः पितरश्च प्रविशन्ति; सा नदीरूपिणी पापनाशिनी पूज्यते। तस्याः परं पारं गन्तुं, सर्वपापनिर्मुक्तये दास्यामि; पुण्यार्थं तव वैतरणीं वर्णयिष्यामि। भक्त्या त्वां पूजितवान् केशवस्य प्रियायै; "कृष्ण, कृष्ण, विश्वनाथ, मां संसारात् उद्धर" इति प्रार्थये। तव नामस्मरणमात्रेण सर्वपापं नाशय; उत्तमयज्ञोपवीतं नवतिसूत्रैः कृतम्। "देवेश, तुष्ट्या मम कामान् देहि; एषः तव ताम्बूलः, शोभनः, यथाशक्ति दत्तः।" "देवेश, गृहाण, संसारसागरात् मां उद्धर; एषः पञ्चवर्तिकदीपः तव पूजनाय।" "मोहान्धकारार्क, भक्तियुक्त, संसारदुःखनाशन, परमहुतं, सुपाकं, सर्वरसयुक्तं तव निवेद्यते" इति। एवं विधिना मासे मासे, एकवर्षपर्यन्तं, भक्त्या विष्णुपूजनादिना, स्नानदानादिभिः, धर्मराजवैतरण्यादिपूजनं कृत्वा, साधकः सर्वपापनिर्मुक्तो विष्णुलोकं गच्छति।