तत्र दिव्याः स्त्रियः भाववशेन तत्र नृत्यन्ति स्म, अप्सरसां गणैः सह। तथैव विद्यातराणां सिद्धानांच सभाः दिव्ययानैः प्रमोदिताः तत्र विचरन्ति स्म। ताः सत्यमिथ्याविवेकं विविधान् उपायान् प्रदर्शयन्त्यः, गीतानि मधुराणि गायन्त्यः, कामं निगृह्य, दुःखसुखाभ्याम् पुनः पुनः आविष्टाः। ये धर्मेण स्वर्गं प्राप्ताः, तत्र नृत्यन्ति स्म; तस्मात् स्थानात् स्वर्गं ययुः। ते दुःखात् विमुक्ताः, शुद्धे जीवलोकं प्राप्ताः, तमःसमूहात् मुक्ताः, सुखलाभाय स्पृहयन्ति स्म। तत्र केचन आकाशे 'जय जय भगवन्' इति घोषयन्ति स्म, अन्ये हृष्टाः। एवं सततघोषे हृदयप्रतिध्वनिभिः, अन्ये जन्मभयजरामरणहेतुं गूढं चिन्तयन्ति स्म। अतः सर्वं जगत् सर्वत्र हर्षेण पूर्णम् अभवत्। तत्र परमं विष्णुं उपगम्य, ब्रह्मा लोकहिताय उवाच—'एष वामनः, भगवन् सन्, तव हिताय जातः।' स एव ब्रह्मा विष्णुश्च, स एव महेश्वरः; स वेदाः यज्ञाः च, स स्वर्गः; नात्र संशयः। सर्वं जगद् यद् चलं स्थिरं च, विष्णुना व्याप्यते; स एव एकः, स्वयम्भूः, नानारूपेण प्रसिद्धः। यथा चित्ररत्नं परिवेशस्य गुणान् प्रतिफलयति, तथा स्वयम्भूः गुणानुसारं प्रादुर्भवति। यथा गार्ह्याग्निः अन्यं नाम लभते, पुनः स्वं नाम प्राप्नोति, एवं भगवतः ब्राह्मणादिषु नाम्नि प्राप्तिः। सर्वथा देवः वामनः देवकार्यं साधयिष्यति इति दिव्यलोकवासिनः चिन्तयन्ति स्म। ततः शक्रसहितः वामनः बाष्कलस्य निवासं ययौ। दूरात् तां नगरीं दृष्ट्वा, या परिवृता आसीत्, शुक्लपक्षिणः आरोह्याः भूषिताः, विविधरत्नैः अलङ्कृता, मुख्यगृहैः विभूषिता, विस्तीर्णमार्गैः शोभिता। मदोन्मत्तगजैः कान्तिभिः, अञ्जनगिरिसदृशैः, दिव्यगजवंशोत्पन्नैः शतशः, नगरी दीप्तिमती आसीत्। तत्र दीर्घग्रीवाः, लघुकर्णाः, मनोजवाः, रम्यदर्शनीयाः, लम्बग्रीवाः, उन्नतललाटाः अश्वाः शोभन्ते स्म। तत्र सहस्रसंख्या वेश्याः, पद्महृदयशोभाः, पूर्णचन्द्रमुख्यः, हास्यक्रीडायाम् निपुणाः, रमन्ते स्म। बाष्कलपुरीमध्ये नास्ति गुणः, नास्ति विद्या, नास्ति कला, नास्ति कौशलं यत्र निवासं न प्राप्नोति। शतशो उद्यानैः, उत्सवसम्भारैः, सर्वश्रेष्ठदानवैर् पूर्णा नगरी, कुलनाशकं विना। सर्वत्र वीणावाद्य, वंशीवाद्य, मृदंगध्वनिभिः नगरी निनादिता; दानवाः नित्यं प्रमुदिताः, नानारत्नैः भूषिताः दृश्यन्ते स्म। ते मेरुगिरौ अमरवत् क्रीडन्ति स्म; तत्र वृद्धदानवैः वेदपाठमहानादः घोष्यते स्म। हविष्यधूमेन पापानि वातेन विनष्टानि, गन्धयुक्तवायुः, धूपस्य प्रसारणेन सुरभितः। तत्र बाष्कलपुरी, सुरभिदानवैः पूर्णा, स दानवः त्रिलोक्यं विजित्य सुखेन निवसति स्म। स तत्र स्थित्वा, चराचरैः सहितः, त्रिलोक्यं शासनं कुर्वन्, धर्मज्ञः, कृतज्ञः, सत्यः, संयतः। सौन्दर्ययुक्तः, नीतिनीतिविपरीतविचक्षणः, ब्राह्मणभक्तः, शरणः, दुःखितेषु करुणावान्। वेदमन्त्रबलसम्पन्नः, सर्वशक्तियुक्तः, षाड्गुण्यनीतिसम्पन्नः, पूर्वं स्मितपूर्ववक्ता। वेदवेदाङ्गतत्त्वज्ञः, यज्ञकर्ता, तपोनिष्ठः, दुष्टकार्यवर्जितः, सर्वत्र अहिंसकः। पूज्यः, पूजकः, शुद्धः, प्रसन्नमुखः, सर्वार्थविज्ञः, दुर्लभः, भाग्यवान्, रम्यदर्शनीयः। स दानवः धान्यधनयानसमृद्धः, त्रिविधपुरुषार्थसाधकः, त्रिलोक्ये श्रेष्ठपुरुषः। स सदैव स्वनगरे स्थित्वा, देवदानवमदं नाशयित्वा, सर्वभूतान् त्रिलोक्ये रक्षितवान्। तस्य शासनात् दानवेषु न कश्चित् नीचः, न कश्चित् दरिद्रः, न दुःखी, न अल्पायुः। न कश्चित् मूढः, न कश्चित् कुरूपः, न दीनः, न त्यक्तः; तं शुद्धगुणसम्पन्नं, स्थिरचित्तं दृष्ट्वा। तं तेजस्विनं, तपस्विनं, सूर्यसदृशं, दानवश्रेष्ठं, तुष्टुम् इन्द्रः महात्मा पुरन्दरः आगच्छत्। तस्य त्रिलोक्यधारणशक्तिं विस्मितः, इन्द्रः अग्रतः आगत्य, दानवराजं निरीक्षते स्म। तदा युद्धे प्रचण्डदानवाः ऊचुः—'आश्चर्यं, इन्द्रः स्वयम् तव नगरं आगच्छति।' स एकाकी, मुख्यब्राह्मणवामनसहितः, 'हे प्रभो, वद, किं कर्तव्यं?' इति उक्तवान्। स सर्वदानवान् उवाच—'नगरे एकत्रिताः स्थीयताम्; देवेशः प्रविशतु, अद्य मया पूजनीयः।' तस्मिन् काले वामनः वासवः च आगच्छताम्, दानवराजेन स्नेहपूर्णदृष्ट्या निरीक्षितौ। स तृप्तिम् अनुभूय, नम्रः, दानवभारवाहः राजा, इदं वचनम् उवाच। 'अद्य त्रिलोक्ये न कोऽपि मम तुल्यः, यः श्रीसम्पदाभिः परिवृतः शक्रं स्वगृहं आगतम् पश्यामि।' यः कश्चित् मम गृहं आगत्य, कामेन वा, आवश्यकेन वा, याचति, तस्मै जीवितम् अपि दास्यामि। मम पत्नी, पुत्राः, गृहं वा त्रिलोक्ये किम् आवश्यकम्? साक्षात् तं दृष्ट्वा, श्रद्धया, शक्रं स्वस्य गोद्रुमे उपवेशयामि।