ज्येष्ठे तु मन्दारपुष्पाणि बिल्वपत्राणि च शुद्धानि मन्यन्ते; श्रावणे दधि भक्षयितव्यं, भाद्रपदे कुशयुक्तं जलं सेवनं विधीयते। अश्विने क्षीरस्य विधानं, कार्तिके दध्यमृतस्य, मार्गशीर्षे गोमूत्रस्य, पौषे तु घृतस्य भक्षणं निर्देशितम्। माघे तिलाः कृष्णाः, फाल्गुने पञ्चगव्यं च; ललिता, विजय, भद्रा, भवानी, कुमुदा, शिवा—एताः देव्या नामानि स्मरणीयानि। वासुदेवी, गौरी, मंगल, कमला, सती, उमा—दानसमये ‘सन्तुष्टा भवतु’ इति मन्त्रं उच्चारयेत्। द्वादशे मासे, द्वादश्यां तिथौ, कृष्णस्य पूजनं कर्तव्यम्; तत्रैव लक्ष्म्याः सह पतिना पूजनं विधीयते। पौर्णमास्यां तु, भयमुक्तिं इच्छन् विद्वान् ब्रह्माणं सह सावित्र्या पूजयेत्। ऐश्वर्यकामेन अष्टसुवर्णद्रव्याणि दातव्यानि—मालती, अशोक, पद्म, कदम्ब, उत्पल, चम्पक, कुब्जक, करवीर, बाण, नूतनपद्म, सिंदुवार—एते पुष्पाणि सर्वमासेषु योग्यतया स्वीकर्तव्यानि। जपा, कुसुम्भ, मालती, पद्म, करवीर—एतानि पुष्पाणि यथासम्भवम् सदा प्रशस्तानि। एवं संवत्सरपर्यन्तं, नरः वा, नारी वा, कन्या वा, विधिवत् उपवासं कृत्वा, रात्रौ शिवस्य भक्त्या पूजनं कुर्यात्। व्रतसमाप्तौ, सर्वोपस्करयुक्तं शय्यां, सुवर्णमयौ उमामहेश्वरौ, वृषभं, गाः च दातव्याः। शय्यां स्थाप्य, द्वादश्यां ब्राह्मणाय प्रदेयम्; महालक्ष्म्याः केशवेन सह एकवर्षं दानं कुर्यात्। तत्र ब्रह्माणं सावित्र्या सह पूज्य, मनःकामान् सर्वान् प्राप्तुम् अर्हति। यथाशक्ति अन्यद्वन्द्वं वस्त्रादिभिः, धान्य, भूषण, गा, अन्यसंपदः च दातव्यानि। कदापि कृत्यम् अप्रसन्नः, न विस्मितः, पूजनं कुर्यात्; शुभशय्याव्रतं यः एवं विधिना आचरति—सर्वकामान् प्राप्नोति, वा शाश्वतं स्थानं लभते; एकस्य कर्मणः फलं त्यजेत्। मासमासे कीर्तिं, सौभाग्यं, आरोग्यं, रूपं, वस्त्रं, भूषणं, रत्नं च प्राप्नोति। शुभशय्यां यः ददाति, सदा न व deprived भवति; द्वादशवर्षं यः व्रतं आचरति, सप्त वा अष्टवर्षं, स ब्रह्मलोकं प्राप्य, दशसहस्रकल्पपर्यन्तं पूजितः तत्र वसति। विष्णुलोकं प्राप्त्वा, शिवलोकं प्राप्त्वा, नारी वा कन्या वा, सापि देवीकृपया तद्व्रतफलं लभते। यः शृणोति वा, मनः समर्पयति—स अपि विद्याधरः भूत्वा दिवि दीर्घकालं वसति। पूर्वं मदनेन, शतधनुना, पुरुषैः च अत्र स्थापितम्; पवनेन, नन्दिनेन् च कृतम्—यदि तद्व्रतं कृतं, तर्हि न विस्मयः, न महदाश्चर्यं। भिष्मः उवाच—यज्ञभूमिं प्राप्त्वा, महाबलः विष्णुः अत्र पदानि स्थापयामास; किमर्थं तस्य पदविन्यासस्य व्यवस्था कृताः? देवदेवेन कृतं, तद्वृत्तान्तं ब्रूहि, कः दैत्यः अत्र विष्णुना निगृहीतः? पदविन्यासं कृत्वा, तत्र वैकुण्ठे, दिवि, महात्मनः विष्णोः निवासं कथय। कथं स भूमौ पदं न्यस्य, देवेषु, इन्द्रप्रमुखेषु—ब्राह्मण, ये भगवति तपसा नित्यनिष्ठाः, श्रीवराहस्य निवासः महर्लोके उच्यते। महात्मनः नरसिंहस्य निवासः जनलोके, त्रिविक्रमस्य तपोलोके प्रसिद्धः। एतानि लोकानि परित्यज्य, कथं स द्वे पदे भूमौ, पितृक्षेत्रे, पुष्करे, यज्ञगिरौ स्थापयामास? ब्राह्मण, विस्तरेण कथय, अत्र पदविन्यासः कथं कृतः; शृण्वन्तः सर्वपापानि नश्यन्ति। पुलस्त्यः उवाच—सर्वं सम्यक् पृष्टं त्वया, नृश्रेष्ठ; शृणु यथावत्, यथा पुरा विष्णुः पदानि स्थापयामास। कृतयुगे, भिष्म, देवकार्यसिद्ध्यर्थं, विष्णुः यज्ञगिरिं अगच्छत्, शिलागिरिसानुं प्राप्तवान्। पूर्वं, शत्रुनिग्रहणाय, विष्णुः भूम्याः हिताय प्रवृत्तः; सर्वं दिवं दानवैः बलाढ्यैः गृहीतम्। इन्द्रादिभिः देवैः विजितैः, दानवाः त्रिलोक्यं अधिगृह्य, यज्ञस्य भोक्ता अभवन्। तद्वै बाष्कलिना दानवेन सर्वं कृतम्; तस्मिन्काले, त्रिलोक्ये, चराचरे, इन्द्रः परमविपत्तिं प्राप्तः, जीवितत्यागं चिन्तयामास—"एष बाष्कलिः दानवाधिपः युध्ये मम अजितः।" ब्रह्मणा दिविस्थैः देवैः दत्तवरः, सर्वे देवाः ब्रह्मलोकं प्राप्तवन्तः; अहं भगवतः शरणं गच्छामि, अन्यः उपायः नास्ति। एवं विचार्य, देवाधिपः, अमरगणैः सहितः, शीघ्रं ब्रह्मणः समीपं गच्छत्; ब्रह्मलोकं प्राप्त्वा, अमरैः सह, तत्र स्थितवान्।