सर्वप्रथम् यजमानः योनिं विधाय विंशत्यङ्गुलपरिमाणां षड्वा सप्ताङ्गुलविस्तीर्णां निर्मिमीत, खातांश्च हस्तपार्श्वविस्तीर्णान् कृत्वा त्रयो मेखलाः उन्नतान् स्थापयेत्। सर्वम् एकवर्णं स्यात्, ध्वजपताकाभिः शोभितं, अश्वत्थोदुम्बरप्लक्षन्यग्रोधशाखाभिः निर्मितं च। पाण्डालस्य सर्वेषु दिशासु द्वाराणि स्थापनीयानि, तत्र अष्टौ शुभकार्यदक्षिणः ऋत्विजः तथैव अष्ट द्वारपालाः नियुक्तव्याः। अष्टौ सुसंस्कृतवेदविदः ब्राह्मणाः, सर्वलक्षणसम्पन्ना, मन्त्रज्ञाः, जितेन्द्रियाश्च पाठकेषु नियोजनीयाः। उत्तमजातिसंस्कारयुक्तान् द्विजातीन् नियुक्त्य, खातेषु कुम्भान् समिधः च स्थापयेत्। शुद्धमासनं, व्यजनं, विस्तीर्णं ताम्रपात्रं च स्थाप्य, ततो देवतानां प्रति पृथक् पृथक् उपहारान् दद्यात्। ततः सुमेधाः आचार्यः मन्त्रविनिश्चयपूर्वकं यूपं भूमौ स्थापयेत्, स यूपः हस्तमात्रो दूग्धवृक्षसमुत्थः स्यात्, अथवा समृद्धिकामस्य यजमानस्य प्रमाणेनापि स्यात्। पञ्चविंशतिः ऋत्विजः सुवर्णाभरणैः शोभिताः नियोजनीयाः। सुवर्णकर्णफलकाङ्गदकङ्कणमणिवसनानि दातव्यानीति। सर्वेभ्यः समं दद्यात्, आचार्याय तु द्विगुणं विधानतः दद्यात्, स्वयमिष्टं वस्त्रं शय्यां छत्रं च समर्पयेत्। सुवर्णमयकच्छपश्च मकरः, रौप्यमत्स्यः दुन्दुभिः, ताम्रकुम्भः मण्डूकः काकः शिशुमारश्च स्थापनीयाः। एवं सर्वमिदं पूर्वमेव सम्पाद्य, यजमानः श्वेतमाल्यवस्त्रधारी श्वेतचन्दनलेपनः, वेदविद्भिः सर्वौषधोदकेन स्नापितः, भार्यया पुत्रैः पौत्रैश्च सहितः पश्चिमद्वारम् उपसृत्य यज्ञमण्डपमाविशेत्। शुभनिनादैः दुन्दुभिस्वनैः च सहितः प्रविश्य, पञ्चवर्णरजःकृतं मण्डलं तत्त्ववित् निर्मायेत्, षोडशारचक्रं चतुराननपद्ममध्यं च। सर्वतः चतुरश्रं मध्ये सुन्दरं वर्तुलं च निर्माय, वेदिपृष्ठे ग्रहान् लोकपालांश्च स्थापयेत्। सर्वेषु दिक्षु मन्त्रैः तान् स्थापयित्वा, मध्ये वरुणमन्त्रसंस्कृतं कुम्भं स्थापयेत्। तत्र ब्रह्माणं शिवं विष्णुं विनायकं कमलां अम्बिकां च स्थापयेत्। सर्वलोकशान्त्यर्थं पुष्पान्नफलोपेतान् भूतगणान् स्थापयित्वा सम्प्रतिष्ठां सम्पादयेत्। रत्नपूर्णकुम्भान् वस्त्रैः वेष्टयित्वा, सर्वतः द्वारपालान् पुष्पगन्धानुलेपनैः भूषयेत्। तान् प्रति "यजत" इति वदेत्, आचार्यं पूजयेत्, ऋग्वेदपाठकान् पूर्वदिशि स्थापयेत्, यजुर्वेदपाठकान् दक्षिणदिशि। सामवेदपाठकान् पश्चिमदिशि, अथर्ववेदपाठकान् उत्तरदिशि स्थापयेत्। यजमानः वेदिपूर्वभागे दक्षिणतो मुखेनोत्तरदिशं उपविश्येत्। पुनः ऋत्विजः प्रति "यजत" इति वदेत्, पाठकान् प्रति "स्थित" इति च परं मन्त्रं जपेत्। एवं सर्वान् उपदिश्य, मन्त्रकुशलः अग्निं प्रज्वालयेत्, मन्त्रैः घृतं समिधं च जुहोयात्। ऋत्विजः सर्वदिशि हवनं कुर्वन्ति, वरुणऋत्विजश्च, ग्रहाणां प्रति, इन्द्राय ईश्वराय च विधानतः हवनं कुर्वन्ति। मरुद्भ्यः लोकपालभ्यः विश्वकर्मणे च दद्यात्, शान्तिसूक्तं रुद्रसूक्तं पवमानसूक्तं मंगलसूक्तं च पाठयेत्। पूर्वदिशि ऋग्वेदपाठकः पृथक्कृत्य पुरुषसूक्तं, शक्ररुद्रसोमकौष्माण्डजातवेदांसि च पठेत्। दक्षिणदिशि यजुर्वेदपाठकाः सूर्यसूक्तं, विराजः, पुरुषसूक्तं, सुपर्णं, रुद्रसंहितां च पठेयुः। शैशव, पञ्चनिधान, गायत्र, ज्येष्ठसाम, वामदेव, बृहदसाम, रौरव, रथन्तर सूक्तानि च पठेयुः। गावां व्रतानि विकीर्णं रक्षोघ्नं यमसूक्तं च; एतानि पश्चिमद्वारि सामगाः गायेयुः। उत्तरदिशि अथर्ववेदपाठकाः, शान्तिपुष्टिसूक्तं च मनसा जपन्तः, वरुणदेवं शरणं गच्छेयुः। एवं प्रातः सायं प्रतिष्ठां कृत्वा, हस्त्यश्वरत्नकूप्यगोष्ठात् पृथ्वीं गृहीत्वा कुम्भेषु स्थापयेत्, औषधीः रोचनां सिद्धार्थं गन्धान् गुग्गुलुं च योजयेत्। पञ्चगव्येन स्नानं विधाय, महत् मन्त्रैः सम्यक् कर्तव्यम्। एवं रात्रिं नियमेन यापयित्वा, प्रभाते शौचसमये शतं गावः ब्राह्मणेभ्यो दद्यात्, अथवा अष्टषष्टिं, पञ्चाशत्, षट्त्रिंशत्, पञ्चविंशतिं वा यथायोग्यम्। शुभे शुद्धे मुहूर्ते वेदपाठैः गान्धर्वगीतैः वाद्यैः च सहितः सुवर्णेन गामलङ्कृत्य, तां जले प्राप्य सामगाय ब्राह्मणाय च दद्यात्। ततः सुवर्णपात्रं पञ्चरत्नभूषितं गृहीत्वा, तत्र मकरमत्स्यादिजलचरान् स्थापयेत्; चत्वारः वेदवेदाङ्गविदः ब्राह्मणाः तं कुम्भं धारयन्तः, महानद्याः जलैः पूरितं, दधिसर्वसंपूर्णान्नैः अलङ्कृतं च स्थापयेयुः।