एवं दुष्टं कृतं कृत्यं त्वया, तस्मात् तव शुद्धिः कर्तव्या। अन्यथा, यदि क्रोधेन प्रवृत्तः, त्वं युद्धे इन्द्रवत् हतो पतिष्यसि। एतद् वचनं श्रुत्वा, नन्दीः भगवन्तं निवेदयामास; तस्य भ्रूभंगमात्रेण त्रिशूलधारिणः इच्छां स सुष्ठु अवगच्छत्। तदा नन्दीः, गणाध्यक्षः, प्रणम्य, राहुं प्रेषयामास; ततः स जालन्धरं गत्वा, स्वर्भानुं तथा गौरीरूपस्य मोहिनीमय घटनां विस्तरेण निवेदयामास। तस्मिन्नेव काले, नारायणः प्रभुः वल्कलवस्त्रं परिधानं कृतवान्। तस्य द्वितीयः शिष्यः फलं हस्ते धृत्वा समीपमागतः। तौ दृष्ट्वा, कामदूतः हरिणीनेत्रः दुःखितः विलपितवान्; तस्य वचनं श्रुत्वा, उभौ तौ तस्यै प्रत्युवाचतुः। "माऽभैः, शुभे! रक्षार्थं आगच्छावः। कथं त्वं एषं घोरं वनं, दुष्टैः सेवितं, प्रविष्टा?" इति तां सान्त्व्य, माधवः असुरं सम्बोधितवान्— "मुक्त्वा, सौम्याङ्गीं, स्मितमधुरीं स्त्रीं, दुर्गतिं त्यज।" "हे, दुष्टमार्गे स्थितः मूर्खः, किं कर्तुं इच्छसि? किं सर्वलोकानां नेत्राणि भोज्यं कर्तुम् इच्छसि?" "धर्मबलात्, पृथिवी शोभायाः मुक्त्या भवतु; अद्य, लोकः दीपहीनः, कामः गर्वहीनः भवतु।" "इदानीं, वने वृन्दा वधेन कर्तव्यम्; अतः शीघ्रं, सुखगृहपत्नीं देवीं विमुक्त्वा।" हरिवचनं श्रुत्वा, असुरः क्रुद्धः उक्तवान्— "यदि समर्थः असि, तर्हि अद्यैव ताम् मम पाशात् विमुक्त्वा!" यदा माधवः एतद् वचनं उक्तवान्, तदा असुरः तस्य क्रुद्धदृष्ट्या भस्मीकृतः, वृन्दा दूरं स्थित्वा। ततः, विश्वनाथस्य मायया मोहितः सा उक्तवती— "कः त्वं, करुणासिन्धो, येन अहं रक्षितास्मि?" "मम देहमनःक्लेशः, तपस्विनां ज्वलनदुःखः, तव मधुरवचनैः तथा असुरविनाशेन नष्टः।" "तव आश्रमे, मृदु, तपः करिष्यामि, तपोधने।" तपस्वी उक्तवान्— "अहं भारद्वाजस्य पुत्रः, देवशर्मा नाम्ना विख्यातः; सर्वसुखं त्यक्त्वा, एतद् घोरं वनं आगतः।" "एष बालनासिकः मम शिष्यः, प्रेमिणः अपि अत्र; अन्ये अपि बहवः मम शिष्याः, यः यथाकामं रूपं धारयितुं शक्नुवन्ति।" "यदि तपः तव आश्रमे कर्तुम् इच्छसि, सुभगे, तर्हि आगच्छ, अन्यं वनं गच्छामः; एष स्थलं राजतः दूरम् अस्ति।" एवं राजपत्नीं सम्बोध्य, हरिः पूर्वदिशं प्रस्थितवान्; राजा शनैः भूतप्रेतपूर्णं वनं प्रविष्टवान्। वृन्दा, अश्रुपूर्णनेत्रा, तस्य पृष्ठतः अनुगता; कामदूतः अपि पृष्ठतः गच्छन् उक्तवान्— "माम् प्रतीक्षस्व।" तस्यां काले, पापरूपः दुष्टः वनं जालं विस्तारयामास, यत्र शीघ्रं जीवाः पक्वाः अभवन्। ततः दुष्टनायकः जालं आकर्ष्य, तत्र पक्वान् जीवांश्च मुक्त्वा। स शिकारी, तौ स्त्रियौ दृष्ट्वा, कामदूताय उक्तवान्— "हे शुभे, तव सखी मम समीपं आगच्छतु, हस्तं गृहीत्वा।" एतद् श्रुत्वा, वृन्दा विकृतमुखं तं दृष्ट्वा, भीतिवातेन कम्पिता, सिंधुप्रियं तं वीक्ष्य। सा दुःखिता, मित्रेण सह वनं दीप्त्या पलायिता; मित्रया सह दौर्वल्येन धावन्ती, तपस्विनां आश्रमं प्राप्तवती। तत्र, तपस्विवने, सा अद्भुतं दृष्टवती— सुवर्णाङ्गानि पक्षिणः, विविधस्वरनादितानि। सा सुवर्णपद्मयुक्तं सरः अपि दृष्टवती, भूमिः सुवर्णमयी; नद्यः क्षीरवाहिन्यः, वृक्षाः मधु स्रवत्। तत्र सिता चूर्णश्च, स्वादु भोज्यपर्वताः, विविधमिष्टान्नानि, भूषणानि च। दिव्यास्त्राणि आकाशे विचरन्ति; तृप्तवानराः क्रीडन्ति, उपरि अधः च। वृन्दा रम्ये मठे तपस्विनं व्याघ्रचर्मोपविष्टं त्रिलोकप्रभां दृष्टवती। सा तं उक्तवती— "भगवन्, रक्ष रक्ष, पापविरोधात्; तपसा, धर्मेण, मौनेन, जपेन वा।" "भीतानां उद्धरणं श्रेष्ठं पुण्यं नास्ति; तपस्विन्, इति सा कम्पमाना, तपस्विनं आलिङ्ग्य उक्तवती।" एतस्मिन्नेव काले, पापात्मा, सर्वजीवग्रहकर्ता, आगतः; वृन्दा, भीतया, हरिग्रीवं आलिङ्ग्य।