एषा हि देवदासीजनानां सर्वदा विधिसंमता धर्मः, यत् शय्या कदापि परित्याज्या न भवति, हे प्रभो! यथा त्वं स्वयमपि तद्वत्। ममापि शय्या कदाचिद् रिक्ता न भवतु—एवं स्यात्, हे मधुसूदन। देवेशस्य सङ्गीतवाद्यनिनादः सम्यक् व्यवस्थितव्यः। एष धर्मः सर्वः सम्पूर्णतया तुभ्यं निगद्यते, यथा पूर्वं पुरूहुतेन मया च दानवस्त्रीषु कथितम्। एष धर्मः त्वय्यपि प्रवर्तते, सर्वपापप्रणाशकः, अनन्तफलप्रदश्च। एषोऽतिदुष्करव्रतविधिः साध्वीस्त्रीणां परिगीयते; या स्त्री सम्पूर्णभावेन उत्साहपूर्वकं एनं विधिं आचरति, सा साध्वी भवति, माधवपक्षे प्रतिष्ठिता। सा सर्वैः सुरगणैः पूजिता, विष्णुलोकं मोदपूर्वकं प्राप्नोति। ऋषिः एतद्व्रतं स्त्रीणां कृते निगदित्वा, भूषणानि च दत्त्वा, ताः सर्वाः स्वं स्वं लोकं यान्ति; एवं एतद्व्रतं समाचरिष्यन्ति, हे दिव्यसम्भूत। ततः ब्रह्मा उवाच—भगवन्, तन्मे ब्रूहि यदिह नराणां स्त्रीणां च वरदं भवति, येन दुःखरोगभीतितापाः न स्युः। शङ्कर उवाच—श्रावणकृष्णद्वितीयायां दिने माधुसूदनः श्रीपत्नीसमेतः क्षीरसागरे नित्यं वसति, हे केशव। तस्मिन् दिने गोविन्दस्य पूजनं कुर्वन् सर्वान् कामान् प्राप्नोति, सप्तशतानि कल्पानां गवां भूमेः सुवर्णस्य च दानफलम् लभते। तत्र पूजनं पूर्ववत् आवाहनादिकं समाचरेत्; एषा 'अशून्यशयनाव्रतम्' इति कथ्यते द्वितीयायाम्। तत्र विष्णुमेतैर्मन्त्रैः विधिपूर्वकं पूजयेत्—'श्रीवत्सधारिन्, श्रीप्रिय, श्रीनाथ, श्रीधर, अक्षय।' 'मम गृहम् अशून्यं स्यात्, धर्मार्थकामसम्पन्नं च; अग्नयः न नश्यन्तु, देवताः अपि न नश्यन्तु, हे पुरुषोत्तम।' 'मम पितरः न नश्यन्तु विवाहविघातेन; यथा भगवतः लक्ष्म्या न कदापि विभागः, तथा ममापि स्यात्, हे हरि।' 'एवमेव, हे प्रभो, मम भार्यया सह सम्बन्धः कदापि न विच्छिद्येत; हे वरद, मम शय्या लक्ष्म्या कदापि रिक्ता न भवतु, यथा तव नित्यं स्यात्।' 'ममापि शय्या कदाचिद् रिक्ता न भवतु, हे मधुसूदन; देवेशस्य सङ्गीतवाद्यनिनादः सम्यक् व्यवस्थितव्यः।' यः सामर्थ्ये हीनः स्याद्, तस्य घट्टिका प्रयोज्या, सा हि सर्ववाद्यसमुच्चया; एवं गोविन्दं पूजयित्वा तैलरहितं भोजनं कुर्यात्। रात्रौ लवणरहितं क्षाररहितं च भोजनं यावत् चतुःकृत्वः सेवेत; ततः प्रभाते श्रीपतिसहितः सन्, विशेषशय्यां पात्रदीपादिसम्पन्नां पादुकारूपच्छत्रचामरासनयुक्तां च दद्यात्। सा सर्वाभिलषितोपकरणैः, श्वेतपुष्पवस्त्रच्छन्ना, निर्दोषविष्णुभक्तगृहस्थब्राह्मणाय दातव्या। वेदवित् ब्राह्मणः तत्र योग्यः, न तु वन्ध्याभार्याय; तत्र तं दम्पती उपवेश्य, विधिवत् अलङ्कुर्यात्। स्त्रिये भोज्यपात्रं सव्यञ्जनं दद्यात्, ब्राह्मणाय सुवर्णपात्रं च। देवेशस्य प्रतिमां कुम्भसहितां दत्त्वा, यः 'अशून्यशयनव्रतम्' हरेः कृते समाचरति—स दानशून्यः न भवति, नारायणभक्तः सदा पत्न्या न वियुज्यते। स्त्री अपि कदापि विधवा न भवति, हे द्विज, यावत् चन्द्रसूर्यतारका; दम्पती न विकलौ न च शोच्यौ। तेषां पुत्रा गोः रत्नानि च कदापि नश्यन्ति न, सप्तसहस्रकल्पान् सप्तशतानि च कल्पान्। 'अशून्यशयनव्रतस्य' अनुष्ठानेन विष्णुलोके पूज्यते। ब्रह्मा पुनरपि पप्रच्छ—कथमायुश्रीधृतिस्मृतिधर्मनिष्ठा सदा स्यात्? कथं दोषरहितत्वं, विष्णौ परमभक्तिश्च लभ्यते? ईश्वरः उवाच—साधु पृष्टम्, हे ब्रह्मन्! शृणु। विरोचनस्य भृगुपुत्रस्य च संवादः, यः प्रह्लादस्य पुत्रं षोडशवर्षं दृष्ट्वा—तस्य रूपमिदं, हे ब्रह्मन्, स भृगुनन्दनः। 'साधु साधु, महाबाहो विरोचन, शुभं ते अस्तु!' इति हसन् देवानां हन्ता तं पप्रच्छ—'हे ब्रह्मन्, किं हेतोः मयि एषः हासः?' 'मम प्रति साधु साधु इति उक्त्वा, तस्य कारणं वद।' तं सम्यग्वदन्तं श्रेष्ठवक्ता प्रत्युवाच—'व्रतस्य महत्त्वात् विस्मयेनासौ हासः कृतः। पूर्वं दक्षविनाशाय त्रिशूलधारिणः कोपेन—' 'तस्य भीषणस्य मुखात् ललाटात् स्वेदबिन्दुः पतितः; स सप्त पातालं सप्तसिन्धून् च दग्धवान्।' 'स वीरभद्रः नाम, भयानकः, बहुमुखलोचनज्वलितः, दशसहस्रभुजपादयुक्तः।' 'स यज्ञं विनाश्य, पुनः महाप्रलयं कृतवान्; त्रैलोक्यदाहनं तदा शिवेन निरुद्धम्।' 'वीरभद्र, त्वया दक्षयज्ञविनाशः कृतः; इदानीं लोकदाहकर्मणा तव कार्यं सम्पूर्णम्।' 'सर्वेषां शमं दत्त्वा, ग्रहश्रेष्ठत्वं प्रतिपद्यस्व; कुलीनाः शुद्धात्मानः त्वां हर्षेण पूजयिष्यन्ति।' 'त्वं अङ्गारकः भूपुत्रः इति ख्यातिं गमिष्यसि; देवेषु द्वितीयं रूपं ते भविष्यति।' 'ये नराः त्वां चतुर्थ्यां पूजयन्ति, ते अनन्तरूपसम्पदायुष्यमैश्वर्यं च लभन्ति।' एवं शास्त्रेणोक्तं धर्ममाहात्म्यं, व्रतस्य पुण्यफलश्रुतिं च, भक्त्या श्रद्धया च श्रोतव्यम्।