सर्वे ब्राह्मणाः समुपविष्टाः, तत्र धर्मनिष्ठः गृहस्थः द्वादशे दिवसे विश्वाग्नौ घृतं समर्प्य, श्रेष्ठैः ब्राह्मणैः सह पूण्डरीकाक्षस्य पूजनं कृत्वा, क्षीरयुक्तं भोजनं कुर्यात्। ततः स धर्मशीलः, "यथाशक्ति करिष्यामि, मम कार्ये विघ्नो नास्तु," इति संकल्प्य, भूमौ शय्यां स्थापयित्वा, पुनः प्राचीनकथाः श्रुणोति। प्रातःकाले, राजन्, तस्य श्रवणात् स जागर्ति, नदीं गच्छति, पूर्ववत् हर्षेण स्नानं करोति, तर्किकान् वर्जयति। संध्योपासनं तु सम्यक् कृत्वा, पितृभ्यः तर्पणं दत्त्वा, शेषशायी हृषीकेशं प्रणम्य, भक्त्या गृहस्य पुरतः चतुर्व्यामं मण्डपं निर्माय, शुभं वेदीं स्थापयति, शत्रुघ्न। तत्र द्वारं चतुर्व्यांमितं स्थापयति, मध्ये कालायमशस्य पूर्णं घटं निक्षिप्य। तस्य अधः कृष्णमृगचर्मणि, जलपूर्णं छिद्रं स्थाप्य, रात्रौ सर्वदा शिरसि जलधारां पातयेत्। ये वेदविदः, ते जानन्ति—यथा अधिका धाराः, तथा अधिकं फलम्। अतः, कुरुश्रेष्ठ, भक्तिमान् ब्राह्मणः तद् व्यवस्थां कुर्यात्। दक्षिणे अर्धचन्द्राकारं, पश्चिमे वृत्तं, उत्तरदिक् अश्वत्थपत्राकारं कुर्यात्। मध्ये वैष्णवब्राह्मणः पद्माकारं निर्मायेत्; पूर्वदिक् वेदीं न स्थापयेत्, नापि दक्षिणपार्श्वे। विष्णौ लीनः, शिरसि जलधारां पातयेत्; देवतायाः द्वितीयायां वेद्यां, पद्मं गर्भयुक्तं स्थापयेत्। तस्य मध्ये, परमं पुरुषं स्थापयेत्, हस्तमितं वेदीं कृत्वा, तत्र त्रिवलययुक्तं योनिमुखं स्थापयित्वा, ब्राह्मणाः विष्णु मन्त्रैः यवघृततिलान् अग्नौ समर्पयन्ति। वैष्णवयज्ञं सम्यक् कृत्वा, तदनन्तरं समर्पणं विधाय, केन्दे अग्निकुण्डे सततं घृतधारां यत्नेन पातयेत्। देवेशस्य मूर्तौ जलमूल्यप्रतिमायां क्षीरधारां, अर्धनिष्पावमितं घृतं च पातयेत्। इच्छानुसारं, अक्षिन्नं क्षीरजलधारं रात्रौ स्थापयेत्; तत्र त्रयोदश जलघटाः महावीर्याः स्थाप्यन्ते। विविधान्नसम्पन्नाः, शुभवस्त्रैः भूषिताः, उदुम्बरपात्रेषु स्थाप्य, पञ्चरत्नैः सह। तत्र अग्निहोत्रं चतुर्भिः बह्वृचैः उत्तरमुखैः कर्तव्यम्, चतुर्भिः यजुर्वेदपारगैः रुद्रजपं च। चतुर्भिः सामवेदपारगैः वैष्णवसामानि गायन्ति; एवं, ब्राह्मण, द्वादश याजकान् वस्त्रैः, माल्यैः, चन्दनैः पूजयेत्। अङ्गुलीयकैः, कङ्कणैः, सुवर्णसूत्रयुक्तैः, वस्त्रशय्याभिः, दानवर्जितः पूजयेत्। रात्रिः शुभगीतनृत्यैः याप्येत्; आचार्याय द्विगुणं दानं दातव्यम्। शुद्धप्रभाते, उत्तिष्ठ्य, त्रयोदश गौः सुवर्णश्रृङ्गयुक्ताः दातव्या, कुरुश्रेष्ठ। ताः दुग्धदा, सुस्वभावा, कांस्यदोहपात्रयुक्ताः, रूप्यपादाः, वत्सयुक्ताः, चन्दनलेपनाभिः भूषिताः। ताः ब्राह्मणेभ्यः दत्त्वा, तान् भोजनपाकैः तुष्ट्वा, विविधच्छत्राणि दातव्यानि। अन्नं लवणरहितं भोजनं कृत्वा, पुत्रपत्नीसमेतः, पादैः अष्टपदं गच्छित्वा, विसर्जनं कुर्यात्। "देवेशः केशवः दुःखहरः अत्र तुष्टः भवतु," इति गुरोः आज्ञया, घटशय्यादीनि च, वस्त्राणि सर्वेषां दातव्यानि। यदि शय्याः अल्पाः, तर्हि एकं सुव्यवस्थितं शय्यां दातव्यम्। गृहस्थः सर्वोपस्करयुक्तं शय्यां दातव्यात्, भीम; इतिहासपुराणश्रवणं कृत्वा, तान् प्रेषयेत्। तस्मिन्नेव दिवसे, कुरुशार्दूल, यः महत् श्रेयः इच्छति, स धर्मं आश्रित्य, भीमसेन, निरसूयः, एषं व्रतं सम्यक् आचर्येत्, यथा मया स्नेहात् गूढेनोक्तं। यद् त्वया कृतं, वीर, तव नाम्ना प्रसिद्धं भविष्यति। एषा भीमद्वादशी, शुभा, सर्वपापहरः; सा पूर्वं कल्याणिनी नाम्ना प्राचीनकल्पेषु अभवत्। त्वं एव आदिकर्ता, महावीर, श्रेष्ठेषु श्रेष्ठः; यस्य स्मरणं वा स्तुतिः, देवेशस्य सर्वपापानि नाशयति। तां दिव्याङ्गनाम्, यां अन्यजन्मसु गणिका रूपेण आसीत्, तां उर्वशीं, कुतूहलात्, स्वर्गे गोपिका रूपेण वर्तते। सा व्यापारीकुले जात्या, पुलोमकन्या, पुरुहूतपत्नी, तत्रापि साकी, अद्य मम प्रिया सत्यभामा। एषा शुभकर्म पूर्वं कृतं, यदा वेदवती द्विजकन्या अभवत्। तस्मिन्नेव शुभदिने, सहस्ररश्मिः सूर्यः स्नानं कृत्वा, ग्रहपतिः ज्योतिष्मान् अभवत्। एतत् कर्मेन्द्रादिभिः महादेवैः, अनन्तैः सुरासुरैः कृतम्; तस्य फलं वाच्यं नास्ति, कोटिजिह्वया अपि। यः श्रुणोति, पठति, वदति, निष्कलुषः, भक्त्या, अत्रान्यस्य हिताय पठति, स पद्मनाभस्य भक्तः, इन्द्रसमानं मानं प्राप्नोति। पूर्वं, आरम्भे, कल्याणिनी नाम्ना, शुक्लपक्षे माघद्वादशी, पूज्या अभवत्; पाण्डुपुत्रेण कृतं, भविष्ये अन्यैः भीमपूर्वकैः कर्तव्यम्। अथ, तव प्रश्नानुसारं, गणिकानां आचारं सत्यम् श्रोतुमिच्छामि। तत्र, एकत्र त्रयोदशमासान्, एकप्रस्थं ताण्डुलं दातव्यम्; त्रयोदशे मासे, सुन्दरी, तद् विधीयते।