माघमासस्य शुक्लपक्षे पञ्चम्यां दिवसे, नरः लघु भोजनं कृत्वा, षष्ठ्यां दिनं यावत् दन्तकाष्ठं निर्माय, ततो विप्रः उपवासं कुर्यात्। ततः, ब्राह्मणान् सत्कृत्य, रात्रौ मण्डारदेवतां प्रार्थयेत्। प्रातःकाले उत्थाय स्नात्वा, पुनः द्विजातीन् सत्कुर्यात्। शक्त्या ब्राह्मणान् भोजयित्वा, अष्टौ मण्डारपुष्पाणि निर्माय, सुवर्णमयं मनुष्यरूपं सुन्दरं पद्महस्तं चापि सज्जयेत्। ताम्रपात्रे तिलैः कृतं पद्मं पत्रे स्थापयित्वा, तत्र सुवर्णमण्डारपुष्पैः पूर्वदिशि भास्करं पूजयेत्। तथैव निःकलङ्कपत्रे सविनयं सूर्यं पूजयेत्। दक्षिणदिशि अर्काय, नैऋत्यां आर्यम्णे, पश्चिमे वेदधाम्ने, वायव्यां चण्डभानवे, उत्तरदिशि पूष्णे, ततः परमं स्थानं आनन्दाय पूजयेत्। पद्ममध्यभागे पुरुषरूपं परमात्मरूपेण स्थापयेत्, श्वेतवस्त्रैः वेष्टितं, नैवेद्य-माल्य-फलादिभिः समर्पयेत्। सर्वं सम्यक् पूजयित्वा, वेदवित्काय पुनः दद्यात्। ततः गृहस्थः पूर्वाभिमुखः मौनं कृत्वा तैललवणयुक्तं भोजनं कुर्यात्। एवं सप्तम्यां मासे मासे वर्षपर्यन्तं, वित्तस्नेहवर्जितः सम्पूर्णं विधानं कुर्यात्। व्रतसमाप्तौ, सर्वं कृत्यं घटे स्थापयित्वा, यशः-कामनया गवां दानं यथाशक्ति दद्यात्। मण्डारेश्वराय, मण्डारवासिने, सूर्याय नमः; संसारसागरात् त्रातुम् प्रार्थयेत्। यः मण्डारसप्तमीं एतद्विधिना आचरति, सः पापमुक्तो भवति, सुखी च स्वर्गे यावज्जीवं रमते। अयं दीपः पापान्धकारं नाशयन्, संसाररात्रौ नरं न पतितुम् अर्हति। यः पठति, शृणोति, वा मण्डारसप्तमीं, सः अपि पापात् विमुक्तः भवति। अधुना शुभसप्तम्याः विधिं वक्ष्यामि, येन आचरितेन नरः रोगशोकसमूहात् विमुक्तः भवति। अश्वयुजमासे स्नात्वा शुचिः जपं कृत्वा, ब्राह्मणान् जपयित्वा शुभसप्तमीं आरभेत। भक्त्या गौरवर्णां गाम् गन्धान् माल्यं लेपनं च समर्प्य, "सूर्यसंभूते सर्वलोकाधारे नमः" इति स्तुवन् पूजयेत्। "शुभे शुभे, मम शरीरे शुद्ध्यर्थं त्वां पूजयामि" इति उक्त्वा, तिलप्रमाणं ताम्रपात्रे स्थापयेत्। सुवर्णवृषभं वस्त्रैः माल्यैः गुडेन च विभूष्य, शय्यानां पात्रं आसनं च संयोजयेत्। नानाफलैः भोज्यैः सर्पिषा मिश्रितशाल्यन्नेन च द्विसंध्ये आर्यम्णे प्रीयतामिति समर्पयेत्। प्रातः ब्राह्मणान् सन्मानयेत्। मासे मासे वस्त्रं सुवर्णवृषभं सुवर्णगां च दद्यात्। वर्षान्ते शय्यां इक्षुदण्डयुक्तां गुडेन च, ताम्रपात्रं तिलप्रस्थेन, सुवर्णवृषभं च दद्यात्। एतानि सर्वाणि वेदवित्काय "विश्वात्मा प्रीयताम्" इति दत्वा, विद्वान् शुभसप्तमीं आचरेत्। एवं कर्तुः नित्यम् शुद्धलाभः, कीर्तिश्च जायते। स्वर्गे अप्सरसां गन्धर्वाणां गणैः सत्क्रियते। सः सृष्ट्यन्तं गणपतिरिव वसति, कल्पारम्भे सप्तद्वीपाधिपतित्वं लभते। शुभसप्तमी सहस्रगर्भघ्नशतब्राह्मणघ्ननाशनार्थं कीर्तिता। यः पठति, शृणोति, पश्यति वा दानकाले, सः सर्वपापविनिर्मुक्तः विद्याधराधिपत्यं प्राप्नोति। सप्तवर्षाणि सप्तविधिना सप्तमीं आचरन्, सप्तलोकाधिपतित्वं क्रमशः प्राप्य, मुरारेरुपरि परमं स्थानं गच्छति। एवं सविधिना मण्डारसप्तमीं शुभसप्तमीं च आचर्य, धर्मनिष्ठः पुरुषः पुण्यलाभं प्राप्नोति। अथ, भीष्मः पृष्टवान्—"ब्राह्मणश्रेष्ठ! ये वैष्णवधर्माः रुद्रेणोक्ताः, तेषां स्वरूपं फलं च वद।" पुलस्त्यः प्राह—"पूर्वं रथन्तरकल्पे ब्रह्मा महात्मा मन्दरे स्थितं पिनाकपाणिं महादेवं पप्रच्छ।" "अमरनाथ! कथं अल्पतपसा नित्यं आरोग्यं ऐश्वर्यं मोक्षश्च लभ्यते? हे महादेव! किमिदं ज्ञानं येन तव प्रसादेन अल्पतपसा अपि महाफलप्राप्तिः स्यात्?" इति ब्रह्मणा पृष्टः, स विश्वात्मा, उमानाथः, मनोहरं वचनं प्रोवाच। ईश्वरः उवाच—"रथन्तरकल्पात् विंशतितमे कल्पे पुनः आगते, वराहकल्पः भविष्यति। तत्र शुभे मन्वन्तरे सप्तमे वैवस्वते मन्वन्तरे, सप्तलोकान् धारयन्, द्वापरयुगे सप्तविंशतितमे—तत्र वासुदेवो जनार्दनः, पृथिव्याः भारहरणाय, विष्णुः त्रिधा अवतरिष्यति।" "तत्र व्यासः, रोहिणीसुतः, केशवः—कंसारात् केशीहन्ता दुःखनाशनः—द्वारवत्यां पुरीं, या पूर्वं कुशस्थलीति ख्याताऽसीत्, दिव्यतेजसा युक्तां शार्ङ्गधन्वनः निवासरूपां, तत्र तस्याज्ञया त्वष्टा तां निर्माय, कदाचित् सः अप्रमेयतेजाः सभायां उपविष्टः भविष्यति।" "स्वपत्नीभिः, विदग्धवृष्णिभिः, दानशीलैः, कुरुभिः, देवैः, गन्धर्वैः च परिवृतः, कैटभनाशनः तत्र स्थितः। धर्मकथाः पुराणकथाः च प्रवर्तमानेषु, भीमसेनः पराक्रमेण पूर्णः प्रश्नान् पृच्छिष्यति।" एवं शास्त्रविहितं विधानं धर्मकथां च श्रुयमानः, श्रद्धावान् नरः सर्वपापैः विमुक्तः, पुण्यकृत्यफलान् लभते।