सूर्याय नमः, भास्कराय नमः—इति प्रातः सायं च कुम्भहस्तः श्रद्धया जलेन पूजनं कुर्यात्। ततो ब्राह्मणं वस्त्रैः, माल्यैः, भूषणैश्च सत्कृत्य, शक्यतानुसारं भूषितां पिङ्गलां गवां विधानतः दद्याद्। अहोरात्रयोः अतीते, अष्टमे दिने ब्राह्मणान् भोजयेत्, स्वशक्त्या शुद्धं भोजनं कुर्यात्, मांसतैलं च वर्जयेत्। एवं प्रतिमासे शुक्लसप्तम्यां भक्त्या, वित्तदम्भरहितः सर्वं विधानं समाचरेत्। व्रतसमाप्तौ सुवर्णपद्मशोभितं शयनं दद्यात्। यथाशक्ति क्षीरदुग्धगवां सुवर्णमयीं च, पात्रासनदीपादीनि काम्यानि च दद्याद्। एवं यो जनः पद्मसप्तमीं विधानतः आचरति, स अनन्तां श्रीं प्राप्य, सूर्यलोके सुखानि भुङ्क्ते। ततो युगान्तरे सप्तसु लोकेषु पृथक् प्राप्त्वा, अप्सरोगणैः परिवृतः, परमं मार्गं लभते। यः कश्चिद् श्रद्धया समये पश्यति, शृणोति, पठति वा, स लोके प्रज्ञानं लभते, शुद्धां श्रीं प्राप्य, गन्धर्वविद्याधरलोकान् प्रविशति। अथ मन्दारसप्तमीं प्रवक्ष्यामि, या सर्वपापक्षयकरी, सर्वकामफलप्रदा, पुण्या च। माघशुक्लपञ्चम्यां लघु भोजनं कृत्वा, दन्तकाष्ठं निर्माय, षष्ठ्यां निराहारः स्यात्। ब्राह्मणान् पूजयित्वा, निशि मन्दारं प्रार्थयेत्; प्रभाते स्नात्वा, द्विजातीन् पुनः पूजयेत्। शक्त्या ब्राह्मणान् भोजयेत्, अष्टौ मन्दारपुष्पाणि निर्माय, सुवर्णमयं पुरुषाकृतिं कमलधारिणीं च सज्जयेत्। ताम्रपात्रे कृष्णतिलैः कमलं निर्माय, पत्रेणाधः स्थाप्य, सुवर्णमन्दारैः पूर्वदिशि भास्करं पूजयेत्। तथैव शुद्धपत्रे सविनयं सूर्यं पूजयेत्; दक्षिणे अर्कं, नैऋत्ये अर्यमाणं, पश्चिमे वेदधामानं, वायव्ये चण्डभानुं, उत्तरस्यां पूषाणं, उत्तरपूर्वे आनन्दं च पूजयेत्। कमलमध्ये पुरुषाकृतिं परात्मनं स्थापयेत्, श्वेतवस्त्रैः संवेष्ट्य, नैवेद्य-माल्य-फलादिभिः समर्पयेत्। एवं पूजित्वा, सर्वं वेदविदे पुनर्दद्यात्; ततः पूर्वाभिमुखः मौनं कृत्वा, स्नेहलवणयुक्तं भोजनं गृहस्थः भुञ्जीत। एवं प्रतिमासे सप्तम्यां, संवत्सरं वित्तमोहशून्यः सर्वं समाचरेत्। व्रतसमाप्तौ सर्वं कुम्भे स्थापयित्वा, श्रीकामः शक्त्या गाः सह दद्यात्। मन्दारनाथाय नमः, मन्दारवासिने नमः, हे सूर्य, अस्मान् संसारसागरात् तारय। यः मन्दारसप्तमीं विधानतः आचरति, स पापमुक्तः सदा सुखी, दिवि युगं भुङ्क्ते। इयं दीपिका, पापनिवहघोरतमःनाशिनी, गृह्यते चेत्, स संसाररात्रौ न पतति। यः पठति, शृणोति, वा दानसमये पश्यति, स अपि पापान्मुक्तः। इदानीं शुभसप्तमीं वर्णयिष्यामि, या सर्वरोगदुःखनाशिनी, पुण्यदा च। आश्वयुजमासे स्नात्वा, शुचौ जप्यं कृत्वा, ब्राह्मणैः स्वस्तिवाचनं श्रावयित्वा शुभसप्तमीं आरभेत। भक्त्या गौर्याः गन्धमाल्यलेपनैः पूजनं कुर्यात्, “सूर्यसम्भूता सर्वलोकधात्र्यै नमः” इति वदेत्। “शुभे पुण्ये त्वां पूजयामि स्वशरीरशुद्धये” इति स्तुत्वा, तिलप्रमाणं ताम्रपात्रे स्थापयेत्। सुवर्णवृषभं वस्त्र-माल्य-गुडयुक्तं, शय्यापात्रासनैः सहितं सज्जयेत्। फलभक्ष्यादिभिः, घृतशर्करान्नसंयुक्तैः, द्विसंध्ये अर्चयेत्, “अर्यमाणं तुष्टिं कुर्यात्” इति। प्रभाते ब्राह्मणान् सन्मानयेत्। एवं प्रतिमासं वस्त्रं, सुवर्णवृषभं, सुवर्णगां दद्यात्। संवत्सरान्ते इक्षुदण्डशय्या-गुडयुक्तां, ताम्रपात्रे तिलप्रस्थं, सुवर्णवृषभं च दद्यात्। एतानि सर्वाणि वेदवित्तमाय दद्यात्, “विश्वात्मा तुष्टिं कुर्यात्” इति वदन्, एवं विद्वान् शुभसप्तमीं आचरेत्। तस्य प्रतिजन्म शुद्धश्रीः कीर्तिश्च जायते, अप्सरोगन्धर्वैः दिव्ये लोके पूज्यते। स प्रजाविलये गणपतिरिव स्थित्वा, कल्पादौ सप्तद्वीपाधिपतिर् भवति। शुभा सप्तमी सहस्रगर्भघातशतब्रह्महत्यापरिहाराय पठ्यते। यः पठति, शृणोति, वा दानसमये पश्यति, स सर्वपापान्मुक्तः, विद्याधरपतित्वं लभते। सप्तवर्षाणि सप्तधा सप्तमीं यावत् आचरति, सप्तलोकाधिपतिः क्रमशः स्यात्, मुरारिपदं प्राप्नोति। अथ भीष्मः उवाच— हे ब्रह्मर्षे, ये वैष्णवधर्माः रुद्रेणात्रोक्ताः, तान् कīdṛśān्, किम् फलप्रदान्, इति मे कथय। पुलस्त्य उवाच— पुरा रथन्तरकल्पे, महात्मा ब्रह्मा स्वयं, मन्दरगिरौ स्थितं पिनाकिनं महादेवं पप्रच्छ।