एकदा धर्मनिष्ठः जनः, पुण्यकर्माणि कर्तुं सन्नद्धः, श्रुत्युक्तं विधिं पालयन्, निःस्वार्थभावेन दानस्य महत्त्वं चिन्तयति। सः सहस्रनिष्कैः दानं करोतु, अथवा शतैः, दशभिः, त्रिभिः, एकेन वा निष्केन, यथाशक्ति। पुष्पं अपि यथाशक्ति दद्यात्, पूर्वमन्त्रं उच्चार्य, धनविषये कपटं न कुर्यात्; यः एवं करोति, स दोषान् उपयाति। अथ सूर्यः अमृतं पिबन्, तस्य मुखात् अमृतबिन्दवः पतिताः; ताः बिन्दवः भूमौ तण्डुलः, मुद्गः, यवः च अभवन्। तस्मात् शर्करायाः सारः, यः अमृतस्वरूपः, उत्पन्नः; शर्करा देवपितृभ्यः नैवेद्ये पवित्रा। सप्तमी दिव्यायाः शर्करायाः दिनं अश्वमेधस्य फलप्रदं, सर्वदोषशमनं, पुत्रपौत्रवृद्धिकरं च। यः परमभक्त्या ताम् आचरति, सः परमं ब्रह्म प्राप्नोति, कल्पकालं स्वर्गे वसति, ततः परमपदं गच्छति। यः, हे निष्पाप, एतत् देवानां नगर्यां शृणोति, स्मरति, पठति वा, तस्य बुद्धिः प्रदत्ता, देवर्षिभिः अमरनगर्यां पूज्यते। अथ अहं पद्मसप्तमीं वक्ष्यामि, यस्य केवलं स्मरणेन सूर्यः अत्र तुष्टः भवति। वसन्तस्य शुद्धसप्तम्यां स्नात्वा, श्वेतरायैः सम्यक्, सुवर्णमयः शोभनः पद्मः तिलपात्रे स्थाप्यः। तं युग्मवस्त्रे आवृत्य, सुगन्धिपुष्पैः पूजयेत् — "पद्महस्ताय नमः, विश्वधारिणे नमः।" "सूर्याय नमः, प्रभायै नमः।" ततः द्विकाले कूपेण... ब्राह्मणं वस्त्रैः, मालेन, भूषणैः पूजयित्वा, यथाशक्ति भूषितं कपिलं गाम् दद्यात्। दिवसरात्र्योः समाप्ते, अष्टम्यां ब्राह्मणान् भोजयेत्; यथाशक्ति शुद्धं भोजनं कुर्यात्, मांसतैलवर्जितम्। एवं प्रत्येकं शुक्लसप्तम्यां भक्त्या, धनकपटवर्जितः, सर्वं विधिवत् आचर्यात्। व्रतसमाप्तौ सुवर्णपद्मशोभितं शय्यां दद्यात्। यथाशक्ति दुग्धदायिनीः सुवर्णमयीः गावः, पात्रासनदीपादीनि इच्छितानि दद्यात्। यः पद्मसप्तमीं एवं आचरति, अनन्तं ऐश्वर्यं प्राप्नोति, सूर्यलोकं सुखं भुञ्जते। ततः प्रत्येकं चक्रे सप्तलोकान् पृथक् गत्वा, अप्सरसां परिवृतः, उत्तमं मार्गं प्राप्नोति। यः श्रद्धया काले एतत् पश्यति, शृणोति, पठति वा, स बुद्धिं लभते, शुद्धं ऐश्वर्यं प्राप्नोति, गन्धर्वविद्याधरलोकं प्रविशति। अथ अहं मन्दारसप्तमीं वर्णयिष्यामि, या सर्वपापनाशिनी, सर्वकामप्रदा, पवित्रा च। माघस्य शुक्लपञ्चम्यां लघु भोज्यं भुञ्जीत्; ततः दन्तकाष्ठं कृत्वा, षष्ठ्यां उपवासं कुर्यात्। ब्राह्मणान् पूजयित्वा, रात्रौ मन्दाराय प्रार्थयेत्; प्रभाते स्नात्वा, द्विजातीन् पुनः पूजयेत्। यथाशक्ति ब्राह्मणान् भोजयेत्, अष्टौ मन्दारपुष्पाणि निर्माय, सुवर्णमयं पुरुषं पद्मधारिणं शोभनं च। कृष्णतिलैः, ताम्रपात्रे, पर्णाधारे पद्मं कुर्यात्; सुवर्णमन्दारपुष्पैः पूर्वदिशि भास्करं पूजयेत्। तथा शुद्धपर्णे सूर्यं पूजयेत्, दक्षिणे अर्कं, नैर्ऋत्ये अर्यमणं च। पश्चिमे वेदधामानं, वायव्ये चण्डभानुं, उत्तरस्यां पूष्णं, ततः आनन्दं परमं पूजयेत्। पद्ममध्ये पुरुषप्रतिमां स्थापयेत्, परमात्मस्वरूपां; श्वेतवस्त्रैः आवृत्य, भोजनमालाफलादिभिः अर्पयेत्। एवं सर्वान् पूजयित्वा, वेदज्ञाय पुनः दद्यात्; पूर्वाभिमुखः, मौनं पालयन्, गृहस्थः तैललवणयुक्तं भोजनं कुर्यात्। एवं प्रत्येकं मासे सप्तम्यां, वर्षपर्यन्तं, धनकपटवर्जितः, सर्वं आचर्यात्। व्रतसमाप्तौ, सर्वं घटे स्थाप्य, इच्छन्न् ऐश्वर्यं, गावः यथाशक्ति दद्यात्। "मन्दारनाथाय नमः, मन्दारवासिने नमः; हे सूर्य, संसारसागरात् उद्धारय।" यः मन्दारसप्तमीं एवं आचरति, स पापमुक्तः, सुखी, दिव्ये काले स्वर्गे रमते। एषा दीपः, पापतमःसमूहस्य भीषणतमः नाशयन्ती, गृह्य, पुरुषः संसाररात्रौ न पतति। यः मन्दारसप्तमीं पठति वा शृणोति, स कामफलप्रदायिनीं, पापमुक्तः भवति। अथ अहं शुभसप्तमीं वर्णयिष्यामि, या अनुकूलः, उपवासेन, रोगदुःखसमूहात् मुक्तिं ददाति। आश्वयुजस्य पुण्ये मासे, स्नात्वा, शुद्धया प्रार्थनां कृत्वा, ब्राह्मणान् पाठयित्वा, शुभसप्तमीं आरम्भयेत्। भक्त्या कपीलां गाम् गन्धमाल्यलेपैः पूजयेत् — "सूर्यसम्भूते, लोकालये, नमः।" "हे शुभे, पुण्ये, स्वशरीरशुद्ध्यर्थं त्वां पूजयामि।" ततः तिलमात्रं ताम्रपात्रे स्थाप्येत्। सुवर्णनन्दी, वस्त्रमालाजग्गरीयुक्तः, आसनपात्रोपधानैः सज्जितः। फलान्नसम्भृतं, घृतशालिसंयुक्तं, द्विकाले अर्पयेत् — "अर्यमणः तुष्टः भवतु।" ततः प्रभाते ब्राह्मणान् पूजयेत्। एवं धर्मनिष्ठः जनः, श्रद्धया, शुद्धया, विधिवत् सप्तमीव्रतानि आचरन्, पुण्यं, ऐश्वर्यं, बुद्धिं, स्वर्गं च प्राप्नोति।