एकदा धर्मनिष्ठः कश्चन साधकः, नियतव्रतपालनाय, सप्तमीव्रतम् आरब्धवान्। तस्य दिवसे, यथाविधि उपवासं कृत्वा, सुवर्णफलम् सुवर्णपद्मेन भूषितं दातव्यम् इति शास्त्रवचनं स्मरन्, सः तदर्थं कृत्स्नं यथाक्रमं समाचरत्। शर्करापूर्णं पात्रं माल्ययुक्तवस्त्रं च तस्य दानस्य सहचारिण्यौ भवतः। एवं संवत्सरपर्यन्तं, प्रतिमासे, द्वे सप्तम्यौ सम्यक् उपास्येते। उपवासं कृत्वा, सप्तमीदिने, क्रमशः सः सूर्यस्य मन्त्रं पठेत्—"भानुः अर्कः रविः ब्रह्मा सूर्यः शुक्रः हरिः शिवः" इति। ततो "श्रीमाञ् विभावसुः त्वष्टा वरुणः" इति नामानि यथाक्रमं प्रतिमासे सप्तम्यां जपेत्। व्रतस्य समाप्तौ, समर्पणं प्रतिपक्षाय दत्त्वा, व्रतान्ते द्वौ विप्रौ वस्त्राभरणैः सत्कार्यौ। शर्करापूर्णं घटं सुवर्णपद्मफलानि च दद्यात्, येन भक्तानां कामाः कदापि न विफल्याः स्युः। "अनन्तं फलं जन्मजन्मनि प्राप्नुयाम्" इति संकल्प्य, सप्तम्याः फलबलिदानं यः करोति, सः अनन्तफलप्रदं भवति। सः एकविंशतिं जनान्—अतीतान् भविष्यांश्च—मोचयति; शृण्वन् वा पठन् वा सुभगः भवति। सर्वपापैः विमुक्तः सः सूर्यलोकमभ्येति; यानि पापानि—मद्यपानादीनि—कृतानि, तानि सर्वाणि सप्तमीफलदानकर्तुः विनश्यन्ति। इदानीं शर्करासप्तमीं वक्ष्यामि, या पापक्षयकरी। अनेन व्रतेन अनन्तायुश्च आरोग्यं श्रीश्च सम्पद्यते। माधवस्य शुक्लपक्षे सप्तम्यां, नियमेन व्रतमाचरेत्। प्रातः स्नात्वा, शुक्लतिलैः शुद्धमाल्यैश्च अभ्यक्तः, भूमौ केशरलेपनं कृत्वा पद्मं मध्यबीजयुक्तं चित्रयेत्। तत्र, गन्धपुष्पैः "नमोऽस्तु सवित्रे" इति मन्त्रेण, कुम्भं शर्करापात्रं च स्थापयेत्। शुक्लवस्त्रैः शुक्लमाल्यैः लेपैः सुवर्णपुष्पैः च भूषितं तं कुम्भं सम्पूजयेत्। "त्वं सर्ववेदमयः वेदेषु च पठ्यसे, त्वमेवामृतसारः, तस्मात् शान्तिं ददास्व" इति मन्त्रेण पूजनं कुर्यात्। ततः पञ्चगव्यं पीत्वा, तस्य समीपे भूमौ शयनं कृत्वा, सूर्यस्तोत्रं जपन् पुराणश्रवणं च कुर्यात्। अहोरात्रं व्यतीत्य, अष्टम्यां दिने, नित्यकर्म कृत्वा, सर्वं तद् विप्राय वेदपारगाय समर्पयेत्। ब्राह्मणान् शक्यतोऽन्नैः—शर्करया घृतपायसेन च—तर्पयेत्; स्वयम् तैललवणवर्जितं शुद्धं भोजनं कृत्वा दमेन वर्तेत। एवं प्रतिमासे सम्पूर्णं व्रतं समाचरेत्; संवत्सरान्ते, शर्करापूर्णं शय्यां दद्यात्। सर्वोपकरणैः सह, एकपादां दुग्धदां धेनुं दद्यात्; शक्नुवन् गृहं सर्वसंपन्नं दद्यात्। सहस्रनिष्कैः, शतदशत्रयैकनिष्कैरपि यथाशक्ति दानं कुर्यात्। पूर्ववत् मन्त्रेण पद्मं दद्यात्; वित्ते कपटं न कुर्यात्, कपटिनः दोषभाजः भवन्ति। सूर्यस्य मुखात् अमृतपानसमये ये अमृतबिन्दवः पतिताः, ते भूमौ तण्डुलमाषयवाः अभवन्। तस्मात् एव शर्कराकाण्डस्य सारः, यः अमृतस्वरूपः, उत्पन्नः; शर्करा देवपितृयज्ञेषु पावनी। शर्करासप्तमी अश्वमेधफलप्रदा, सर्वदोषशमनी, पुत्रपौत्रवृद्धिकरि च। यः तां परया भक्त्या करोति, सः परं ब्रह्म प्राप्नोति, कल्पं स्वर्गे वसति ततः परमां गतिं लभते। यः, हे निष्पाप, एतद् शृणोति, स्मरति, पठति वा, सः देवानां पुर्यां मुनिभिः पूज्यते, बुद्धिं प्राप्नोति। अथाहं पद्मसप्तमीं वक्ष्यामि, यस्य नामस्मरणमात्रेण सूर्यः तुष्टः भवति। वसन्तस्य शुक्लसप्तम्यां, सुस्नातः शुक्लसरिष्पेन, तिलपात्रे सुवर्णपद्मं सुन्दरं स्थापयेत्। तद् द्वौ वस्त्रौ वेष्टयित्वा, गन्धपुष्पैः सम्पूजयेत्—"नमोऽस्तु पद्महस्ताय, नमोऽस्तु जगद्धराय, नमोऽस्तु सूर्याय, नमोऽस्तु प्रभाय" इति। ततो, द्वौ काले, कुम्भेन पूजनं कुर्यात्। ब्राह्मणं वस्त्रमाल्याभरणैः पूजयित्वा, शक्नुवन् शास्त्रानुसारं भूषितां कपिलां दद्यात्। अहोरात्रं व्यतीत्य, अष्टम्यां दिने, ब्राह्मणान् भोजयेत्; स्वयम् मांसतैलवर्जितं शुद्धं भोजनं कुर्यात्। एवं प्रतिमासे शुक्लसप्तम्यां, सर्वं भक्त्या वित्ते कपटं वर्जयित्वा, समाचरेत्। व्रतान्ते सुवर्णपद्मशोभितां शय्यां दद्यात्। यथाशक्ति, दुग्धदायिनीः सुवर्णमयीश्च धेनवः, पात्रासनदीपादीनि च दद्यात्। यः एतत् विधिना पद्मसप्तमीं करोति, सः अनन्तश्रीं प्राप्नोति, सूर्यलोके सुखं भुङ्क्ते। तत्र, सप्तसु लोकेषु पृथक् गत्वा, अप्सरसां परिवृतः, परमां गतिं प्राप्नोति। यः कालेन भक्त्या एतद् पश्यति, शृणोति, पठति वा, सः बुद्धिं लभते, शुद्धां श्रीं प्राप्य, गन्धर्वविद्याधरलोकं प्रविशति। अथ मन्दारसप्तमीं वक्ष्यामि, या सर्वपापक्षयकरी, सर्वकामप्रदा, पावनी च।