सप्तम्याः व्रतस्य कथाः माघस्य शुक्लपक्षे सप्तम्याः आगमने पर्यन्तं व्रतं सततं पालनीयम्। व्रतसमाप्तौ सुवर्णपद्मेन भूषितं घटं दातव्यः। तत्र शय्या सर्वोपस्करैः सह दातव्या, पिङ्गला दुग्धदायिनी गौः चापि दातव्या। यः कश्चन एषं विधिं वित्ते कृपणत्वं विना आचरति, स च विशोकसप्तम्यां यथावत् उपवसति, सः परमं पदं प्राप्नोति। शतकोटिसहस्रायुः जन्मानां पर्यन्तं दुःखं न अनुभवति, रोगदुःखादिभिः विमुक्तः सुखी भवति। यद्यत् इच्छति, तद् सर्वं समृद्ध्या लभते। यः कामरहितः एतत् व्रतं आचरति, सः परमब्रह्म प्राप्नोति। यः सप्तम्याः विशोका नाम्ना श्रवणं वा पठनं वा करोति, स अपि इन्द्रलोकं प्राप्य दुःखेन न जायते। तत्र अन्यं फलसप्तमीं नाम व्रतं वक्ष्यामि। यस्य पालनात् पापमुक्तः नरः स्वर्गं प्राप्नोति। शुभे मार्गशीर्षमासे पञ्चमीदिने दृढव्रतं कृत्वा षष्ठ्यां उपवस्यानन्तरं सुवर्णपद्मं निर्माप्य ब्राह्मणाय कुटुम्बिन्यै च शर्करया सह दातव्यम्। धर्मज्ञः सुवर्णफलस्य प्रतिमां निर्माय द्विःकालं दद्यात्, "सूर्यः मयि तुष्टः भवतु" इति। ब्राह्मणान् शक्त्या पूजयित्वा सप्तमीदिने क्षीरभोजनं कुर्यात्; ततः कृष्णसप्तम्याः आगमने पर्यन्तं फलदानं कुर्यात्। तत्र षष्ठ्यां यथाक्रमं उपवस्यानन्तरं सुवर्णफलं सुवर्णपद्मेन भूषितं दातव्यम्। शर्करापात्रं माल्यवस्त्रैः सहितं च दातव्यम्। वर्षपर्यन्तं एवं सप्तम्यौ यथाक्रमं पालनीयौ। उपवासं कृत्वा सूर्यमन्त्रं पठेत्—"भानुः अर्कः रविः ब्रह्मा सूर्यः शुक्रः हरिः शिवः"। "श्रीमन् विभावसुस्त्वष्टा वरुणः—ते तुष्टाः सन्तु" इति। प्रतिमासे सप्तम्याः प्रतिनाम पठेत्। व्रतसमाप्तौ प्रतिपक्षं दानं कुर्यात्; व्रतावसाने ब्राह्मणद्वयं वस्त्राभरणैः पूजयेत्। शर्करापूर्णं घटं सुवर्णपद्मफलैः सह दातव्यम्, यथा भक्तानां कामाः सदा पूर्यन्ते। जन्मजन्मन्तरं अनन्तं फलमवाप्नुयाम्। यः सप्तमीफलदानं कुर्यात्, अनन्तफलप्रदं, सः एकविंशति जनान् अतीतानागतान् उद्धरति। यः श्रवणं वा पठनं वा कुर्यात्, सः शुभताम् आप्नोति। सर्वपापशुद्धः सूर्यलोकं गच्छति। मद्यपानादिपापं यत्र कुत्रचित् कृतम्, सर्वं सप्तमीफलदानस्य कर्तुः नश्यति। अधुना शर्करसप्तमीं वक्ष्यामि, या पापं नाशयति। यस्य पालनात् अनन्तायुः, आरोग्यं, समृद्धिः च लभ्यते। माधवस्य शुक्लपक्षे सप्तमीदिने व्रतं यथाविधि पालनीयम्। प्रातः स्नानं कृत्वा शुक्लतिलैः शुद्धमाल्यैः अभिषिक्तः, केसरपङ्केन भूमौ पद्मं गर्भयुक्तं चित्रयेत्। तत्र गन्धपुष्पैः "सावित्रे नमः" इति मन्त्रेण पूजां कृत्वा जलपात्रं शर्करापात्रं च स्थापयेत्। शुक्लवस्त्रमाल्यलेपनैः सुवर्णपुष्पैः भूषितः तेन मन्त्रेण पूजां कुर्यात्—"त्वं सर्ववेदमयः, वेदेषु पठ्यसे, त्वमेव अमृतस्य सारः, तस्मात् शान्तिं देहि"। तदनन्तरं पञ्चगव्यं पीत्वा तस्य समीपे भूमौ शयनं कुर्यात्, सूर्यस्तोत्रं जपन् पुराणश्रवणं च कुर्यात्। दिवानिशं यथाक्रमं व्यतीतं, अष्टम्यां दिनकर्माणि कृत्वा, सर्वं ब्राह्मणाय वेदविदे समर्पयेत्। ब्राह्मणान् शक्त्या शर्कराघृतक्षीरपाकैः भोजयेत्; स्वयम् तैललवणरहितं भोजनं कुर्यात्, यथाशक्ति संयतः भवेत्। एवं प्रतिमासं सम्पूर्णं व्रतं पालनीयम्; वर्षान्ते शय्या शर्कराघटेन सह दातव्या। सर्वोपस्करैः सह, एकाङ्गी दुग्धदायिनी गौः दातव्या। समर्थः सर्वसामग्रीयुक्तं गृहं अपि दातव्यम्। सहस्रनिष्कैः, शतैः, दशैः, त्रिभिः, एकेन वा निष्केन दातव्यम्। पद्मं यथाशक्ति दातव्यम्, मन्त्रं यथापूर्वं पठेत्। वित्ते कपटं न कुर्यात्, कपटनिष्ठः दोषान् भजति। सूर्यस्य मुखात् अमृतपानसमये अमृतबिन्दवः पतिताः; ते भूतले तण्डुलमाषयवः अभवन्। तस्मात् शर्कराकाण्डस्य सारः अमृतस्वरूपः उत्पन्नः। शर्करा देवपितृयज्ञेषु पवित्रा। एषा शर्करासप्तमी अश्वमेधफलप्रदा, सर्वदोषनिवारिणी, पुत्रपौत्रवृद्धिप्रदा। यः परमभक्त्या एतत् आचरति, सः परमब्रह्म प्राप्नोति, कल्पपर्यन्तं स्वर्गे वसति, ततः परमं पदं प्राप्नोति। हे निष्पाप, यः एतत् देवलोके शृणोति, स्मरति, पठति वा, सः ज्ञानवान् भवति, देवर्षिभिः अमरपुरीमध्ये पूज्यते। अथ पद्मसप्तमीं वक्ष्यामि, यस्य स्मरणमात्रेण सूर्यः अत्र तुष्टः भवति। वसन्तस्य शुद्धसप्तमीदिने, शुक्लसर्षपैः स्नानं कृत्वा, तिलपात्रे सुवर्णपद्मं सुन्दरं स्थापयेत्। द्विवस्त्रैः आवृत्य गन्धपुष्पैः पूजां कुर्यात्—"पद्महस्ताय नमः, विश्वधारिणे नमः" इति। एवं सप्तम्याः व्रतानि यथाक्रमं, श्रद्धया, वित्ते कृपणत्वं विना, ब्राह्मणपूजया, मन्त्रजपेन च, फलदानैः, पापक्षालनं, स्वर्गप्राप्तिः, परमपदगमनं च सुनिश्चितम्।