एवं उक्त्वा देवेशः तत्रैव अन्तर्धानं गतः। ततः सर्वे ऋषयः सर्वं विधिवत् सम्पूर्णं कृतवन्तः। तस्मात् त्वमपि, राजश्रेष्ठ, एतत् व्रतं कर्तुमर्हसि, यत् दुस्तरं सर्वपापविमोचनं च। ततः युधिष्ठिरः प्राञ्जलिः श्रीकृष्णं उवाच— "वैशाखस्य शुक्लपक्षे एकादशी नाम किम्? तस्य फलम् किम्? विधिः कः? तत्त्वेन कथय, जनार्दन।" श्रीकृष्णः प्रत्युवाच— "एष एव प्रश्नः पूर्वं रामचन्द्रेण वसिष्ठं प्रति कृतः, यथा त्वया मम प्रति कृतः।" रामः वसिष्ठं उवाच— "भगवन्, सर्वव्रतेषु परमं व्रतं श्रोतुमिच्छामि, यत् सर्वपापनाशनं दुःखच्छेदनं च। सीतावियोगजनितं दुःखं मया सहनं कृतम्; अतः भीतः अहं त्वां पृच्छामि, महर्षे।" वसिष्ठः प्रत्युवाच— "साधु पृष्टं राम, धृतिः ते महती। केवलं तव नामोच्चारणेन जनः शुद्धिं प्राप्नोति। तथापि लोकहिताय, शुद्धतमं पुण्यतमं व्रतं तव कथयिष्यामि, सर्वव्रतेषु उत्तमम्।" "वैशाखस्य शुक्लपक्षे राम, एकादशी मोहिनी नाम्ना अस्ति, या सर्वपापनाशिनी प्रसिद्धा। तस्य व्रतस्य प्रभावेन जनाः मोहजालात् सर्वपापसमूहात् विमुक्ताः भवन्ति; सत्यम् सत्यम् वदामि।" "तस्मात् राम, त्वद्वद्भिः एतत् व्रतं कर्तव्यम्; पापं नाशयति, महादुःखं च हरति। शृणु, राम, एतत् परमं पापनाशनं आख्यानम्; श्रोतुमात्रेण अपि महापापं नश्यति।" "सारस्वत्याः रम्ये तटे शुभा भद्रावती नगरी आसीत्, यत्र तेजस्वी राजा अधिराज्यं कृतवान्। तत्र सोमवंशोद्भवः सत्यसन्धः महावणिजः धनधान्यसम्पन्नः आसीत्।" "धनपालः नाम्ना स धर्मनिष्ठः, विश्रान्तिगृहाणि, कूपान्, मठान्, उद्यानान्, सरांसि, गृहाणि च निर्मितवान्। विष्णुभक्तः शान्तचित्तः, तस्य पञ्च पुत्राः— सुमनाः, द्युतिमान्, मेधावी, सुकृतः, पञ्चमः धृष्टबुद्धिः।" "धृष्टबुद्धिः महापापनिष्ठः, परस्त्रीसंगरतो, जूयाघटनिपुणः, दुराचारः आसीत्। स द्यूतादिषु आसक्तः, देवपितृब्राह्मणपूजने अनिच्छुः।" "अधर्मनिष्ठः, दुष्टबुद्धिः, पितृधनं विनष्टवान्, निषिद्धान्नभोजी, सुरापानासक्तः। वेश्याङ्गनां ग्रीवायां बाहू निवेश्य, चौर्यस्थानानि भ्रमन्, पित्रा गृहात् निष्कासितः, बन्धुभिः परित्यक्तः।" "स्वर्णाभरणानि अपि स्वयमेव उपयोजितवान्; वेश्याभिः परित्यक्तः, धनहान्याः कारणात् निन्दितः।" "ततः चिन्तया आक्रान्तः, नग्नः, क्षुधया पीडितः, विचारयामास— 'किं करिष्यामि? कुत्र गमिष्यामि? केन जीविष्यामि?'" "पितृनगरे एव चौर्यजीवनं आरब्धवान्; राजपुत्रैः गृहीतः, पितृसन्मानात् मुक्तः। पुनः गृहीतः, पुनः मुक्तः, पुनः च बन्धनं प्राप्तः।" "दण्डैः ताडितः, पुनः पुनः पीडितः; 'मूढात्मन्, मम राज्ये न स्थितव्यं,' इति उक्तः।" "एवं उक्त्वा राजा तं दृढबन्धनात् मुक्तवान्; तस्य भीतेः स घनवनं प्रविष्टः।" "क्षुधातृषाक्रान्तः, चित्तविक्षिप्तः, धावन्, सिंहवत् मृगान्, वराहान्, अन्यान् पशून् हत्वा।" "मांसभक्षणे आसक्तः, वनवासः कृतः, हस्ते धनुः, पीठे तूणीरः।" "वनं भ्रमन्, पक्षिणः— चकोरान्, मयूरान्, बकान्, तित्तिरान्, मूषकान् च हत्वा।" "एषः क्रूरः, धृष्टबुद्धिः, पापमोहितः, पूर्वजन्मपापमूलं कृत्वा, अन्यान् प्राणिनः हत्वा।" "दुःखसन्तप्तः, शोकाक्रान्तः, दिनरात्रं पीडितः, पुण्यबलात् कौण्डिन्यस्य आश्रमं प्राप्तवान्।" "माधवमासे, गङ्गास्नातं ऋषिं समीपं गच्छन्, दुःखभारस्यान्वितः।" "ऋषिवाससः स्पर्शेण एकबिन्दोः, तस्य पापानि दुःखानि च विनष्टानि। कौण्डिन्यं पुरतः प्राञ्जलिः स्थित्वा उवाच।" "धृष्टबुद्धिः उवाच— 'ब्राह्मणश्रेष्ठ, कृपां कुरु; केन पुण्येन मोक्षः सिध्यति?'" "कौण्डिन्यः उवाच— 'एकाग्रचित्तः शृणु, येन ते पापानि नश्यन्ति: वैशाखस्य शुक्लपक्षे मोहिनी नाम्ना प्रसिद्धा एकादशी अस्ति।'" "'मम उपदेशेन तदा एकादशीव्रतं कुरु; मेरुप्रभवाणि पापानि देहिनां नश्यन्ति।'" "'मोहिनीव्रतं सम्यक् कृत्वा, जन्मजन्मान्तरे संचितानि पापानि विनश्यन्ति।'" "ऋषिवचनं श्रुत्वा धृष्टबुद्धिः शान्तचित्तः अभवत्।" "स कौण्डिन्यस्य निर्देशेन व्रतं कृतवान्; व्रतसमाप्तौ, राजश्रेष्ठ, पापमुक्तः अभवत्।" "ततः दिव्यशरीरधारी, गरुडारूढः, विष्णुलोकं गतः, सर्वदुःखविहीनः।" "एवं, राम, मोहिनीव्रतं परमं; त्रिलोके चराचरे तस्मात् श्रेष्ठतरं नास्ति।