तत्र सुरभयः स्वर्णमयैः शृङ्गैः भूषिताः, रजतसमृद्धखुराः, नानाफलसम्पन्नाः, सुरभिसुगन्धिनासिकाः च निर्मिताः। एवं ताः सम्यगुपकल्प्य, धूपदीपैः पूजनीयाः, सर्वभूतेषु स्थितां देवेषु च वसन्तीं लक्ष्मीमावाहयेत्। सा गौः रूपेण या देवी, पापं मे व्यपोहतु; या लक्ष्मीः विष्णोः उरसि स्थिता, या स्वाहा, या च वह्नौ प्रतिष्ठिता। या चन्द्रसूर्येन्द्रशक्तिस्वरूपिणी, या कामधेनुः, सा ममास्तु; त्वं पितृभ्यः स्वधा, यजमानानां स्वाहा च। गौः सर्वपापानि नाशयति, तस्मात् मां श्रियम् प्रयच्छ; एवं ताम् आवाह्य, विप्राय तां दद्यात्। एषा सर्वगावां विधिः श्रुतः; अधुना पापनाशकाः दश गावः कीर्त्यन्ते। तासां रूपाणि नामानि च वक्ष्यामि, नृपश्रेष्ठ; प्रथमाऽऽसौ गुडगवाः, द्वितीया तु घृतगवाः। तृतीया तिलगवाः, चतुर्थी जलनाम्नि; पञ्चमी क्षीरगवाः, षष्ठी मधुगवाः। सप्तमी शर्करागवाः, अष्टमी दधिगवाः; नवमी रसरूपिणी, दशमी तु स्वभावतः। रसरूपिण्यः कुम्भेषु स्थापनीया, अन्याः स्वद्रव्यसमन्विताः; केचित् सुवर्णगवां कामयन्ते। नवनीततेलादिभिः, अन्यैश्च पदार्थैः, महर्षिभिः अयं विधिः निर्दिष्टः; एते साधनानि स्मृतानि। मन्त्रैः सम्यगावाहनपूर्वकं, नित्यं पर्वणि पर्वणि; श्राद्धकाले च दातव्याः, भोगमोक्षप्रदाः स्मृताः। गुडगवायाः सम्बन्धेन एते सर्वे मया निरूपिताः; यज्ञफलप्रदाः, पापनाशिन्यः, शुभदाः च। व्रतेषु विशोकद्वादशी श्रेष्ठा, तस्यां च विशेषतः गुडगवा स्तुता। संक्रान्तौ, विषुवे, संयोगे च, ग्रहणे च, शुभकाले, गुडं च गावश्च दातव्याः। विशोकद्वादशी शुभा, सर्वपापनाशिनी, हर्षप्रदा; यः एनां आचरति, स विष्णोः परमं पदं प्राप्नोति। अस्मिन्लोके सः पुण्यश्रीरायुरारोग्यं च विन्दति; मृत्यौ वैष्णवं पुरीं गच्छति, हरिं च स्मरति। नवसहस्राष्टाशतान्यष्टादश चक्राणि, धर्मवित्तमः दुःखं क्लेशं वा न प्राप्नोति। यदि स्त्री अपि विशोकद्वादशीं कुर्यात्, नृत्यगीतेषु नित्यं रता, सा अपि तदेव फलं प्राप्नोति। सा च हरिपूजनं, अथवा मधुसूदन, मुर, नरकपूजनं, अथवा नित्यनृत्यगीतवाद्यदर्शनं प्राप्नोति। यः इन्द्रलोकस्थेभ्यः ज्ञानं ददाति—भीष्म उवाच—भगवन्, दानस्य परं माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि। यत् परं नित्यं लोकत्रये, देवर्षिभिः पूजितं, तद्दशधा मेरुदानं वक्ष्ये, नृपश्रेष्ठ। तद्दानात् देवपूजितान् लोकान् प्राप्नोति; पुराणवेदयज्ञदेवगृहेषु च। तत् फलं नाधीयते न यज्यते; तस्मात् मेरुदानविधिं वक्ष्यामि। प्रथमः धान्यमयः मेरुः, द्वितीयः लवणाचलः; तृतीयः गुडमेरुः, चतुर्थः सुवर्णमेरुः। पञ्चमः तिलमेरुः, षष्ठः कर्पासमेरुः; सप्तमः घृतमेरुः, अष्टमः मणिमयः। नवमः रजतमयः, दशमः शर्करामयः; तेषां विधिं क्रमशः वक्ष्यामि। संक्रान्तौ, विषुवे, संयोगे, दिवसान्ते, शुक्लतृतीयायाम्, ग्रहणे, विधिनिर्दिष्टे काले। विवाहे, उत्सवे, यज्ञे, द्वादश्यां, पञ्चदश्याम्, शुभनक्षत्रे च नियमानुसारम्। कार्तिक्यां, ज्येष्ठपुष्करे, तीर्थे, देवगृहे, गोष्ठे, गृहाङ्गणे वा धान्याद्याचलाः दातव्याः। भक्त्या मण्डपं निर्माय, चतुरश्रं ईशानमुखं; पूर्वोत्तराभिमुखं, शुभं, पूर्वदिशं वा दृष्ट्वा स्थापयेत्। गोमयेन लेपिते भूमौ कुशान् विस्तार्य, मध्ये मेरुं स्थापयेत्, सहैव अन्यैः पर्वतैः। सहस्रद्रोणैः धान्यस्य मेरुः श्रेष्ठः; पञ्चशतेन मध्यमः; त्रिशतैः अधमः स्मृतः। महाशालिना मेरुः कर्तव्यः, मध्ये त्रिस्वर्णवृक्षैः अलङ्कृतः; शिखरं वस्त्रैः छाद्य, द्विजश्रेष्ठैः स्थापनीयः। चत्वारः रजतशिखराः, अधस्तलानि अपि रजतसम्पन्नानि; पूर्वे मुक्तावैडूर्यैः, दक्षिणे पद्मरागमणिभिः भूषितम्। पश्चिमे पुष्पराजनीलमणिभिः, उत्तरदिशि इन्द्रनीलवैडूर्यैः; सर्वतो चन्दनकाष्ठैः, प्रवाललताभिः, मुक्ताफलैः च परिवृतम्। तत्र ब्रह्मा, विष्णु, शिव, सविता च, सर्वे सुवर्णमयाः स्थापनीयाः; शर्कराखण्डैः गुफां निर्माय, घृतवारिस्रोतांसि दिशासु प्रवाहितानि। पूर्वे श्वेतवस्त्राणि, दक्षिणे पीतानि; पश्चिमे चित्रवस्त्राणि, उत्तरदिशि रक्तमेघसन्निभानि स्थापनीयानि। इन्द्राद्यष्टलोकपालाः रजतसम्पन्नाः, क्रमशः स्थापनीयाः; सर्वतः विविधवनानि, हारलेपसमन्वितानि। उपरि पञ्चवर्णच्छत्रं, अव्ययपुष्पैः, श्वेताभरणैः च शोभितम्; एवं दिव्यः मेरुः, सहायपर्वतैः सहितः, विधिवत् स्थापनीयः। एवं धर्मज्ञैः निर्दिष्टः मेरुदानविधिः, पुण्यफलप्रदः, सर्वपापनाशकः, मोक्षदायकः च।