तत्र, रात्रौ सर्वत्र नृत्यगीतयोः व्यवस्था कर्तव्या; त्रिभिः यामैः रात्रे व्यापन्ने, जनः उत्थाय तिष्ठेत्। ततः ब्राह्मणान् तेषां पत्नीसहितान् उपसंगम्य पूजां कुर्यात्; यथाशक्ति स्त्रीभ्यः वस्त्राणि, माल्यं, चन्दनं च दद्यात्, अथवा एकस्यैव। शयानान् पूजनीयान्—यो जलशयने शयति तस्य नमः। ततः गीतवाद्यैः रात्रिं जागरणं कुर्यात्। प्रभाते स्नानं कृत्वा, दम्पत्योः पूजनं कुर्यात्; यथाशक्ति भोजनं दद्यात्, कृपणत्वं परिहाय। श्रद्धया पुराणश्रवणं कृत्वा, तं दिनं यापयेत्; एवं मासे मासे सर्वं आचरितव्यम्। व्रतसमाप्तौ, पलायुक्तं शय्यां, गोः सह, उत्तमं आसनं, उत्तमं वस्त्रं च दद्यात्। तथा, हे राजन्, यथा तव लक्ष्मीः त्वां न त्यजति, तथा मम सौन्दर्यं, आरोग्यं, दुःखाभावः सदा भवतु। यथा लक्ष्मीः देवं विना कत्रापि न जायते, तथा दुःखाभावः, अचला केशवे भक्तिर्मम भवतु। एतेन मन्त्रेण, पलायुक्तं शय्यां गोः सह दद्यात्, लक्ष्म्याः सूर्यस्य च, यः ऐश्वर्यं इच्छति। नीलोत्पलं, करवीरं, ताजं, केतकं, सिंधुवारे, मालतीं, पाटलां—कदम्बं, कुब्जकं, जातीं—एते पुष्पाणि सदा योग्यानि। अधुना, हे श्रेष्ठ तपस्विन्, पलगोविधिं कथय। किंरूपा, केन मन्त्रेण दद्यात्? रूपं फलं च कथय। अधुना सर्वपापनाशिनीं विधिं वक्ष्यामि। भूमौ कृष्णमृगचर्म चारहस्तविस्तीर्णं पूर्वमुखं स्थापयेत्। गोमयेन लिप्ते भूमि, सर्वत्र दर्भा विस्तार्य, अजचर्म च स्थापयेत्, बकं च। पूर्वमुखीं मृदया गोः सह गोमयं निर्माय, उत्तमा पलगो सदा चतुर्भिः पलैः। बकं एकपलयुक्तं, द्विपलयुक्तं मध्यमं, अर्धपलयुक्तं कनिष्ठं, चतुर्थांशे बकं, यथाधनं। गौः बकं च शुभ्रवस्त्रधारिणी, शंखाकृतिकर्णा, इक्षुपादाः, मुक्ताफलनेत्रा, शुभ्रसूत्रमाल्यशोभिता, शुभ्राच्छादिता। ताम्रगण्डा, ताम्रपृष्ठा, शुभ्रचामरशिरसा, मणिशोभिता भ्रूः, नवमण्डूरस्तनयुक्ता। सुवर्णनेत्रे, नीलमणिशोभितपुप्पुटे, उत्तमवस्त्रपुच्छे, कांस्यपादाः, शोभामयी। सुवर्णशृंगभूषिता, रजतखुरयुक्ता, फलसम्पन्ना, सुगन्धनासिका। एवं निर्माय, धूपदीपैः पूजां कृत्वा, सर्वभूतस्थां, देवेषु स्थितां लक्ष्मीं आवाहयेत्। सा गौःरूपिणी देवी मम पापं नाशयतु; विष्णोः वक्षःस्थां लक्ष्मीं, स्वाहा, अग्निस्थां च। सोमसूर्येन्द्रशक्तिरूपिणीं, कामधेनुं मम कुरु; पितृभ्यः स्वधा, यजमानानां स्वाहा। गौः सर्वपापनाशिनी, अतः ऐश्वर्यं ददातु; एवं आवाह्य, तां गौः ब्राह्मणाय दद्यात्। एषा सर्वगवां विधिः, यथा श्रूयते; अधुना दश पापनाशिन्यः गाः कथ्यन्ते। तासां रूपाणि नामानि च वक्ष्यामि, हे राजन्; प्रथमं पलगो, द्वितीयं घृतगो। तृतीयं तिलगो, चतुर्थं जलगो; पञ्चमं दुग्धगो, षष्ठं मधुगो। सप्तमं शर्करागो, अष्टमं दधिगो; नवमं रसगो, दशमं स्वभावतः। रसगो पात्रीषु, अन्याः स्वस्वद्रव्ये; काञ्चनगौः कश्चन इच्छति। नवनीतैः, तैलैः, अन्यैः च, महर्षिभिः एषा विधिः निर्दिष्टा; एते साधनानि। मन्त्रैः, विधिपूर्वकं, सर्वे उत्सवे; श्राद्धे दद्यात्, भोगमोक्षप्रदायिनी। पलगौ संबंधे सर्वे एते मया उक्ताः; यज्ञफलं ददाति, सर्वपापनाशिनी, शुभा। व्रतेषु विशोकद्वादशी श्रेष्ठा; तस्य अंगत्वेन पलगो अत्र विशेषतः स्तूयते। शुभसङ्क्रान्तौ, विषुवे, ग्रहसमीपे, ग्रहेषु, ग्रहणे, पलं गौः च दद्यात्। विशोकद्वादशी शुभा, सर्वपापनाशिनी, हर्षप्रदा; यः तां आचरति, स उत्तमं विष्णुपदं प्राप्नोति। इह लोके सः सौभाग्यं, दीर्घायु, आरोग्यं लभते; मृत्यौ वैष्णवपुरीं गच्छति, हरिं स्मरति। नवसहस्राष्टशताष्टादशकृत्याः, हे राजन्, धर्मज्ञः दुःखं, क्लेशं, अनिष्टं न प्राप्नोति। यदि स्त्री विशोकद्वादशीं आचरति, सदा नृत्यगीतनिष्ठा, सा अपि तत्फलं प्राप्नोति। यतः सा हरिं पुरतः अनन्तं नृत्यं, गीतं, वाद्यं पश्यति, अथवा मधुसूदनं, मुरं, नरकं च पूजयति।