एकदा, यः कश्चन ब्राह्मणं वा गावं वा सुवर्णं वा पश्यति स्पृशति वा, स गृहं प्रत्यागत्य तत्र स्थितं पुण्यप्रतिमां सम्यक् पूजयेत्। ततः, सर्वप्रथमं ब्राह्मणाय भोजनव्यवस्था विधाय कार्यम्; एवं कृत्वा सर्वे ऋषयः सिद्धिं प्राप्तवन्तः। तत्र पुनः, पुलस्त्य ऋषिः कथयति— यः सहस्रशः दैत्यांश्च, देवशत्रून्, निहन्ति, यस्य तेजसा चन्द्रसूर्यादयः स्वदीप्तिं ह्रासयन्ति, येन शतानि दानवानां पराजितानि, यः स्वेच्छया यं कञ्चिद् रूपं धारयित्वा मानुषत्वेऽपि अविजित एव स्थितः, तस्य भार्या भानुमती नाम पतिव्रता, त्रैलोक्ये शोभनतमा। सा लक्ष्मीसदृशरूपा, सुराङ्गनाभ्यः शोभया अधिका, तस्य राज्ञः प्रिया महाराज्ञी, प्राणादपि वल्लभा। दशसहस्रस्त्रीणां मध्ये सा श्रीरिव विराजते; लक्षं राज्ञां मध्ये सा न समता। कदाचित् स राजा राजसभायां स्थित्वा कुटुम्बपुरोहितं वसिष्ठं महर्षिं साश्चर्यं प्रणम्य पप्रच्छ— "भगवन्, केन पुण्येन मम एषा अनुपमस्त्री प्राप्ता? कुतश्चैतद् अद्भुतं तेजः मम शरीरे नित्यं तिष्ठति?" तदा वसिष्ठः उवाच— "चतुर्दश्यां पुष्करे सा पर्वते लवणं, सुवर्णवृक्षांश्च, देवान् च, सम्यक् नियमेन दत्तवती। तदा शूद्रः सुवर्णकारः तत्र कर्म अकरोत्। लीलावत्याः गृहे दासत्वेन स्थितः सः सुवर्णवृक्षान् सुवर्णपुष्पयुक्तान् भक्त्या निर्मितवान्। अतिशयसुन्दराः सुप्रकारयुक्ताश्च ते वृक्षाः। धर्मबुद्ध्या सः किञ्चन पारितोषिकं न स्वीकृतवान्। ते सुवर्णवृक्षाः तव भार्यया सम्यक् अर्पिताः, लीलावत्याः गृहे च तेन सेवायाः कार्यं कृतम्। तयोः उभयोः, कपटं विना, द्विजसेवा चान्ये पुण्यकर्माणि कृतानि। लीलावती अपि, गणिका सती, कालान्तरे पापात् मुक्त्वा शिवलोकं प्राप्तवती। सः सुवर्णकारः, दरिद्रः सन्, परमधार्मिकः अभूत्। सः गणिकायाः किञ्चन पारिश्रमिकं न स्वीकृतवान्; अधुना सः सप्तद्वीपाधिपः जातः, दशसूर्यसमप्रभः। यया सुवर्णवृक्षाः सम्यक् अर्पिताः, सा तव भार्या भानुमती सा एव स्त्री। तस्मात् त्वं पुरुषेषु अभिजित् आरोग्यसम्पद्वान् लक्ष्मीसमन्वितश्च। अतः त्वमपि पर्वतान्नादीन् यथाविधि दद्यात्।" एवं पुलस्त्यः कथयति— "सः राजा पर्वतान्नादीन् यथाविधि दत्त्वा स्मरारिश्रियं लोकं प्राप्तवान्, देवैः पूजितः। यः कश्चन एतान् द्रव्याणि आनयमानानि पश्यति, अर्पितं स्पृशति, श्रद्धया शृणोति, वा मनसा अर्पयति, सः अपि पापरहितः सन् स्वर्गं याति।" "एतेषां पाठेन, ये संसृतिभयापहाः, पर्वतश्रेष्ठैः प्रशंसिताः, दुःस्वप्ननाशः सिध्यति; किमुत यः सम्यक् चित्तेन सर्वश्रेष्ठान् पर्वतान् अत्र सम्पूर्णं ददाति?" तत् श्रुत्वा भीष्मः पप्रच्छ— "एतस्मिन् भूमण्डले, यत् समृद्धिदायकं नाशनशीलं च, संसृतिभयस्यापि नाशकं किमस्ति?" पुनः पुलस्त्यः उवाच— "त्वं भक्तिमान् अतः ते रहस्यं व्रतम् आख्यास्यामि, यद् देवदानवमानुषेषु गुह्यतमम्। शुभं विशोकद्वादशीव्रतं आश्वयुजमासे आचरितव्यम्। दशम्यां दिनं प्रारभ्य, लघुशना संयता च भवेत्। एकादश्यां प्राचीमुखः वा उत्तराभिमुखः, दन्तधावनानन्तरं, उपोष्य केशवं सम्यक् पूजयेत्।" "श्रीं सम्यक् पूज्य, द्वादश्यां दिनं भक्षयेत्; एवं नियमं कृत्वा, रात्रौ शयनं कृत्वा प्रभाते उत्तिष्ठेत्। सर्वौषधिस्नानं पञ्चगव्येन च कृत्वा, शुद्धमाल्यवस्त्रधारी श्रीं पद्मैः पूजयेत्।" "विशोकाय पादयोर्नमः, वरदाय जानुयोर्, श्रीशाय जानुनोः, जलशायिने ऊरुषु। कन्दर्पाय गुह्यदेशे, माधवाय कट्यां, दामोदराय उदरे, विपुलाय पार्श्वयोः। पद्मनाभाय नाभौ, मनमथाय हृदि, श्रीधराय वक्षसि, मधुभिदे हस्तयोः। वैकुण्ठाय ग्रीवायाम्, पद्ममुखाय वदने, अशोकनिधये नासायाम्, वासुदेवाय नेत्रयोः। वामनाय ललाटे, हरये भ्रूवोः, माधवाय केशेषु, विश्वरूपिणे शिरसि। सर्वव्यापिने शिरसि नमः। एवं गोविन्दं गन्धमाल्यादिभिः पूजयेत्।" "ततः मण्डलं कृत्वा, मृद्भूमौ समचतुरश्रं रत्निप्रमाणं वेदीं निर्माय, जलैः परिवेष्ट्य स्थापयेत्। सा वेदी स्निग्धा रम्या, सर्वतोऽपि त्रिभिः प्राकारैः परिवृता, प्रत्येकः प्राकारः त्र्यङ्गुलोच्छ्रायः द्व्यङ्गुलः, नदीवालुकया लक्ष्मीप्रतिमां सूर्याभिमुखीं स्थापयेत्।" "तस्यां वेद्यां मध्ये लक्ष्मीः सूर्ये स्थित्वा, 'नमो देव्यै शान्त्यै लक्ष्म्यै श्रियै' इति पूजयेत्। 'नमस्तुष्ट्यै पुष्ट्यै सृष्ट्यै दृश्यै पुनः पुनः; विशोके वरदायै त्वं दुःखहर्यसि, वरदा भव' इति स्तुवीत्।" "समृद्ध्यर्थं विशोकं, सर्वसिद्ध्यर्थं विशोकं कुर्यात्। ततः शुक्लवस्त्रैः सूर्यं संवेष्ट्य, फलेन पूजयेत्। विविधान्नैः सुवर्णपद्मेन, रजतपात्रेषु च जलं कुशैः स्थापयेत्।" एवं, धर्मनिष्ठया एषा कथा प्रवहति, पुण्यस्य मार्गं दर्शयन्ती, लोकानां हिताय।