तस्याः पुनः तयोः दम्पत्योः प्रति पुनः प्रार्थना कृता, किन्तु तौ अपि तद् अङ्गीकर्तुम् अनीच्छन्तौ ताम् उवाचतुः— "श्वः भोजनं करिष्यावः, शुभेक्षणे! अद्य तव सुसङ्गमेन उपवासं कुर्मः।" तौ उचतुः— "जननाद् आरभ्य, हे देवि, वयं पापिष्ठतमौ, व्रतेषु दृढौ अपि। तव संसर्गे अपि धर्मस्य लेशोऽपि गृहे न स्थितुं युक्तः।" एवं सा तयोः कृते तां रजनीं जागरणं कृतवती। प्रातःकाले सा ताभ्यां शय्याम्, लवणं, अन्नपर्वतम् च दत्तवती। आचार्याय भक्त्या एकं ग्रामं दत्तवती, ब्राह्मणेभ्यः द्वादश ग्रामान्, सुवर्णवस्त्राभरणैः भूषिताः गावः च दत्ताः। सखिभ्यः, स्वजनैः, दरिद्रैः, अन्धैः, दीनैः च सह भोजनं वितरितम्। तं लोभिनं दम्पतीं पूजयित्वा तौ विसर्जितौ। सः व्याधः स्वपत्नीसमेतः, पुष्करमन्दिरे केशवस्य अर्चनयाः पुण्येन, हे नरपतिः, त्वमेव जातः। पुष्करमन्दिरे पूजया सर्वाणि पापानि नष्टानि, सत्यस्य च अलोभस्य च तपसा, राजन्। लोकनाथः चतुर्मुखः प्रसन्नः भूत्वा, इच्छानुसारिणं वाहनं दत्तवान्। अतः त्वं पुष्करे शरणं गच्छ। कल्पपर्यन्तं स्थैर्यं लब्ध्वा द्वादशीव्रतं सम्यक् पालयन्, राजन्, निःश्रेयसं नूनं प्राप्स्यसि। इति उक्त्वा सः मुनिः तत्रैव अन्तर्धानम् अगमत्। राजा च तदनुशासनं कृत्वा पुनः पुष्पवाहनस्य पूजनं अकरोत्। एवं, राजन्, एष व्रतः सततं अच्युतः भवति। यथाशक्ति द्वादश द्वादशीः कर्तव्याः। यथाशक्ति देवद्विजेभ्यः दानं दातव्यम्— श्रेष्ठे गोदानं, मध्ये भूमिदानं, अधमे सुवर्णदानं। न्यूनतमे सुवर्णदानम् एव उचितं, प्रथमं ब्रह्मणः, द्वितीयं विष्णोः, तृतीयं रुद्रस्य। एतेषु त्रिषु त्रयो देवाः प्रतिष्ठिताः। एवं यः श्रद्धया पठति शृणोति वा, तेन पापानि नश्यन्ति। सः प्राज्ञः भवति, देवलोकं च याति यावत् रोमसंख्या। अधुना व्रतानां श्रेष्ठं व्रतं वक्ष्यामि। तद् रुद्रेण स्वयम् उक्तम्— वर्षमेकं रात्रौ उपवासव्रतम् आचरन्, गृहस्थः गोदानस्य अर्धं पुण्यं प्राप्नोति। सुवर्णचक्रं त्रिशूलं वस्त्रैः सहितं ब्राह्मणाय दद्यात्। यः एतत् पुण्यं कर्म करोति, सः शिवस्य लोके मोदते। एवमेतद् व्रतं महापापनाशनम् उक्तम्। यः एकचित्तेन गोवृषयुक्तां गवां ददाति। तिलमय्याः गवां दानं कृत्वा शिवलोकं प्राप्नोति। एतत् रुद्रव्रतं, भयशोकनाशनम्। वर्षान्ते यः सुवर्णनिलोत्पलम्, शर्करापात्रं, वृषभं च ददाति, रात्रौ पर्यहमुपवासं कृत्वा, सः वैष्णवं लोकं प्राप्नोति— एतत् नीलव्रतं। आषाढादिषु चतुर्मासेषु तैलाभ्यङ्गं वर्जयेत्। यः भोजनपात्रं ददाति, सः हरिलोकं याति— एतत् प्रीतिव्रतं, जनानां प्रीतिदायकम्। वसन्ते दधिदुग्धघृतइक्षुं वर्जयित्वा, उत्तमवस्त्रं द्रवपात्रं च दद्यात्। द्विजयुग्मं पूजयित्वा— "गौरी प्रीयताम्" इति उक्त्वा— एतत् गौरीव्रतं, भवानीलोकप्रदायकम्। पुष्यस्य आदौ त्रयोदश्यां रात्रौ उपवासं कृत्वा, सुवर्णाशोकवृक्षं दशाङ्गुलं शर्करायुतं ब्राह्मणाय वस्त्रैः सहितं दद्यात्— "प्रद्युम्नः प्रीयताम्" इति उक्त्वा। सः विष्णोः पुरीम् युगपर्यन्तं वसति, दुःखात् विमुक्तः। एतत् कामव्रतं, शोकनाशनम्। आषाढारम्भकव्रते फलं वर्जयेत्। चतुर्मासव्रतसमाप्तौ घृतगुडपूर्णं घटं दद्यात्, कार्तिके पुनः सुवर्णं ब्राह्मणाय समर्पयेत्। सः रुद्रलोकं याति— एतत् शिवव्रतम्। हेमन्तशिशिरयोः पुष्पं वर्जयित्वा, फाल्गुने त्रिविधं पुष्पं यथाशक्ति सुवर्णं च द्विसन्ध्यायां दद्यात्। शिवकेशवौ प्रीयेताम्। एवं दत्त्वा परमं पदं प्राप्नोति— एतत् सौम्यव्रतम्। फाल्गुनादारभ्य तृतीयायां लवणं वर्जयेत्। वर्षान्ते शय्यां गृहं चोपकरणयुक्तं दद्यात्, द्विजयुग्मं पूजयित्वा— "भवानी प्रीयताम्" इति उक्त्वा। सः गौरीलोके युगपर्यन्तं वसति— एतत् सौभाग्यव्रतम्। सायं मौनव्रतं पालयित्वा, वर्षान्ते घृतघटं, वसनयुग्मं, तिलं, घंटां च ब्राह्मणाय दद्यात्। सः सरस्वतः लोकं याति, यत्र पुनरागमनं कठिनम्। एष सरस्वतर्यः, रूपज्ञानप्रदायकः। पञ्चम्यां लक्ष्मीमर्चयित्वा, नरः उपवासं कुर्यात्। समाप्तौ सुवर्णपद्मं गवां सह दद्यात्। सः विष्णोः लोकं प्राप्नोति, लक्ष्मीः च जन्मानि जन्मानि तेन सह भवति। एतत् लक्ष्मीव्रतं, शोकदुःखनाशनम्। शम्भोः पुरतः, केशवस्य च पुरतः अभिषेकं कृत्वा, वर्षमेकं पुनः गवां कुम्भं च दद्यात्। सः दशसहस्रजन्मानि राजा भवति, ततः शिवपुरीं याति। एतत् आयुव्रतं, सर्वकामदायकम्। एकचित्तः अश्वत्थं, आदित्यं, गङ्गां च नमेत्। वर्षमेकं निरसूयः एकवारं भोजनं कुर्यात्। व्रतसमाप्तौ द्विजयुग्मं त्रिभिः गवां सह पूजयेत्।