यः कश्चन पद्मनालानि चोरयति, स अन्योन्यं अतिथिवदन्नं गृह्णीयात्। ब्राह्मणश्च, यदि सुद्रस्त्रीपतिः स्यात्, एककूपग्रामे एकाकी वसेत्। एवं पापस्य फलं तस्यैव स्यात्। यः पन्यानि चोरयति, स तादृशस्यैव लोके लभेत। भरद्वाजः अवदत्—सर्वेषां प्रति क्रूरः स्यात्, समृद्धौ च गर्वितः। यः पद्ममूलानि चोरयति, स द्वेष्टि, परनिन्दकः च स्यात्। यदा परान् निन्दति, तदा स एव निन्दितः भवति; यदा परान् तुदति, स्वयमेव तुदितः स्यात्। यः पद्ममूलानि चोरयति, स रसान् विक्रेतुं प्रवर्तेत। गौतमः अवदत्—अतिथिं प्राप्तं सदा हीनान्नेन भोजयेत्। शूद्रकृतं भोजनमेव सदा भुञ्जीत, यः पद्ममूलानि चोरयति। दानं दत्त्वा गर्वं कुर्वीत, परदारेषु च रमेत। प्रियं भोजनं एकाकी भुञ्जीत, यः पद्ममूलानि चोरयति। विश्वामित्रः अवदत्—स कामनिष्ठः स्यात्, दिवासु मैथुनं कुर्वन्। सदा पापिष्ठः स्यात्, परनिन्दा च कुर्वीत, परदारैः सह रमेत। परनिन्दायामेव रतः स्यात्, यः पद्ममूलानि चोरयति; दुर्मनाः माता-पितरौ अवमानयेत्। मातरं परस्त्रियं इव पश्येत्, यः पद्ममूलानि चोरयति; परकृतं भोजनं सदा भुञ्जीत्, परदारैः सह रमेत। वेदान् विक्रेतुं प्रवर्तेत्, यः पद्ममूलानि चोरयति। जमदग्निः अवदत्—अन्यस्य दासत्वं पुनःपुनर्जन्मनि प्राप्नुयात्। सर्वधर्मकृत्याभावं प्राप्नुयात्, यः पद्ममूलानि चोरयति। शुनःसखः अवदत्—धर्मेण वेदान् अधीयीत, स्नेहेन अतिथिं गृहं प्राप्य गार्हस्थ्यं चरेत्। सदा सत्यमेव वदेत्, यः पद्ममूलानि चोरयति; विधिवत् होमं कुर्यात्, यज्ञांश्च सदा आचरितुमर्हेत्। यः पद्मनालचौर्यं करोति, स ब्रह्मणः सदा निवसन् गच्छेत्। ऋषयः ऊचुः—द्विजातीनां एषः शपथः उचितः एव। शुनःसखस्य मित्र, त्वं सर्वेषां पाद्मनालचौर्यं कृतवान्। शुनःसखः अवदत्—द्विजश्रेष्ठ, अहमेव एतानि पाद्मनालानि युष्माकं कृते गूढानि। धर्मश्रवणकामः, मामपि वासवं विद्धि। महर्षे, लोभाभावेन, अक्षयदृष्ट्या, त्वं लोकान् जिग्ये। दिव्ययानं समारुह्य, स्वर्गलोकं गच्छाम। ततः महर्षयः, तत्त्वं विज्ञाय, पुरन्दरं उपागच्छन्। ते वाक्यं पुरन्दराय वदन्ति—यः कश्चन अत्र आगत्य, मध्यपुष्करे नररूपेण प्रविशेत्, स त्रिरात्रं उपोष्य, यथेष्टं फलम् आप्नोति। द्वादशवर्षव्रतम् अरण्यवासिभिः स्मृतम्। अत्र एव तस्य व्रतस्य पूर्णं फलं विना संशयं लभ्यते; नापदं प्राप्नोति, स्वैः सह रमते। विरिञ्चिस्थानं प्राप्त्वा, ब्रह्मणः एकदिनं तिष्ठति। पुलस्त्यः अवदत्—इन्द्रेण सह, ते हृष्टाः स्वर्गं जग्मुः। नानाविधलोभेन लुब्ध्यापि, लोभं न जगृहुः, तस्मात् स्वर्गं प्राप्तवन्तः। यः कश्चन एतां पुण्यां ऋषिकथां प्रतिदिनं शृणोति, स सर्वपापैः विमुक्तः, दिव्यलोके पूज्यते। भीष्मः अवदत्—एषा कथा अद्भुता रम्या च, पापनाशिनी। यथावत् विस्तरेण कथय, यतोऽहं पृच्छामि। ऋषिभिः मध्यमस्य देशस्य माहात्म्यं स्तुतम्। अन्नस्य फलम् उक्तम्, संयमस्य च महत्त्वम्। यत्र विष्णुः पादं न्यधात्, महर्षे, कनीयसः उत्पत्तिं च, यथावत् ब्रूहि। पुलस्त्यः अवदत्—प्राचीनस्य रथंतरकल्पस्य काले, पुष्पवाहन इति नाम राजा आसीत्, लोकेषु प्रसिद्धः, सूर्यसमानतेजाः। सः तपसा चतुर्मुखं तुष्टाव, हे भारत, स ब्रह्मणा सुवर्णपद्मं लब्धवान्, यत्रकुत्रचित् गन्तुं समर्थम्। स राजा सप्तद्वीपेषु, लोके च, स्वेच्छया विचरन् आसीत्। कल्पादौ, पुष्करवासिभिः सह द्वीपोऽयं विभक्तः। जनैः पूजितत्वात्, पुष्करद्वीपः इति प्रसिद्धः। तस्मै ब्रह्मणा पद्मरथः दत्तः। अतः देवासुरैः सः पुष्पवाहनः इति कथितः। त्रिषु लोकेषु ब्रह्मपद्मवासिनः राज्ञः समो नास्ति। सः तपसा, तस्य भार्या सहस्रसंमानिता लावण्यवती नाम, या भवेन पार्वत्या समा अभवत्। तस्य दशसहस्रपुत्राः, सर्वे धर्मिष्ठाः, धनुर्धरश्रेष्ठाः च, तान् पुनःपुनः विलोक्य, सः राजा विस्मयं प्राप। सः आगतम् अर्चनीयम् ऋषिं प्रचेतसं पप्रच्छ—"कुतः एषा अचला श्रीः, देवमानुषैः पूजिता? कथं च कमलजासमा भार्या मम जाताऽस्ति?" इति। स्वेन अल्पेन तपसा भार्यां तुष्टवान्, सृजता पद्मगृहं दत्तम्; कोट्यधिकराजानः अपि मन्त्रिभिः, गजैः, रथैः, जनसमूहैः सह प्रविशेयुः, तथापि तस्य स्थानं न ज्ञायते, नभोगैः अपि, नक्षत्रैः, चन्द्रेण वा, यस्य किरणाः तत्र न गच्छन्ति। अतः, योऽन्ययोनि-जन्मना, धर्मेण वा, कर्मभिः वा, कृतं, तत् सर्वजनात् अधिकम्। अतः, हे प्रचेतः, एतत् सर्वं वद—मया, पुत्रैः, वा धर्मपत्नी वा कृतं? इति। सः प्रचेताः, भाग्यपरिवर्तनं दृष्ट्वा, "राजन्, अद्भुतकारणं श्रुणु," इति अवदत्। "भवतः जन्म शबरकुले जातम्, प्रतिदिनं पापकर्मा, उग्रस्वभावः। तव देहः पुनरपि मानुषः जातः, दुर्गन्धयुक्तः, नखैः भूषणैः च परिवृतः। न मित्राणि, न पुत्राः, न बान्धवाः, न भगिन्यः, न माता; सर्वे शप्ताः। तथापि, इयं धरित्री, शतसहस्रस्त्रीणां मध्ये रम्या, तव पुरतः वरेण्यत्वं प्राप्तवती। तत्र भीषणः अनावृष्टिकालः आसीत्, कदाचित् अन्नाभावात्, क्षुधार्तः त्वं किंचित् अपि फलादिकं न लब्धवान्। ततः, महत् पद्माकुलं सरः अपश्यः, कर्दमेन आवृतम्। तस्मात् बहूनि पद्मानि गृह्य, वैदिशानगरं प्राप।