यद्यपि द्विजः षडङ्गैः सह वेदान् तत्त्वतः वेद, यदि तस्य आत्मसंयमः नास्ति, सः इह सम्मानं न प्राप्नोति। वेदाः, षडङ्गैः सह अधीताः अपि, आत्मसंयमविहीनं न शुद्धयन्ति। सांख्यं, योगः, कुलम्, जन्म, तीर्थे स्नानं च सर्वं निष्फलम्। अनादरात् तपः वर्धते, सम्मानात् तपः क्षीयते। पूजितः ब्राह्मणः दुहे गामिव गच्छति। यथा गोः तृणोदकेन पुनः पूर्यते, तथा ब्राह्मणः जपहोमाभ्यां पुनः पूर्यते। अत्र लोके तादृशः मित्रं नास्ति यः परदोषं स्वीकृत्य स्वधर्मं ददाति। अपमानकृतेषु न कुप्येत, स्वक्रोधं संयम्य आत्मनं विजित्य अमृताभिषेकं प्राप्नोति। कपालं, वृक्षमूलानि, काषायवस्त्रं, एकान्तवासः, उदासीनता, ब्रह्मचर्यं च परमं पदं प्रयच्छन्ति। कामक्रोधौ विजित्य, वनवासे किं शेषं? अभ्यासेन शास्त्रं ध्रियते, आचारेण कुलं तिष्ठति। मन्त्राः गुणैः रक्ष्यन्ते, क्रोधः धैर्येण निगृह्यते। यः स्वे उत्पन्नं क्रोधं संयमयति, वीरः अक्रोधेन जयति—कः भूतले तस्य तुल्यः? यः क्रोधे उत्पन्ने स्थिरः तिष्ठति, तं उत्तमं साधूनां मध्ये मन्ये। एषा ब्रह्मणः पुरातना गुह्यविद्या। एष धर्मस्य अनुशासनं मया सम्पूर्णं कथितम्। यज्ञकृतेषु अन्ये लोकाः, तपस्विषु अन्ये लोकाः। आत्मसंयमिनां अन्ये लोकाः, तत्र महत् सम्मानं। धैर्यस्य एक दोषः अस्ति, द्वितीयः न जायते। यः मन्यते धैर्यं दुर्बलता, सः न दोषः; धैर्यं बुद्धिमतां बलम्। शान्तज्ञः यज्ञदानादधिकः। यद् क्रोधेन जप्यते, दीयते, पूज्यते—तस्य सर्वं नष्टं, भग्नकुम्भजलमिव। यः प्रातः उत्तिष्ठ्य एतत् शुभं आत्मसंयमाध्यायं जपेत्, सः धर्मनावं आरुह्य क्लेशान् तरति। यः नित्यं एतत् शुभं आत्मसंयमाध्यायं जप्यते, सः ब्रह्मलोकं प्राप्य तत्र न पतति। शृणु धर्मस्य सारं; शृण्वन् दृढं धारय। यद् आत्मनः अप्रियम्, तत् परेषु न कुर्यात्; परपत्नीं मातरं, परधनं मृत्पिण्डमिव पश्येत्। यः सर्वभूतानि आत्मन्येव पश्यति, सः तत्त्वतः पश्यति। देवाय पाकः, परार्थं जीवितम्—एष सर्वं, यथा सुवर्णं धातुषु। सर्वभूतहितं पठित्वा, अमृतत्वं प्राप्नोति, राजन्। एवं धर्मसारं शृणुहशाखाय उक्त्वा, सर्वे तेन सह सरः तटे स्थिताः। तं सरः विस्तीर्णं पद्मोत्पलैः आवृतं दृष्ट्वा, तत्र अवतीर्य पद्मनालानि गुच्छीकृत्य समाहृत्य तटी उपस्थापयाम्। ततो जलक्रियाः शुभाः कृत्वा, जलात् निर्गत्य, सर्वे समागताः। पद्ममूलानि न दृष्ट्वा, इदं वाक्यम् ऊचुः: ऋषयः ऊचुः—कः नः मध्ये, यः क्षुधया पीडितः, पापकर्मणा क्लिष्टः, खाद्यकामेन पद्ममूलानि क्रूरं हरितवान्? ततः परस्परं शङ्कायुक्ताः, श्रेष्ठाः द्विजाः परस्परं पृष्टवन्तः। सर्वे शपथं कर्तुम् निश्चितवन्तः, राजन्। कश्यपः ऊचुः—यः पद्ममूलानि चोरितवान्, सः सर्वत्र सर्वं हरेत्, विश्वासभङ्गं कुर्यात्। मिथ्याशाक्षी भवेत्, धर्मानुष्ठानं कपटेन कुर्यात्, राजान् सेवेत्। मधुमांसं खादेत्, मिथ्यावदेत्, कामेषु रमेत्। कन्यां विक्रयणाय दद्यात्। वसिष्ठः ऊचुः—यः पद्ममूलानि चोरितवान्, सः अनाचारेण मैथुनं कुर्यात्, दिवास्वप्नं सेवेत्। अतिथिसंयोगे परस्परं भोजनं कुर्यात्, ब्राह्मणः नीचस्त्रीपतिः एककूपग्रामे वसेत्। तादृशस्य लोकं प्राप्नोतु। भारद्वाजः ऊचुः—यः पद्ममूलानि चोरितवान्, सः सर्वेषु क्रूरः भवेत्, समृद्धौ गर्वितः भवेत्। ईर्ष्यालुः, निन्दकः भवेत्। निन्दितः निन्दन्, ताडितः ताडयन् भवेत्। रसायनं विक्रीणात्। गौतमः ऊचुः—यः पद्ममूलानि चोरितवान्, सः अतिथिं प्राप्त्वा हीनं भोजनं दद्यात्। सः शूद्रपाकं नित्यं खादेत्। दानानन्तरं गर्वं कुर्यात्, परस्त्रीषु रमेत्। प्रियं खाद्यं एकाकी खादेत्। विश्वामित्रः ऊचुः—यः पद्ममूलानि चोरितवान्, सः नित्यं कामपरायणः दिवासु मैथुनं कुर्यात्। सः नित्यं पापी भवेत्, परेषां निन्दां कुर्यात्, परस्त्रीषु रमेत्। सः नित्यं परनिन्दापरः भवेत्, दुष्टचित्तः मातरं पितरं च अवमानयेत्। मातरं परस्त्रीं इव पश्येत्। नित्यं परपाकं खादेत्, परस्त्रीषु रमेत्। वेदान् विक्रीणात्। जमदग्निः ऊचुः—यः पद्ममूलानि चोरितवान्, सः जन्मजन्मान्तरे परसेवकः भवेत्। एवं ऋषयः शपथं कृत्वा, पद्ममूलचौर्यस्य दोषान् प्रतिपादयाम्।