सर्वपापविमुक्तः सहस्रगोदानफलम् अवाप्नोति, इदं व्रतानां व्रतम् परं ब्राह्मणगणाः। यत्र अच्युतं पूजयन् कश्चित् विष्णुलोकात् कदाचित् वियुक्तः न भवति। तत्र ऋषयः प्रणम्य उक्तवन्तः – "अस्य व्रतस्य सम्यक् विधिं वदस्व, के मन्त्राः, के नमस्काराः, कस्य देवस्य आवाहनं कुर्यात्?" तदनन्तरं पुनः पृच्छन्ति – "दानं कथं दीयते, स्नानं कथं क्रियते, पूजायाः विधिः कः? यथावत् मन्त्रं च वदस्व।" ततः श्रीविष्णुः उवाच – "तत्त्वेन व्रतस्य विधिं शृणु द्विजश्रेष्ठाः। एकादश्यां उपवासः कर्तव्यः, तदनन्तरं दिवसे – 'श्वः भोक्तुं संकल्पयामि, त्वं मे शरणं भव, अच्युत' इति संकल्पः कर्तव्यः। तदपूर्वं दन्तधावनं कृत्वा – पतितैः, चौरैः, पाखण्डिभिः, दुष्टाचारैः, सीमालङ्घकैः, गुरुपत्नीभिः सह संवादः न कर्तव्यः। मध्यान्हे शास्त्रानुसारं स्नानं कर्तव्यम् – नदीषु, सरस्सु, कूपे, वा स्वगृहे, यथायोग्यं यत्नेन। प्रथमं मृदं गृहित्वा स्नानं कुर्यात् – 'अश्वैः, रथैः, विष्णुना च स्पृष्टे भूमे – हे मृदे, मम पापं हरेः।' इति। मृन्मन्त्रः – 'त्वं जलं, सर्वभूतानां जीवः, शरीररक्षिता। स्वेदजाण्डजातानां रसानां नाथाय नमः।' स्नानमन्त्रः – 'सर्वतीर्थेषु, सरस्सु, प्रवाहेषु, दिव्यपुष्करिणीषु स्नातः अहम्। एष मे स्नानम्।' तदनन्तरं सुवर्णेन जामदग्न्यस्य प्रतिमां निर्माय, पूर्णमात्रया वा अर्धमात्रया, गृहं प्रत्यागत्य पूजां च होमं च कुर्यात्। सर्वोपकरणैः सुसज्जितः आमलक्याः वृक्षं प्रति गच्छेत्। तत्र आमलक्याः समीपे भूमिं शुद्धीकृत्य, मन्त्रपूर्वकं निर्मलघटं स्थापयेत्। तं घटं पञ्चरत्नैः अलङ्कृतं, दिव्यगन्धयुक्तं, छत्रपादुकायुक्तं, श्वेतचन्दनलेपनं कुर्यात्। मालया कण्ठे, विविधधूपैः सुरभितं, दीपपङ्क्तिभिः सर्वतः शोभितं कुर्यात्। तत्र दिव्यभृत्यान्नपूर्णं पात्रं स्थापयेत्, तस्य उपरि श्रीजामदग्न्यं देवतां स्थापयेत्। विशोकस्य पादयोः, विश्वरूपिणः जानुयोः, उग्रस्य उरुषु, दामोदरस्य कटिस्थले नमः। पद्मनाभस्य उदरे, श्रीवत्सधारिणः उरःस्थले, चक्रधारिणः वामबाहौ, गदाधारिणः दक्षिणबाहौ नमः। वैकुण्ठस्य कण्ठे, यज्ञमुखस्य मुखे, दुःखशान्तिसम्पदः नासिकायां, वासुदेवस्य नेत्रयोः नमः। वामनस्य ललाटे, रामस्य भ्रुवोः, सर्वव्यापकात्मनः शिरसि नमः। एवं पूजामन्त्रः। ततः देवदेवाय अर्घ्यं शुद्धफलसहितं, भक्तियुक्तचित्तेन समर्पयेत्। ततः जागरणं कुर्यात् – भक्तिपूर्णमनसा, नृत्यगीतवाद्यैः, धर्मपाठैः, स्तोत्रैः। वैष्णवकथाभिः रात्रिं यापनं कुर्यात्। ततः विष्णुनामस्मरणेन घटस्य प्रदक्षिणं कुर्यात्। शताष्टदशवारं वा अष्टविंशतिवारं वा प्रदक्षिणं कृत्वा, प्रभाते हरये दीपार्चनं कुर्यात्। ब्राह्मणं पूज्य, तस्मै सर्वं समर्पयेत् – जामदग्न्यघटे वस्त्रयुग्मं पादुकायुग्मं च। 'केशवः जामदग्न्यरूपेण मयि तुष्टः भवतु' इति संकल्प्य, आमलक्याः फलं स्पृष्ट्वा प्रदक्षिणं कुर्यात्। विधिनाः स्नानं कृत्वा, ब्राह्मणान् भोजयेत्, तदनन्तरं स्वजनैः सह स्वयं भोजयेत्। एवं कृतस्य पुण्यं सर्वतीर्थेषु लब्धं, सर्वदानफलम्। सर्वयज्ञात् अधिकं फलं निश्चित्य प्राप्नोति। एष व्रतानां व्रतम् परं, सर्वं उच्यते। एवमुक्त्वा देवेशः तत्रैव अन्तर्धानं गच्छति। ऋषयः सर्वं विधिवत् कृतवन्तः। तस्मात् राजश्रेष्ठ, त्वं अपि एतत् व्रतं कर्तुं अर्हसि, यः दुष्करः, सर्वपापविमुक्त्यर्थं। युधिष्ठिरः पृच्छति – "वैशाखस्य शुक्लपक्षे एकादश्याः नाम किम्? फलं किम्? विधिः कः? कथयस्व, जनार्दन।" श्रीकृष्णः उवाच – "एष प्रश्नः पूर्वं रामचन्द्रेण वसिष्ठं प्रति कृतः, यथा त्वं मां पृच्छसि।" रामः उवाच – "भगवन्, सर्वव्रतानां व्रतम् परं, सर्वपापनाशकं, सर्वदुःखच्छेदकं श्रोतुम् इच्छामि। सीतावियोगदुःखैः कष्टं अनुभूतम्; तस्मात् भयभीतः अहं पृच्छामि, महर्षे।" वसिष्ठः उवाच – "साधु पृष्टम्, राम। एष ते दृढनिश्चयः। तव नामस्मरणात् जनः शुद्धः भवति। तथापि लोकहिताय शुद्धतमं पुण्यतमं व्रतम् वक्ष्यामि, व्रतानां व्रतम् परम्। वैशाखस्य शुक्लपक्षे, राम, मोहिनी नाम एकादशी अस्ति, यः सर्वपापनाशिनी प्रसिद्धा। एतस्य व्रतस्य प्रभावेन जनाः मोहजालात्, सर्वपापकूटात् विमुक्ताः भवन्ति। सत्यं सत्यं वदामि।