यदा ब्रह्मा पर्वतं यज्ञस्य आरोह्य गङ्गायाः उद्गमं दृष्टवान्, दिव्या नदी उत्तरदिशं प्रवहन्ती पुष्करं प्रति प्रस्थितवती। तत्र यः कश्चन स्नानं कृत्वा पितृदेवताभ्यां भक्त्या पूजनं करोति, अश्वमेधस्य फलम् अविच्छिन्नं प्राप्नोति। यदि तत्र ब्राह्मणं एकं भोजनं दत्तं, तेन क्रोडं ब्राह्मणानां भोजनं कृतं भवति; यत्र तत्र दत्तं अन्नपानं महर्षे, तत्र अक्षयम् एव भवति। यः कश्चन तत्र स्नानं करोति, सर्वाः इच्छाः तस्य पूर्णाः भवन्ति; भूमौ स्नातः पुरुषः अधमयोनिं न प्राप्नोति। सर्वेषु स्थलेषु एतत् श्रेष्ठं, तीर्थेषु अग्र्यं, मया दत्तम् ऋषिसत्तम, न संशयः। स्त्रीपुरुषयोः जन्मतः यत् पापम् अस्ति, तत् स्नानमात्रेण तत्र क्षणात् नश्यति। एवं उक्त्वा भगवतः ब्रह्मा लोकपितामहः, अगस्त्यं महर्षिं नमस्कृत्य निर्जगाम। अगस्त्यः अपि तत्र स्वाश्रमे स्थितः, शत्रुनिग्रह, अगस्त्याश्रमस्य उत्पत्तिः इत्येषा तव कथिता। अथ कुरुनन्दन, सप्तर्षीणां आश्रमान् ते वर्णयिष्यामि—अत्रिः, वसिष्ठः, पुलस्त्यः, पुलहः, क्रतुः, अङ्गिराः, गौतमः, सुमतिः, सुमुखः, विश्वामित्रः, स्थूलशिराः, संवर्तः, प्रतर्दनः, रैभ्यः, बृहस्पतिः, च्यवनः, कश्यपः, भृगुः, दुर्वासाः, जमदग्निः, मार्कण्डेयः, गालवः, उशानः, भारद्वाजः, यवकृतः, स्थूलाक्षः, सकलाक्षः, कण्वः, मेधातिथिः, कृतः, नारदः, पर्वतः, स्वगन्धिः, द्विजः च्यवनः, त्रिणम्बुः, शबलः, धौम्यः, शतानन्दः, कृतव्रणः, जमदग्निः, रामः, अष्टकः, अन्ये च, कृष्णद्वैपायनः पुत्रैः शिष्यैः च सह। एते सर्वे पुष्करं प्राप्त्वा सप्तर्ष्याश्रमं स्थापयामासुः, नियमैः परिवृतं, दयया तपसा च समन्वितम्। तत्र दया, विजयः, धैर्यं, तपः, सत्यं, क्षमा, सरलता, सौम्यता, दानं, जपः—एतेषु सर्वेषु प्रतिष्ठितम्। यत्र यद् कर्म क्रियते, तत् परत्र भुज्यते; एतद् ज्ञात्वा ऋषयः परमसत्ये निष्ठिताः। तत्र नास्तिकाः, न चौराः, न अयुक्तात्मनः, न क्रूराः, न अपवादिनः, न कृतघ्नाः, न अहंकारिणः गच्छन्ति। तत्र सत्यव्रताः, तेजस्विनः, धैर्यवन्तः, दयालवः, क्षमायाः अग्र्याः, यज्ञनिष्ठाः, यज्ञकर्मनिष्ठाः, निराशाः, अहिंसकाः—एते गच्छन्ति। ये अनासक्ताः, निरहंकाराः, ते पुष्करं गच्छन्ति; तेषां महात्मनां न रोगः, न वृद्धिः, न मृत्युर्भवति। ये मोहिता इन्द्रियार्थेषु, कामलोभमदद्वेषक्रोधमोहग्रस्ताः, ते तत्र न प्रविशन्ति। ये सममान्यावमानाः, द्वन्द्वातीताः, यतात्मनः, ध्यानयोगनिष्ठाः, ते पुष्करं गच्छन्ति। नियताश्रमेषु, यथानियमं द्विजाः, तेषां महालोकाः समृद्ध्याः सन्ति। ये न हिंसन्ति जीवांश्च कर्मणा, मनसा, वाचा, अत्यन्तदयान्विताः, सदा सौम्यवचनाः— सदा अग्निहोत्रनिष्ठाः, अतिथिपूजननिष्ठाः, स्वाध्यायनिष्ठाः, स्नाननिष्ठाः; परस्त्रीणां मातृस्वसृपुत्रवत् पश्यन्ति, कामरहिताः। ये अपमानिताः न क्रुध्यन्ति, न हिन्सन्ति अपि हिन्सिताः, समदुःखसुखाः, महात्मनः, जितेन्द्रियाः— एते सर्वे भूमौ विचर्य, ध्यानचिन्तनैः, ब्रह्मणः नित्यं लोकं पश्यन्ति। कदाचित् तत्र महत् दुर्भिक्षं जातम्; सर्वे जनाः तत्र क्षुधया पीडिताः दुःखिताः अभवन्। तत्र अन्नरहिते लोके, जीवितरक्षणाय, मृतबालकं गृहीत्वा, अत्यन्तदुःखिताः, पक्वम्। तत्र तान् ऋषीं दुःखितान् दृष्ट्वा, राजा शोकग्रस्तः, आगत्य इदं वचनं अब्रवीत्— राजा उवाच—ब्राह्मणानां दानग्रहणं स्वीकृतं दोषरहितं; तस्मात् ऋषिसत्तम, मत्तः दानं गृह्णीत। ग्रामाः, तण्डुलः, यवः, अन्नं, रत्नानि, सुवर्णम्, गाः, दुग्धगाः—एतत् सर्वं ददामि; न मांसपाकं कुरुत, द्विजाः। ऋषयः ऊचुः—राजन्, दानग्रहणं भीषणम्; मधुरसः विषवत्। किमर्थं जानन् अस्मान् लुभयसि? दश हन्ता सारथिसमः; दश सारथिनः ध्वजिनः; दश ध्वजिनः वेश्याः; दश वेश्याः राजा। शस्त्रकृत् सहस्रपशुहन्ता राजा तुल्यः; तस्मात् तस्य दानग्रहणं भीषणम्। ब्राह्मणः लोभेन राजदत्तं दानं गृह्णन् तामिस्रादिषु घोरनरकेषु याति। गच्छ, भाग्यशाली, दानसहितः, राजन्; अन्येषु दत्तव्यम्—इत्युक्त्वा, ते वनं गताः। तदनन्तरं, राजाज्ञया मन्त्रिणः तत्र गत्वा, भूमौ उदुम्बरफलानि सुवर्णपूर्णानि विक्षिपुः। ते अन्नान्वेषणाय उदुम्बरफलानि गृहीत्वा; तानि गुरूणि इति ज्ञात्वा, अत्रिः तानि न गृहीतानि इति उक्तवान्।