राज्ञः समक्षे मिमांसायां तर्के च निपुणैः विविधवाक्यानि समुपवर्णितानि। सर्वत्र च, नृपते, दृढव्रता उपस्थिताः। तत्र ते द्विजश्रेष्ठान् स्वाध्यायहविषु प्रवृत्तान् अपश्यन्। तस्मिन् यज्ञस्थले लोकपितामहः ब्रह्मा स्थितः। तत्र देवानां दानवानां च गुरुर्नाम्ना बृहस्पतिः, उभयैः सेव्यमानः, पूजितः आसीत्। प्रजापतयः अपि तं स्वामिनं समुपजग्मुः। तत्र दक्षः, वसिष्ठः, पुलहः, मरीचिः च द्विजोत्तमाः; अङ्गिराः, भृगुः, अत्रिः, गौतमः, नारदः च उपस्थिताः। ज्ञानं, अन्तरिक्षम्, वायुः, तेजः, आपः, पृथिवी च; शब्दः, स्पर्शः, रूपम्, रसः, गन्धः च तत्र सन्निहिताः। परिणामविकारौ, यच्चान्यत् महत् कारणम्, चतुर्वेदाः ऋग्यजुःसामाथर्वाख्याः अपि तत्र संस्थिताः। शब्दशास्त्रम्, व्याकरणम्, निरुक्तम्, कल्पः, छन्दः च एकत्र संगृहीतानि। आयुर्वेदः, धनुर्वेदः, मीमांसा, गणितं च अपि तत्र। हस्त्यश्वरथविद्या, इतिहासाः, एतेषां शाखाः उपाङ्गानि च सर्वे वेदाः शोभयन्ति। ते सर्वे महात्मानं स्वयम्भुवं पितामहम् उपासते; तपः, यज्ञः, संकल्पः, प्राणः च अपि तत्र पूज्यन्ते। एते चान्ये च बहवः पितामहस्य समक्षम् उपविष्टाः; श्रीः, धर्मः, कामः, द्वेषः, हर्षः च सदा तत्र। शुक्रः, बृहस्पतिः, संवर्तः, बुधः, शनैश्चरः, राहुः, सर्वग्रहाः च तत्र। मरुतः, विश्वकर्मा, पितरः, सूर्यः, सोमः च अपि ब्रह्माणं पूजयन्ति। गायत्री, दुर्गतरणी, वाणी सप्तधा, सर्वाणि वर्णानि, नक्षत्राणि च तत्र। सर्वशास्त्रव्याख्यानानि, शरीरीणः, क्षणाः, लवाः, मुहूर्ताः, अहोरात्रम् अपि। पक्षाः, मासाः, सर्वे यज्ञाः च, देवैः सह महात्मानं ब्रह्माणं पूजयन्ति। अन्याश्च देव्या:—लज्जा, कीर्तिः, श्रीः, कान्तिः, धृति:, क्षमा, लक्ष्मीः, शीलम्, विद्या, बुद्धिः च अपि तत्र। श्रुतिः, स्मृतिः, धृतिः, शमः, पुष्टिः, क्रियाः च, सर्वा अप्सरसो नृत्यगीतविशारदाः च तत्र। सर्वा देवमातरः, विप्रचित्तिः, शिविः, शङ्कुः, रया, शङ्कुः च ब्रह्माणं सेवन्ते। वेगवान्, केतुमान्, उग्रः, सोग्रः, व्याघ्रः, महासुरः, परिघः, पुष्करः, साम्बः, अश्वपति: च तत्र। प्रह्लादः, बली, कुम्भः, संह्रदः, गगनप्रियः, अनुह्रदः, हरिहरः, वराहः, कुशः, राजा च अपि तत्र। योनिभक्षः, वृषपर्वा, लिङ्गभक्षः, वैरुरुः, निःप्रभः, सप्रभः, श्रीमान्, निरुदरः च तत्र। एकचक्रः, महाचक्रः, द्विचक्रः, कुलसम्भवः, शरभः, शलभः, क्रपथः, क्रपथः, क्रथः च तत्र। बृहद्वन्तिः, महाजिह्वः, शङ्कुकर्णः, महाध्वनिः, दीर्घजिह्वः, उर्कनयनः, मृदकायः, मृदप्रियः च तत्र। वायुः, गरिष्ठः, नमुचिः, शम्बरः, विज्वरः, विभुः, विश्वक्सेनः, चन्द्रहर्ता, क्रोधवर्धनः च अपि। कालकः, कालकण्ठः, कुण्डदः, रणप्रियः, गरिष्ठः, वरिष्ठः, प्रलम्बः, नरकः, पृथुः च तत्र। इन्द्रतापनः, वातापिः, केतुमान्, बली, असिलोमः, शुलोमः, बाष्कलिः, प्रमदः, मदः च तत्र। सृगालमुखाः, केशी, शरदः, एकाक्षः, राहुः, वृत्रः, क्रोधविमोक्षणः च अपि। एते चान्ये च बहवः पराक्रमशालिनः दानवाः ब्रह्माणं परितः संनिपत्य, वाक्यम् ऊचुः— "भगवन्, त्वया वयं सृजिताः। त्वं त्रिलोक्यं न दत्तवान्, देवेषु तु श्रेष्ठं वरं दत्त्वा, तान् अस्मद् अधिकान् कृतवान्। भगवन् पितामह, अस्माकं किमत्र यज्ञे कार्यम्? यद् अस्माकं हितं, तत् ब्रूहि। वयं सर्वं कर्तुम् अर्हामः। केषां प्रयोजनम् एतेषां दीनानां देवतानां, याः अदितेः कुक्षौ जाताः, ये च सदा अस्माभिः पराजिताः हतानः च?" "त्वं सर्वेषां, अस्माकं च, देवतानां च पितामहः। यज्ञसमाप्तौ, देवाः पुनः अस्मान् प्रति आगच्छन्तु। नूनं सम्पद्विषये संघर्षः भविष्यति; अद्य वयं सर्वैः दानवैः सह केवलम् अवलोकयामः।" एवमुक्त्वा, पुलस्त्य उवाच— तेषां गर्वितवाक्यानि श्रुत्वा, श्रीमन् जनार्दनः शक्रेण सह शम्भुं प्रति इदं वचनमुवाच— "दानवश्रेष्ठाः ब्रह्मणा आहूताः अत्र आगताः, रुद्रसहिताः, विघ्नाय। ते विघ्नं कर्तुम् इच्छन्ति।" "परं, यावत् यज्ञः समाप्तः न भवति, तावत् क्षमां कुर्यामः। यज्ञे समाप्ते, देवाः युद्धाय प्रवर्तन्ताम्। महाबाहो, त्वया सह मया च शक्रविजयाय, दानवानां पृथिवीं शून्यां कर्तव्यम्। मरुतः द्विजातीनां परिचारकाः नियुक्ताः। दानवानां धनं गृहित्वा यज्ञे समर्पयामः।" "ब्राह्मणानां आगमने, जनानां च क्लेशे, तदा तं दास्ये पतनं करिष्यामः।" इति विष्णुना उक्ते, ब्रह्मा उवाच— "एते दनवः पुत्राः कोपिताः, ते तव कोपं प्रेरयितुम् इच्छन्ति।