पाकविधानस्य पिण्डदानं पितॄणां यथोचितं, देवानां च श्रेष्ठं हविरिति निश्चयः कृतः। येन सर्वमिदं प्रतिष्ठापितं, तस्मै परमेश्वराय वयं नमामः। त्रेता युगे हि सृष्टिकर्त्रा परमेष्ठिना वह्निना यज्ञकर्म आचरितम्; यथा पूर्वं सृष्टिः कृतापि, तथा यज्ञस्यापि सृष्टिः पुनः अभवत्। एवं चिरन्तनः ब्रह्मा, लोकधारकः, अनुवर्त्यमानः, भगवतः वृद्धत्वेऽपि प्रज्ञायुक्तः आसीत्। स च ब्रह्मा, दुर्गमधियः स्वभावः, समृद्धविप्रैः पूर्णे, भागिभिरपि रक्षिते, यज्ञवाटं जगाम। तत्र च विष्णुना, महाबलेन धनुष्पाणिना, दैत्यराजानां दानवानां च, राक्षसगणानां च, स्थितिः कृतासीत्। स भगवाँस्त्वरया स्वात्मना आत्मानं चिन्तयामास; यथातथ्येन विचिन्त्य, सनातनः स यज्ञः एव यज्ञत्वं प्रपेदे। तत्र स भगवाँल्लोकपितामहः ऋत्विजां चयनं सम्यक् अकारयत्; भृगवः चान्ये च, यज्ञकर्मणि निपुणाः, ऋत्विजः कृताः। ते बह्वृचाध्यायिभिः श्रेष्ठैः सह, शुभानि स्वरत्नानि विधिवत् उच्चारयन्तः, तस्य यागस्य विधानं शृण्वन्तः, प्रमुखाः मुनयः आसन्। तत्र यज्ञविद्या, वेदविद्या, पाठकौशलं च, परमर्षीणां कण्ठेभ्यः निनदितम्। ये च यज्ञसंस्कारविदः, शब्दविदः, अर्थविदः, सर्वशास्त्रनिपुणाश्च तत्र आसन्। मीमांसकविद्वांसः तर्कशास्त्रविशारदाश्च विविधानि वचनानि तत्र ऊचुः; सर्वत्र च, हे नृप, दृढव्रताः उपस्थिताः। तत्र तैः द्विजश्रेष्ठैः स्वाध्याययज्ञकर्मसु संलग्नैः दृष्टम्; ब्रह्मा च जगतां पितामहः तस्मिंस्तस्मिन्यज्ञवाटे स्थितः। तत्र देवानां दानवानां च गुरुश्चिरस्मृतिः, उभाभ्यां सेवितः, पूजितः आसीत्; प्रजापतिपतयः तमुपगम्य अधिपतित्वेन उपासितवन्तः। दक्षः, वसिष्ठः, पुलहः, मरीचिः, द्विजश्रेष्ठाः; अङ्गिराः, भृगुः, अत्रिः, गौतमः, नारदश्च तत्र आसन्। विद्या, अन्तरिक्षं, वायुः, तेजः, आपः, पृथिवी; शब्दः, स्पर्शः, रूपं, रसं, गन्धश्च तत्र संनिहिताः। विकारः, परिणामः, यच्चान्यत् महत्कारणम्; चत्वारः वेदाः—ऋग्यजुःसामाथर्वाख्याः—तत्र उपस्थिताः। शब्दः, छन्दः, निरुक्तम्, कल्पः, व्याकरणं च सहितम्; आयुर्वेदः, धनुर्वेदः, मीमांसा, गणनाविज्ञानं च। गजविद्या, अश्वविद्या, इतिहासैः सह; एतेषां शाखोपवेदैः समस्ताः वेदाः शोभन्ते। ते सर्वे महात्मानं स्वयम्भुवं पितामहम् उपासते; तपः, यज्ञः, संकल्पः, प्राणः अपि तत्र पूज्यन्ते। एते चान्ये च बहवः पितामहस्य पुरतः सदा संस्थिताः—धनं, धर्मः, कामः, द्वेषः, हर्षश्च। शुक्रः, बृहस्पतिः, संवर्तः, बुधः, शनैश्चरः, राहुश्च, सर्वे ग्रहाः अपि तत्र आसन्। मरुतः, विश्वकर्मा, पितरः, सूर्यः, सोमः च, सर्वे ब्रह्माणं पूजयन्ति। गायत्री, दुर्गतारणि, वाणी सप्तवर्णा, सर्वाणि वर्णानि, नक्षत्राणि च तत्र आसन्। सर्वाणि शास्त्रभाष्याणि, देहवन्तः, क्षणाः, निमेषाः, मुहूर्ताः, दिनरात्रे च तत्र उपस्थिताः। पक्षाः, मासाः, सर्वे यज्ञाश्च, देवैः सहिताः, महात्मानं ब्रह्माणं पूजयन्ति। अन्याश्च देव्या उत्कृष्टाः—लज्जा, कीर्ति, श्रीः, प्रभा, धृति, क्षमा, लक्ष्मीः, आचारः, विद्या, बुद्धिश्च तत्र आसन्। श्रुति, स्मृति, धृति, शान्तिः, पुष्टिः, क्रियाश्च; सर्वाः अप्सरः नृत्यगीतविशारदाः तत्र आसन्। एते सर्वे देवमातरः ब्रह्माणं सेवन्ते—विप्रचित्तिः, शिविः, शङ्कुः, रायः, शङ्कुः च। वेगवान्, केतुमान्, उग्रः, सोग्रः, व्याघ्रः, महासुरः; परिघः, पुष्करः, साम्बः, हयपतिश्च तत्र आसन्। प्रह्लादः, बली, कुम्भः, संह्रदः, गगनप्रियः, अनुह्रदः, हरिहरः, वराहः, कुशः, राजाश्च तत्र आसन्। योनिभक्षः, वृषपर्वा, लिङ्गभक्षः, वैरुरुः; निःप्रभः, सप्रभः, विश्रुतः, निरुदरः च तत्र आसन्। एकचक्रः, महाचक्रः, द्विचक्रः, कुलसम्भवः, शरभः, शलभः, क्रपथः, क्रपथः, क्रथः च। बृहद्वन्तिः, महाजिह्वः, शङ्कुकर्णः, महाध्वनिः, दीर्घजिह्वः, ऊर्कनयनः, मृदकायः, मृदप्रियः च तत्र आसन्। वायुः, गरिष्ठः, नमुचिः, शम्बरः, विज्वरः, विभुः, विश्वक्सेनः, चन्द्रहर्ता, क्रोधवर्धनः च तत्र आसन्। कालकः, कालकण्ठः, कुन्ददः, रणप्रियः, गरिष्ठः, वरिष्ठः, प्रलम्बः, नरकः, पृथुश्च तत्र आसन्। इन्द्रतापणः, वातापिः, केतुमान्, बलगर्वितः, असिलोमः, शुलोमः, बाष्कलिः, प्रमादः, मदश्च तत्र आसन्। शृगालमुखाः, केशी, शरदः, एकाक्षः, राहुः, वृत्रः, क्रोधविमोक्षणश्च तत्र आसन्। एते चान्ये च बहवो दानवप्रमुखाः ब्रह्माणं परिसंवृत्य, इदं वचनं ऊचुः— “भगवन्, त्वया वयं सृष्टाः; त्वया त्रयाणि लोकानि नो न दत्तानि, परं तु देवेभ्यः श्रेष्ठं वरं दत्त्वा, तान् अधिकान् कृतवानसि। भगवन्, पितामह, अस्माकं किमत्र कर्तव्यं यज्ञे? यत् नो हितं, तत् ब्रूहि; वयं सर्वं कर्तुं समर्थाः।