राजन्, या यानि गोमयादीनि, महिष्यादीनि च वस्तूनि भवन्ति, तानि सर्वाणि समाहर्तव्यानि। तैः वस्त्रैः अन्यैः चोपकरणैः गृहद्वारे पुष्पमालां स्थापयेत्। ततः ब्राह्मणानां भोजनं च कर्तव्यम्, कुरुवृषभ, एते त्रयोऽतिथिदिनाः प्राचीनैः ऋषिभिः निर्दिष्टाः, कुरुनन्दन। कार्तिके, आश्वयुजे, चैत्रे च मासेषु, स्नानदानयोः कार्तिकदिने शतगुणं फलमुत्तमं, नृप। बलीराजस्य दिनं पशूनां शुभदं भवति, तस्मिन्नेव दिने गायत्र्युवाच—यद् भगवता सवित्रा त्वं प्रोष्ठपदजात, उक्तं तद् शृणु। ये ब्राह्मणाः मम वचनं न शृण्वन्ति, ते न कदापि पूजां कुर्वन्ति; यः तु मम वचनं शृणोति, स धर्मानुष्ठानं कुर्वन्, इह भोगान् अनुभूय, परत्र मोक्षमवाप्नोति। एषा परा दृष्टिः विज्ञेया, तृप्तः सः वरं ददाति। इन्द्र उवाच—युद्धे शत्रुविनाशाय वरं दास्यामि, ततः ब्रह्मा त्वां शत्रुगृहमुपगम्य विमोक्ष्यति। त्वं शत्रून् निघ्नन् स्वनगर्याः पुनरधिपतिः भविष्यसि, त्रिषु लोकेषु तव राज्यं निष्कण्टकं भविष्यति। यदा त्वं विष्णुरूपेण मर्त्यलोके भ्रात्रा सहितः अवतीर्य, भार्याहरणेन महद् दुःखं प्राप्स्यसि। शत्रुं हत्वा, देवतानां साक्षात् सन्निधौ भार्यां पुनरवाप्स्यसि; तां गृहीत्वा पुनरपि राज्यं कृत्वा स्वर्गं यास्यसि। एकादशसहस्रवर्षाणि त्वं स्वर्गे निवत्स्यसि; तव कीर्तिः लोके विशालभविष्यति, जनानां प्रेम च तव सह भविष्यति। ते सान्तानिकाख्याः लोकाः संस्थिताः भविष्यन्ति; त्वया रामरूपेण नराः मोक्षं प्राप्स्यन्ति। ततः गायत्र्युवाच रुद्रं वरदं प्रति—यदा तव लिङ्गं पतितं स्यात्, ये नराः तद् पूजयन्ति, ते पुण्यकर्माणः शुद्धाः स्वर्गलोकभागिनो भवन्ति; स एव लोकः न अग्निहोत्रेण, न वह्नौ हविरार्पणेन लभ्यते। यं लोकं लिङ्गपूजया प्राप्नुवन्ति, स अन्यथा न लभ्यते; ये गङ्गातटे बिल्वपत्रैः सदा लिङ्गं पूजयन्ति, ते प्रातःकाले पूजयन्तः रुद्रलोकभागिनो भवन्ति; शर्वभक्तिं लब्ध्वा, हे अग्ने, शुद्धो भवसि। यदा त्वं तुष्टः स्याः, सर्वे देवाः तुष्टाः एव भवन्ति—नात्र संशयः; त्वया हविरर्पणेन देवाः तृप्ताः भवन्ति, त्वयि तुष्टे ते नूनं तुष्टाः। ते हविर्भागं भजन्ते—नात्र संशयः—यथा वैदिके वचने निर्दिष्टम्। गायत्र्युवाच ब्राह्मणान् सर्वांश्च—त्वां तुष्ट्वा, ब्राह्मणाः सर्वतीर्थेषु वैराज्याख्यं लोकं प्राप्स्यन्ति—नात्र संशयः। विविधान्नदानैः, बहुदानैश्च, श्राद्धकाले त्वां तुष्ट्वा, ते देवदेवसमाः भवन्ति। तेषु श्रेष्ठेषु ब्राह्मणेषु, दिवि देवाः शीघ्रं हविर्भागं भजन्ति, पितरश्च पिण्डभागं प्राप्नुवन्ति। त्वं हि त्रैलोक्यधारणे समर्थः—नात्र संशयः; एकस्मिन् प्राणायामे सर्वे शुद्धाः भवन्ति। विशेषतः पुष्करे स्नात्वा मां वेदजननीं जपित्वा, द्विजश्रेष्ठाः दानग्रहणदोषान् न प्राप्स्यन्ति। पुष्करे अन्नदानात् सर्वे देवाः तुष्टाः भवन्ति; एकं ब्राह्मणं भोजयित्वा कोटिभोजनफलं लभ्यते। सर्वे नराः, युष्मासु द्रव्यदानात्, ब्रह्महत्या-आदिपापानि विनाशयन्ति। मम मन्त्रजपेन, त्रिपूजया च, ब्रह्महत्यासमं पापं तस्मिन्नेव क्षणे विनश्यति। दशजन्मार्जितं पापं, शतवारं कृतं, त्रिषु युगेषु सहस्रवर्षार्जितं वा—गायत्री तत्सर्वं पापं नाशयति। एवं ज्ञात्वा, मम जपेन सदा शुद्धाः भविष्यथ—नात्र संशयः, नापि विचार्यते। प्रणवं त्रिपदं मम सह जपित्वा, सर्वे शुद्धाः भवन्ति—नात्र संशयः—मम शिरसा सह जपेन। अष्टाक्षरे मम स्थितिः, मया विश्वं व्याप्यते; अहं वेदानां जननी, सर्वशब्दभूषिता। मां भक्त्या जपित्वा, द्विजश्रेष्ठाः सिद्धिं प्राप्स्यन्ति; मम जपेन सर्वेषां मध्ये श्रेष्ठतां लभन्ते। यः संयमी ब्राह्मणः केवलं गायत्र्याः सारं वेत्ति, सः सर्ववेदवित् असंयमी सर्वभक्षकः विक्रयी च अपि, तस्माद् श्रेष्ठः। ब्राह्मणेषु सावित्र्या शापात्, यद्दत्तं यद् हुतं तत्र, तस्य अक्षयफलत्वं भवति। अतः त्वां द्विजश्रेष्ठ, अहं एषः वरः दत्तः—ये ब्राह्मणाः अग्निहोत्रनिष्ठाः, त्रिसंध्याहुति दायकाः। ते एकविंशतिप्रपञ्चपर्यन्तं स्वकुलं स्वर्गं नयन्ति; इन्द्रविष्णुरुद्राग्निवत्। गायत्र्याः परमो वरः ब्रह्मणा ब्राह्मणेभ्यः दत्तः, स पुष्करे दत्वा, सा ब्रह्मसमीपस्था अभवत्। तदा लक्ष्म्याः शापकारणं देवगन्धर्वैः कथितम्, सर्वाणां युवतीनां शापाश्च पृथक् पृथक् वर्णिताः। गायत्री ब्रह्मकान्ता लक्ष्म्यै वरं ददौ—या न निन्द्यते, तां सदा सुन्दरीं धन्यां च करोमि। सा नूनं विराजिष्यसि, सर्वानन्ददायिनी; या त्वं पश्यसि, सा कन्या पुण्यभागिनी भविष्यति।