राजन्, यः पुरुषः देवतां नगरे सम्पूर्णे वाद्यैः विविधैः सह गच्छति, तस्य पश्चात् सर्वजनैः सह देवतायाः स्नानं कुर्यात्। तत्र ब्राह्मणान् प्रथमं भोजयित्वा, शाण्डिल्यवंशजं सम्मान्य, पवित्रवाद्यनिनादैः देवतां रथस्थां स्थापयेत्। शाण्डिल्यपुत्रं रथस्य अग्रे विधिवत् पूज्य, ब्राह्मणान् आमन्त्र्य, शुभकर्माणि यज्ञादिकानि कुर्यात्। देवतां रथस्थां कृत्वा, रात्रौ जागरणं कुर्यात्—नानावाद्यैः, ब्रह्मस्तोत्रैः च बहुधा। जागरणानन्तरं प्रभाते यथाशक्ति ब्राह्मणान् भोजयेत्, विविधान्नपाकैः। ततः मन्त्रैः जनान् पूज्य, घृतं, दुग्धं, क्षीरपाकं च समर्पयेत्। ब्राह्मणान् शुभकर्मणा आमन्त्र्य, पवित्रवचनानि घोषयित्वा, रथं नगरे संचालयेत्। ब्रह्मरथं तु चतुर्वेदविद् ब्राह्मणैः यजुष्, ऋग्, साम, अथर्ववेदविद्भिः योजयेत्। देवदेवस्य रथं दक्षिणावर्तेन नगरे मार्गेण सञ्चालयेत्। रुद्रस्य अनुग्रहार्थं यः रथं तान्नयेत्, तं न योजयेत्; न च विद्वान् रथं आरोहत्, केवलं एकः परिचारकः तत्र स्थापनीयः। ब्रह्मणः दक्षिणे गायत्र्याः प्रतिमा स्थाप्येत्, वामे परिचारकः, अग्रे पद्मं। एवं वाद्यनिनादैः, शङ्खघोषैः च, रथं दक्षिणावर्तेन नगरे सञ्चालयेत्। दीपार्चनं कृत्वा, देवतां स्वस्थानं स्थापयेत्; यः एतत् यात्रा-उत्सवम् आचरति, अथवा भक्त्या पश्यति—यः रथं तान्नयति, स ब्रह्मलोकं प्राप्नोति; यः कार्तिक-अमावास्यायां दीपं प्रज्वलयति—यः ब्रह्ममण्डपे सुगन्धपुष्पैः, नूतनवस्त्रैः, नैवेद्यैः च पूजां करोति, स परमं स्थानं प्राप्नोति। प्रथमदिने ब्रह्मलोकं गच्छति; एषा महती शुभा अतिथिदिवसः, बलिना स्थापिता। एषा बालयीति दिवसा ब्रह्मणः प्रियतमः; यः ब्रह्मणं स्वं च पूजयति, स प्रशंसनीयः। स विष्णोः परमं स्थानं प्राप्नोति, अनन्ततेजः; चैत्रमासे प्रथमदिवसः परमशुभः। तस्मिन्नेव दिवसे, यः श्वपचं स्पृशित्वा स्नानं करोति, तस्य पापं, दुःखं, रोगः च नास्ति। अतः कुरुवीर, स्नानं कुर्यात्; दिव्यं दीपार्चनं सर्वरोगनाशनम्। यत् गवां, महिषीणां च वस्त्रं, अन्यानि च, तानि सर्वाणि संगृह्य, तैः द्वारे पुष्पमालां स्थापयेत्। ब्राह्मणान् भोज्यं च यथायोग्यं समर्पयेत्; त्रयः अतिथिदिवसाः प्राचीनकाले घोषिताः, कुरुवीर। कार्तिके, आश्वयुजे, चैत्रे च, स्नानं, दानं च शतगुणं कार्तिकदिवसे फलदं। बलिदिवसः पशूनां शुभाय, लाभाय च; गायत्र्याः वचनम्—यत् सवित्रिणा पद्मनाभाय उक्तम्। ये ब्राह्मणाः पूजां न करिष्यन्ति; किन्तु ये मम वचनं श्रुत्वा विधिवत् पूजां कुर्वन्ति—ते इह सुखानि भुक्त्वा, परत्र मोक्षं प्राप्नुवन्ति; एतदुत्कृष्टदर्शनं ज्ञात्वा, तुष्टः वरं ददाति। इन्द्रः उवाच—युद्धे शत्रुनिग्रहाय वरं दास्यामि; ततः शत्रुगृहं गत्वा ब्रह्मा त्वां मोक्षयिष्यति। शत्रुं हत्वा, नगरं पुनः लभिष्यसि, परमं सुखं च; त्रिलोक्यां तव महत् राज्यं निरुपद्रवम्। यदा विष्णुरूपेण मृत्युलोके अवतारं करिष्यसि, भ्रातृसहितं, तदा पत्नीहरणेन महद्भिः दुःखैः युक्तः भविष्यसि। शत्रुं हत्वा, देवैः सन्निधौ पत्नीं पुनः प्राप्स्यसि; तां गृहीत्वा पुनः राज्यं कृत्वा, दिवं यास्यसि। एकादशसाहस्रवर्षाणि पुनः दिव्यं वासं करिष्यसि; तव कीर्तिर्लोके विस्तीर्णा, जनानां स्निग्धता च। तानि लोकानि सान्तानिकाख्यानि स्थिराणि भविष्यन्ति; त्वया, देव, रामरूपेण नराः मोक्षं प्राप्स्यन्ति। ततः गायत्री रुद्रं वरदं प्रति उवाच—यदा तव लिङ्गं पतितम्, ये पुरुषाः पूजयन्ति—ते शुद्धाः, पुण्यकर्मणः, स्वर्गलोकभागिनः भविष्यन्ति; स तु पदं न अग्निहोत्रेण, न हविःदानेन लभ्यते। यत् पदं पुरुषाः तव लिङ्गं पूजयित्वा प्राप्नुवन्ति, तत् अन्यथा न प्राप्यते; ये गङ्गातटे बिल्वपत्रैः तव लिङ्गं नित्यं पूजयन्ति—प्रातःकाले पूजयन्ति, ते रुद्रलोकभागिनः; शर्वभक्तिं लब्ध्वा, अग्ने, शुद्धः भविष्यसि। यदा त्वं तुष्टः, सर्वे देवाः तुष्टाः; नात्र संशयः। त्वया देवाः हविःदानेन तुष्टाः; त्वं तुष्टः, ते तुष्टाः एव। ते हविःभागिनः; न संशयः; वेदवचनं यथा। गायत्री ब्राह्मणान् सर्वान् प्रति इदं वचनं उवाच। त्वां तुष्ट्वा, ब्राह्मणाः, सर्वे तीर्थस्थलेषु वैराजलोकं प्राप्स्यन्ति; नात्र संशयः। विविधान्नैः, दानैः च, श्राद्धकाले तुष्ट्वा, ते देवदेवसमाः भविष्यन्ति। एवं, राजन्, शास्त्रविधिना उत्सवः, पूजा, दानं, स्नानं, दीपार्चनं, ब्राह्मणसेवा च, सर्वे लोकानां शुभं, मोक्षं, देवत्वं च ददाति।