एवं ब्रह्मणा सम्यगुक्तः स भगवान् विष्णुः, सत्त्वानां श्रेष्ठः, तस्मात् देशात् निर्गतः। तदा सावित्री अपि तत्रात्यज्य, गायत्र्याः वचनानि श्रुतानि। सा गायत्री स्वपतिसन्निधौ मुनीन् प्रति हर्षपूर्णा वरप्रदानाय समुत्सुकत्वेन इदं प्रोवाच— “ये मनुष्याः भक्तियुक्ताः ब्रह्माणं पूजयन्ति, ते वस्त्राणि, धनं, धान्यं, भार्याः, सुखं, सम्पदश्च लभन्ते। तथा गृहस्थेऽविच्छिन्नं सौख्यं, पुत्रैः पौत्रैश्च सह दीर्घकालं भुक्त्वा, अन्ते मोक्षं प्राप्नुवन्ति।” ततः पुलस्त्यः उवाच— “यः पुरुषः सर्वप्रयत्नैः विधिवत् ब्रह्माणं प्रतिष्ठापयति, स एव शृणु यं पुण्यलाभं प्राप्नोति। सर्वयज्ञैः, तपोभिः, दानैः, तीर्थैः, वेदैश्च यः फलः लभ्यते, सः एषा प्रतिष्ठया कोटिगुणितः स्यात्। यः पूर्णिमाव्रतं भक्त्या यथाविधि समाचर्य ब्रह्माणं पूजयति, सः प्रतिपद्यमाने दिने ब्रह्मलोकं प्राप्नोति; विशेषतः सः ऋत्विग्भिः सह ब्रह्माणं वासुदेवं च पूजयति। कार्तिकमासे देवस्य रथोत्सवः प्रसिद्धः; तं भक्त्या यः करोति, सः मनुष्यत्वमपि गत्वा ब्रह्मलोकं याति। कार्तिकपूर्णिमायां ब्रह्मा च सावित्रीसहितः पन्थानमनुसरति। तत्र देवं नगरे संचारयेत्, नानावाद्यघोषैः सह; पश्चात् सर्वजनसमेतः स्नानं कारयेत्। पूर्वं ब्राह्मणान् भोजयित्वा, शाण्डिल्यवंशजं सम्पूज्य, शुभैः वाद्यघोषैः सह रथे देवमासीनं स्थापयेत्। शाण्डिल्यपुत्रं रथस्याग्रे यथाविधि पूजयित्वा, ब्राह्मणान् आहूय, मङ्गलक्रियाः सम्पादयेत्। देवमासीनं स्थाप्य, रात्रिं जागरणं कुर्यात्, नानाविधनृत्यगीतैः, बहुभिः ब्रह्मस्तोत्रपाठैः च। जागरणानन्तरं प्रभाते ब्राह्मणान् शक्यतो भोजनं दद्यात्, नानाविधान्नपाकैः। ततो जनान् मन्त्रैः पूजयित्वा, घृतं, क्षीरं, पायसं च दद्यात्। ब्राह्मणान् मङ्गलक्रियाभिः आहूय, मन्त्रघोषेण, रथं नगरं संचारयेत्। रथस्य यत्र ब्रह्मा, तत्र वेदविद्भिः—ऋग्वेद, अथर्ववेद, सामवेद, यजुर्वेदविद्भिः—रथं वहयेत्। स देवदेवस्य रथः, नगरं दक्षिणावर्तेन सम्यग् मार्गे संचार्येत। रुद्रस्य प्रसादकामेन रथं न वहयेत्; न च विद्वान् रथमारोहेत्, एकः परिचारकः विना। ब्रह्मणः दक्षिणे गायत्रीमूर्तिं स्थापयेत्, वामे परिचारकं, पुरतः कमलं। एवं वाद्यनिनादैः, शंखध्वनिभिः च, रथं दक्षिणावर्तेन नगरं संचारयेत्। ततः दीपार्चना कृत्वा, देवमुपयुक्ते स्थाने स्थापयेत्; यः एतत् यात्राम् आयोजयति, वा भक्त्या पश्यति, सः ब्रह्मलोकं प्राप्नोति। यः कार्तिकअमावास्यायां दीपान् प्रज्वालयति, यः ब्रह्ममण्डपे सुगन्धपुष्पैः, नवान्नैः, वस्त्रैः, अर्घ्यैः च स्वयम् पूजयति, सः परमं पदं प्राप्नोति। प्रतिपद्य दिने ब्रह्मलोकं याति; एषा बलेन नृपतेः प्रतिष्ठिता महती अतिथिदिनम्। एषा बालेयीति प्रसिद्धा तिथि: या ब्रह्मणः सदा प्रिया; यस्मिन् दिने ब्रह्माणं स्वयञ्च पूजयति, सः पूज्यते। सः विष्णोः परमं तेजस्वि स्थानं प्राप्नोति; चैत्रे मासि प्रतिपद् शुभा। तस्मिन्नेव दिने, यः श्वपचस्पर्शनं कृत्वा स्नानं करोति, तस्य पापं नास्ति, दुःखं नास्ति, व्याधिः नास्ति। अतः कुरुवृषभ, स्नानं कार्यम्; दिव्यं दीपार्चनं सर्वरोगनाशनम्। गावः, महिष्यः, इत्यादिभ्यः यत्किञ्चिदस्ति, तत्सर्वं संगृह्य, वस्त्रादीनि द्वारदेशे पुष्पमालया सह स्थापयेत्। ब्राह्मणानां भोजनं च सम्यक् विधाय, एते त्रयः अतिथिदिनाः प्राचीनैः कथिताः। कार्तिक, आश्वयुज, चैत्रमासेषु स्नानदानानि कार्तिकदिने शतगुणं फलप्रदानि। बलेर्नृपतेः दिनं पशूनां हिताय सौम्यं च। गायत्र्याः वचनानि—यद् सावित्र्या त्वया उक्तं, हे पद्मज। ये ब्राह्मणाः न पूजां कुर्वन्ति, किन्तु ये मम वचनं शृण्वन्ति च कर्म समाचरन्ति, ते सुखानि भुक्त्वा मोक्षं लभन्ते; एतदुत्तमं दर्शनं जानित्वा, तृप्तः वरं ददाति। इन्द्रः उवाच— “युद्धे रिपून् पराजयितुं तुभ्यं वरं दास्यामि; ततः शत्रुसदनं गत्वा ब्रह्मा त्वां मोक्षयिष्यति। रिपून् हत्वा नगरं पुनः प्राप्स्यसि, परमं सुखं लप्स्यसे; त्रिषु लोकेषु तव राज्यं निर्बाधं भविष्यति। यदा त्वं विष्णुरूपेण मृत्युलोके अवतरिष्यसि, भ्रात्रा सह पत्नीहरणात् महद् दुःखं प्राप्स्यसि। रिपुं हत्वा, देवानां साक्षात् पत्नीं पुनः लप्स्यसि; ताम् आदाय राज्यं कृत्वा, स्वर्गं यास्यसि।