यदि एषा तव निश्चला बुद्धिरस्ति, तर्हि तिष्ठ देव, नमोऽस्तु ते; कथं तु स्वजनानां पुरतः मुखं दर्शयामि? मम पतिः मां भार्यां कृत्वा रक्षितवान्—कथं तस्य विषयमिदं वक्तुं शक्नोमि? तदा ब्रह्मा उवाच—ऋत्विग्भिः प्रेरितोऽहं दीक्षान्ते शीघ्रं प्राप्तः। विना भार्यया अत्र यज्ञः कर्तुं न शक्यते—त्वरया भार्यां आनय। तां शक्रेण आनीतां विष्णुना च मम दत्तां स्वीकृतवान्। अहं तां स्वीकृतवान्, सुश्रोणि; यत्कृतं मया, तत्क्षमस्व। पुनः किञ्चिदपि तव प्रतिकूलं न करिष्यामि, साध्वी। एवं कृत्वा ब्रह्मा तस्याः पादयोः पतित्वा क्षमां याचते स्म, नमस्कृत्य तिष्ठति स्म। पुलस्त्य उवाच—एवं उक्ता सा क्रुद्धा जाता, ब्रह्माणं शप्तुं समुपक्रामत्। सा उवाच—यदि मया तपः कृतं, यदि गुरुजनाः तुष्टाः, तर्हि सर्वेषु विप्रसभासु, सर्वेषु स्थलेषु, ब्राह्मणाः त्वां कदापि न पूजयिष्यन्ति, केवलं कार्तिकमासे एकवारं तव पूजनं भविष्यति। पृथिव्यां सर्वे द्विजाः केवलं तदेव पूजनं करिष्यन्ति, अन्यत् न। एतदुक्त्वा ब्रह्माणं त्यक्त्वा, सा तत्र स्थितं शतक्रतुम् अपि संबोधयामास। हे शक्र! त्वं गवां पालिकां स्त्रीं ब्रह्मणः समीपं नीतवान्; अस्य तव तुच्छकर्मणः फलं प्राप्स्यसि। युद्धमध्ये स्थितः, हे शक्र, त्वं रिपुभिः बद्धः, दीनावस्थां प्राप्स्यसि। निर्बलः, दीनः, रिपुनगरे स्थातासि, महतीं पराजयं प्राप्य, किन्तु शीघ्रं विमुक्तो भविष्यसि। शप्त्वा शक्रं, देवी विष्णुमपि संबभाषे—भृगुवचनेन यदा त्वं मर्त्यरूपेण जातः स्याः, तदा भार्यावियोगदुःखं प्राप्स्यसि; तव भार्या रिपुणा महोदधिं तीर्त्वा नीतास्यति। यदुश्रेष्ठे जातः कृष्णनाम्ना ख्यातो भविष्यसि; पशुषु दास्यं प्राप्य, चिरकालं विचरिष्यसि। ततः दारुवने रुद्रः स्थितः सन्, क्रुद्धः, मुनिभिः शप्तः। ते मुनयः कोपिताः तमूचुः—"हे कपालिक, नीच! अस्माकं भार्याः इच्छसि; तस्मात्, अद्य तव गर्वितं लिङ्गं भूमौ पतिष्यति।" ऋषिशापेन विहीनः, दुःखितः, तव भार्या गङ्गाद्वारे स्थित्वा त्वां सान्त्वयिष्यति। अग्निं प्रति सा उवाच—"त्वं सर्वं भक्षयसि; पूर्वं मम पुत्रेण, भृगुणा, धर्मनिष्ठेन सृष्टः। अहं दग्धा, कथं पुनः दहामि?" हे जातवेदः, रुद्रेण तव शिखायां रेतः क्षिप्यते स्म; अशुचिषु तव ज्वाला अधिकं दीप्तिमान् भविष्यति। एवं सवित्री सर्वान् ब्राह्मणान् होतृगणांश्च शप्तवती—दक्षिणाहविर्ग्रहणहेतोः विफलतया वनानि भ्रमिष्यन्ति। लोभात् तीर्थक्षेत्रेषु सदा संचरिष्यन्ति; परान्नेन तृप्ताः, स्वगृहे न सन्तुष्टाः। अनर्हेषु यज्ञान् कृत्वा, निन्द्यं दानं गृह्णन्तः, व्यर्थं धनं संचित्य, व्यर्थं व्ययं कुर्वन्ति। तेन मृतवत् मृतेषु भविष्यन्ति—न संशयः। एवमिन्द्रं विष्णुं रुद्रं चाग्निं शप्तवती। क्रुद्धा सा ब्रह्माणं ब्राह्मणांश्च सम्यक् शप्तवती; शापं दत्त्वा, सा सभां त्यक्त्वा निर्गता। सा अग्र्यं पुष्करतीर्थं प्राप्तवती; लक्ष्मी, साध्वी, शक्रपत्नी, सुशोभना, तां संबोधितवती। सा ताः युवतिः उवाच—"अहं अत्र सभायां न स्थास्यामि; यत्र शब्दं न शृणोमि, तत्र गमिष्यामि।" ततः सर्वाः स्त्रियः स्वगृहं प्रतिनिवृत्ताः। सवित्री, क्रुद्धा, ताः अपि शप्तुं सज्जा जाता। सा उवाच—"यतः एता दिव्याः स्त्रियः मां परित्यज्य गता, अहं महाक्रुद्धा ताः अपि शप्स्यामि। लक्ष्मी कदापि एका स्थाने न वसिष्यति; चपला, चञ्चलचित्ता, मूढेषु स्थात्री भविष्यति।" म्लेच्छेषु, पार्वत्याः अनुयायिषु, अधमेषु, मूढेषु, अशुचिषु, शप्तेषु, पापेषु—एवं पुरुषे शापप्रभावात् लक्ष्मी निवत्स्यति। शापं दत्त्वा, सा इन्द्राणीं अपि शप्तवती। सा उवाच—"यदा इन्द्रः ब्रह्महत्यापापेन लिप्तः गृहीतः, तस्य भार्या दुःखं प्राप्स्यति, नहुषेण राज्यं हृतं स्यात्, तदा सा त्वां द्रष्टुम् आगमिष्यति, प्रार्थयिष्यति च।" इन्द्रः अहं, कथं सा मूढा मम समीपं न आगच्छेत्? यदि शची न लभ्यते, सर्वान् देवान् नाशयिष्यामि। तदा सा, भयभीता, मोहिता, वाक्पतेर्गृहे दुःखितावस्था स्थास्यति, मद्गर्वेण, मम शापात्। तस्मिन्काले सर्वदेवीभ्यः शापः दत्तः—कस्यापि पुत्रेषु नन्दनं न भविष्यति। दिनरात्रं संतप्यमानाः, "वन्ध्या" इति निन्दिताः, गौरी अपि सवित्रीशापेन तदा शप्तवती। गौरीं रुदन्तीं दृष्ट्वा विष्णुः तां सान्त्वयामास—"मा रुद, विशाललोचने; आगच्छ, नित्यशुभे।" "सभां प्रविश, मेखलां च वस्त्रं च ग्राह्यं, व्रतम् आचर, अहं ब्रह्मणः पादयोः प्रणमामि।" एवं उक्ता सा विष्णुं प्रत्युवाच—"न तव वचनं करिष्यामि; यत्र शब्दं न शृणोमि, तत्र गमिष्यामि।" इति सवित्रीशापवृत्तान्तः संपूर्णः।