पूर्व altar रूपी यस्य शरीरम्, पूर्वदिशायां दीप्तिमान्, नानाविधदीक्षाभिः पूजितः, दक्षिणा यस्य हृदयम्, योगी, महायज्ञस्वरूपः, महान् सः। पूर्वकर्मेषु शोभमानः, प्रवर्ग्यपात्रवर्तनेन भूषितः, छायायाः पत्न्या सहितः, रत्नशिखरवत् उन्नतः सः। यस्य आत्मा सर्वलोकहिताय, सः दन्तेन पृथिवीं उद्धृत्य, स्थानं स्थापयित्वा, पृथिव्याः धारकः अभवत्। हरिः, पृथिवीं धृत्वा, मोक्षं प्राप्तवान्; आदिप्राचीनवराहेन, ब्रह्मणः हिताय, पृथिवी उपलभ्यते स्म। अतीते काले, पृथिवी समुद्रस्य मध्ये निमग्ना, कमलरूपेण उद्धृता; शमसंयमपरिवृतः सः, दिव्ये कोकामुखे स्थितः। आदित्यैः, वसुभिः, साध्यैः, मरुद्भिः, अन्यैः देवैः, रुद्रैः, विश्वसहायैः, यक्षैः, राक्षसैः, किन्नरैः च सह। दिशाभिः, विधिशाभिः, पृथिव्या, नद्या, समुद्रैः, ब्रह्मा, सर्वचराचराणां गुरुः, ब्रह्मविदां अग्रणी, शोभमानः। स ब्रह्मा इदं वचनं अब्रवीत्— "कोकामुखतीर्थं त्वया सदा रक्षितव्यं, भगवन्; यज्ञकाले अत्र गोपनीयम्, संरक्षितव्यं।" "एवं करिष्यामि, भगवन्," इति ब्रह्मा प्रत्युवाच; पुनः ब्रह्मा विष्णुं, समक्षं स्थितं देवम्, उक्तवान्— "त्वमेव मे परमदेवः, त्वमेव परमगुरुः, त्वमेव परमस्थानम्, देवश्रेष्ठ, इन्द्रादिभ्यः श्रेष्ठः।" "विकचविमलपद्मनयन, शत्रुसैन्यविनाशक, यथा मम यज्ञः दानवान् विनाशयति, तथा त्वया कर्तव्यम्।" "एवं त्वया समारोपणीयम्, नमामि त्वाम्।" विष्णुः उवाच— "त्यज भयम्, देवेश; दानवानां विनाशं करिष्यामि।" "यातुधानासुराः ये च अन्ते विघ्नकर्तारः, सर्वान् हनिष्यामि; सुखी भव, पितामह।" इत्युक्त्वा, सः तत्र स्थितः, यथाकालं सहाय्याय; शुभवाताः ववुः, दशदिशः प्रकाशिता। ज्योतिषां, चन्द्रस्य, प्रदक्षिणं कृतम्; ग्रहाः दुःखं न ददुः, समुद्राः अपि शान्ताः। पृथिवी रजःरहिताः, जलानि सर्वानन्ददायिनी, नद्यः स्वभावेन प्रवहन्ति, समुद्राः न क्षुब्धाः। जनानां इन्द्रियाणि, बाह्याभ्यन्तराणि, शुभानि; महर्षयः दुःखरहिताः, वेदान् उच्चैः जपन्ति। तस्मिन यज्ञे, हवनकाले, अग्नयः शुभाः; धर्मनिष्ठाः जनाः, सदाचारयुक्ताः, हृदयेन हृष्टाः। विष्णोः, सत्यप्रतिज्ञस्य, शत्रुनाशवचनं श्रुत्वा, देवाः दानवराक्षसैः सह आगच्छन्। सर्वे भूतगणः, भूताः, पिशाचाः, क्रमशः तत्र आगच्छन्; गन्धर्वाः, अप्सराः, नागाः, विद्याधरगणाः च। वृक्षाः, ओषधयः, यत् किञ्चित् उत्पन्नम्, अनुत्पन्नम्, ब्रह्मणः आज्ञया, सर्वतः वायुः समानीतवान्। यज्ञपर्वतं प्राप्त्वा, दक्षिणपार्श्वे, देवाः उत्तरपार्श्वे पर्वतसीमायाम् स्थिताः। गन्धर्वाः, अप्सराः, वेदविद् ऋषयः, पश्चिमे तस्मिन महायज्ञे स्थानम् प्राप्ताः। दिव्यगणाः, दानवासुरगणाः, वैरं परित्यज्य, परस्परम् हृष्टाः। सर्वे ऋषयः, ब्राह्मणान् सेवायाम् उपस्थिताः; ऋषयः, ब्रह्मर्षयः, द्विजाः, देवरर्षयः च। अग्रणी राजर्षयः सर्वतः आगच्छन्, चिन्तयन्तः— "कः देवः अत्र यज्ञे पूज्यः स्यात्?" पशवः, पक्षिणः, जिज्ञासायाः आगच्छन्; ब्राह्मणाः सर्ववर्णाः, हविः भक्षणाय, उपस्थिताः। वरुणः स्वयम् रत्नानि दत्तवान्, दक्षः स्वयं अन्नं दत्तवान्; वरुणलोकात् आगत्य, स्वयं पाकम् कृतवान्। वायुः नानारसाः आनयत्, सूर्यः रसान् पक्वान्, सोमः अन्नं निर्मितवान्, बृहस्पतिः बुद्धिं दत्तवान्। धनाध्यक्षः, निधीन् वस्त्राणि च दत्तवान्; सरस्वती, गङ्गा, नर्मदा च उपस्थिताः। अन्याः सर्वतीर्थनद्यः, कूपाः, जलाशयाः, सरांसि, तालानि, विविधानि जलपात्राणि तत्र। प्रधानस्रोतांसि, अनन्तानि दिव्यसरोवराणि, सर्वे जलाशयाः, सप्त समुद्राः च उपस्थिताः। लवणम्, इक्षु, सुरा, घृतम्, दधि, दुग्धम्, जलम् च; सप्त लोकाः, सप्त पातालाः, सप्त द्वीपाः, नगराणि च। वृक्षाः, लताः, तृणानि, शाकानि, फलानि; पृथिवी, वायु, आकाश, जल, अग्निः च। सर्वे देहिनः, धर्मशास्त्राणि, वेदभाष्याणि, सूत्राणि, यत् किञ्चित् ब्रह्मणः कृतम्। निराकारम्, साकारम्, स्फुटम्, दृश्यं च; तस्मिन कालः, तस्मिन पितृयज्ञे। देवसभा तत्र, ऋषिसंवृता, विष्णुः, नित्यः, ब्रह्मणः दक्षिणपार्श्वे स्थितः। वामपार्श्वे रुद्रः, पिनाकधारी, अनुग्रहस्वरूपः; महात्मना तत्र ऋत्विज् चयनम् कृतम्। तत्र भृगुः होतृपदं प्राप्तः, पुलस्त्यः श्रेष्ठः अध्वर्यु, मरीचिः उद्गातृ, नारदः ब्राह्मन् ऋत्विज् अभवत्। सनत्कुमारादयः सदा्स्याः अभवन्; प्रजापतयः, दक्षाद्याः, वर्गाः, ब्राह्मणाः अग्रगण्याः तत्र स्थिताः।