समानकाले, हे प्रिय, ब्राह्मणेषु सर्वार्थदर्शिषु गृही वानप्रस्थश्च सततं तिष्ठतः। तत्र अगस्त्यः सप्तर्षयः मधुच्छन्दः गवेषणः संकृतिः सदिवः भण्डिर्यवप्रः अथर्वणः च, अहोवीर्यः काम्यः स्थाणुः मेधातिथिः बुधः मनोवाकः शिनिवाकः शून्यपालः कृतव्रणः च—एते बुद्धिमन्तः स्वधर्मनिष्ठाः स्वकार्येषु प्रवृत्ताः स्वर्गं प्राप्तवन्तः। ते प्रत्यक्षधर्मानुगाः, यथा चरकगणाः अपि। ते ब्राह्मणाः, ये वानप्रस्थाश्रमे प्रवृत्ताः, धर्मसूक्ष्मदर्शिनः, घोरतपस्विनः, देवाधिदेवं पूज्य, मायां परित्यज्य निर्भयाः निर्गताः, तारेषु रहिताः, समूहशः दृष्टाः। वृद्ध्याऽपि कृशाः, रोगैः पीडिताः, पूर्वाश्रमं परित्यज्य चतुर्थं वानप्रस्थाश्रमं ययुः। सद्यस्कविधिं कृत्वा, सर्ववेदान् यथायोग्यं दत्त्वा, आत्मयाज्यः सौम्यचित्तः आत्मन्येव रममाणः आत्मन्येव शरणं गच्छति। अग्निं स्वान्तरे स्थापयित्वा, सर्वसंपत्तिं त्यक्त्वा, सद्यस्कः सदा यज्ञं यागं च अत्रैव कुर्यात्। सततयाजिनां आत्मपूजा यज्ञेभ्यः प्रवर्तते; त्र्यग्निं यथायोग्यं परित्यज्य तं स्वात्मनि आत्मना क्षिप्रं संयोगयेत्। यद् यत् प्राप्तं लभ्यते, तद् उपेक्षया भक्षयेत्; वानप्रस्थनिष्ठः केशान् ललाटकांश्च नखांश्च परित्यजेत्। अश्रमादश्रमं शीघ्रं गत्वा, कर्मशुद्धः द्विजः सर्वभूतानां अभयदानं दत्त्वा, संन्यासं कृत्वा, मोक्षं प्राप्तः। तस्य लोकाः दीप्यमानाः, मृत्युः अनन्तं प्राप्नोति; शीलसम्पन्नः कल्मषरहितः, कर्तुं न इच्छति नात्र न परत्र। क्रोधमोहौ परित्यज्य, विवादं सर्वं विसृज्य, आत्मन्येव स्थितः, मित्रशत्रुषु न दुःखं अनुभवति, शास्त्राभावेन च हृदयं न विक्रियते। आत्मयाज्यः यं यं भावं इच्छति, तं तं निःसंशयं प्राप्नोति; धर्मनिष्ठः आत्मनियतः, उत्तमगुणस्थितः, त्र्यश्रमं अतिक्रामति। चतुर्थः उत्तमः आश्रमः घोषितः; शृणु तस्य वर्णनं, परमं शरणं। पूर्वाश्रमकृत्यान् सम्पाद्य, ततः परमं प्राप्नोति। शृणु, एकचित्तः, परमात्मार्थं सत्यं कर्म। भगवती काषायवस्त्रं परिधाय, संन्यासत्रये तिष्ठेत्। यः परमं पदं याति, अतीव संन्यासमार्गं, लोकाचारं त्यक्त्वा तत्र प्रवृत्तः—तस्य जीवनं अपि शृणु। एकाकी, अननुगामी, सिद्ध्यर्थं धर्मं आचरन्, एकाकी विचरन्, सम्यक् पश्यन्, न त्यजति न पतति। अनग्निः अनिवासः, ग्रामे भिक्षां याचेत्, शय्यायाः व्यवस्था न कुर्यात्, ऋषिभावेन युक्तः स्यात्। अल्पभोजनः, नियताहारः, एकं भोजनं कुर्यात्; पात्रं वृक्षमूलं जीर्णवस्त्रं एकान्तं च तस्य सहचराः। सर्वेषु भूतेषु उदासीनता भिक्षोः लक्षणम्; यस्य वचनानि कुएष्ण्ये पतितानि मृतानि इव। वचनानि वक्तारं न प्रतिनिवर्तन्ति; मुक्ताश्रमं तिष्ठेत्; अन्यतः किञ्चिद् अनवाच्यं न पश्येत् न शृणुयात्। ब्राह्मणेषु विशेषतः एतद् न कदापि भवेत्; यद् ब्राह्मणाय प्रियं, तत् एव सदा वक्तव्यम्। अपमानितः मौनं कुर्यात्, आत्मन्येव उपायं योजयेत्; यस्य, एकस्य इव, आकाशं सर्वदा पूर्णं भवति। यस्य शून्यं पूर्यते—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। यः केनापि छिद्यते, यः केनापि दत्तं खादति, यः यत्र कुत्रचित् शय्यां उपयुज्यते—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। यः सर्पवत् जनैः भीतः, मित्रवत् नरकैः त्यक्तः, दरिद्रवत् स्त्रीभिः परित्यक्तः—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। यः सम्मानितः अपमानितः न हर्षं न शोकं अनुभवति; सर्वभूतानां अभयदानं दत्तः—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। मृत्यौ जीवने च न हर्षं न कुर्यात्; कालं केवलं पश्येत्, कृषकः ऋतुकालं यथा। अचलचित्तः, आत्मनियतः, अव्याकृतबुद्धिः, सर्वपापकः मुक्तः, सः स्वर्गं याति। यः सर्वभूतानां अभयदानं दत्तः, यस्मात् भूतानि भयमुक्तानि, शरीरं त्यक्त्वा, सर्वतः भयमुक्तः। यथा सर्वपदानि गजानां पदे समाहितानि, तथा सर्वविद्याः मनसि संगृह्यन्ते। एवं अहिंसायां सर्वधर्मार्थौ उत्कृष्यन्ते; हिंसात्मकः जीवन् अपि मृतवत्। यः अहिंसकः, स्थिरः, आत्मनियतः, सर्वभूतानां शरणः, सः परमं पदं प्राप्नोति। विद्वान्, ज्ञानसन्तुष्टः, निर्भयः, तस्य मृत्युः न प्रभवति; सः अमृतत्वं प्राप्नोति। यः सर्वासक्तिः मुक्तः, आकाशवत् स्थितः, विष्णुप्रियः, शान्तः—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। यः धर्मनिष्ठः, केवलं धर्मे रममाणः, दिनरात्रं पुण्यार्थं यः व्यतीष्टः—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। यः सर्वकर्मनिग्रहः, न नमति न स्तौति, क्रियाः क्षीणाः, शरीरं तिष्ठति—तम् देवाः ब्राह्मणं जानन्ति। सर्वभूताः सुखं प्राप्नुवन्ति, सर्वे महद् दुःखं अनुभवन्ति; तेषां जन्मदुःखं ज्ञात्वा, श्रद्धालुः तदनुसारं आचरितव्यम्।