नारायणं परमं, सर्वेश्वरं, परमपरमं, देवैरदृश्यं, त्रिविधे सृष्ट्यन्ते स्थितं, त्रय्यग्निलोचनं, त्रिधातुसंयुक्तं, त्रिविनाशनं, त्रिनेत्रं च परमं स्तौमि। कृतयुगे शुक्लवर्णं, द्वापरे रक्तवर्णं, कलियुगे कृष्णवर्णं, अपरिमितं नारायणं नमामि; यस्य मुखात् ब्राह्मणाः सृष्टाः। तस्य भुजाभ्यां क्षत्रियाः, उरुभ्यां वैश्याः, पादाग्रात् शूद्राः उत्पन्नाः; तं विश्वरूपं, पुरातनं, परमपरमं, अतीतं, अपरिमितं नमामि। पद्मलोचनं, सूक्ष्मरूपं, महरूपं, ज्ञानरूपं, निराकारं, सर्वदेवानां कवचं तं पूजयामि। सहस्रशिरसं, सहस्रलोचनं, दीर्घबाहुं, विश्वव्यापिनं, सर्वत्र स्थितं परमेश्वरं नमामि। शरणं, आश्रयम्, विष्णुं, जयन्तं, नित्यं, श्यामवर्णं, शार्ङ्गधनुषधारिणं पूजयामि। शुद्धं, सर्वव्यापिनं, नित्यं, आकाशस्वरूपं, शाश्वतं, सत्-असत्-विवर्जितं, सर्वव्यापिनं हरिं नमामि। अत्र ते व्यतिरिक्तं किञ्चिद् न पश्यामि, अच्युत; सर्वं चराचरं त्वया व्याप्तं पश्यामि। एवं रुद्रः, परमेश्वरः, उक्तवान्; तदा नित्यः, परमपरमः, साक्षात् तस्य पुरतः प्रकटितः। चक्रं हस्ते धृत्वा, गरुडस्य उपरि स्थितः, पर्वतं प्रकाशयन् सूर्यवत् उदितः; नित्यः उक्तवान्—"वरं वृणु, वरदः अहं आगतः।" एवं उक्ते, रुद्रः प्रत्युवाच—"देवेश, अहं पूर्णं शुद्धं भविष्यामि; एतत् पापस्य नान्यः उपायः दृश्यते, तव कृपा विहितम्।" ब्राह्मणहत्या-पापेन व्याकुलः, मम शरीरं कृष्णवर्णं जातम्; मृत्युगन्धः अङ्गेषु, लौहाभरणानि च। "कथं अहं एवं न भूयासं, जनार्दन, अस्मिन रूपे? किं कर्तव्यं, महादेव, यथा पूर्वं शरीरं लभेत?" "तव कृपया एवं भविष्यति—अच्युत, कथं तद् स्यात्, वद।" विष्णुः उवाच—"ब्राह्मणहत्या पापं परमं, घोरं, सर्वदुःखप्रदं। मनसि अपि तद् चिन्तयितुं न युक्तम्; तव वचनेन, देव, निश्चयः स्पष्टः जातः।" "अद्य, महाबाहो, ब्रह्मणा यथोक्तं कुरु; त्रिः दिनं सर्वाङ्गे भस्मना लिप्यस्व।" "शिरसि, कर्णयोः, हस्ते च अस्थीनि स्थापय; एवं कृत्वा, रुद्र, दुःखं न भविष्यति।" एवं उक्त्वा, भगवन् तत्र अदृश्यः अभवत्; लक्ष्म्या सह निर्गतः, रुद्रः तं नाजानात्। देवेशः, कपालं हस्ते धृत्वा, हिमवत्, मैनाक, मेरु सहितः, पृथिव्यां विचरन्। कैलासं, विन्ध्यं, नीलमहागिरिं, काञ्चीं, काशीं, ताम्रलिप्तं, मगधं, अविलां च गच्छन्। वत्सगुल्मं, गोकरणं, उत्तरकुरुं, भद्राश्वं, केतुमालं, हिरण्यकदेशं च अगच्छत्। कामरूपं, प्रभासं, महेन्द्रमहागिरिं च; ब्राह्मणहत्या-पापेन पीडितः, शरणं न लब्धवान्। लज्जितः, कपालं हस्ते सदा दृष्ट्वा, पुनः पुनः हस्तं कम्पयन्, बारं बारं तद् त्यक्तुम् इच्छन्। हस्तकम्पने अपि कपालं न पतितम्; तदा तस्य बुद्धिः जाताः—"व्रतं करिष्यामि।" "मम मार्गेन, द्विज, सर्वे सर्वत्र गमिष्यन्ति"; एवं दीर्घं ध्यानं कृत्वा, देवः भूमौ विचरन्। पुष्करं आगत्य, परमवनं प्रविष्टः, विविधवृक्षलता-समाकीर्णं, बहुपशु-निनादितं। वृक्षपुष्पगन्धयुक्तः वातः, भूमिः पुष्पैः भूषिता, यथावत् व्यवस्थितैः। नानाप्रकारस्य गन्धरसाः, पक्व-अपक्वफलानि च; पुष्पगन्धयुक्तं तरुवनं प्रविष्टः। अत्र, भक्त्या पूजयन्, ब्रह्मा मम वरं दास्यति; ब्रह्मणः कृपया पुष्करविद्या लभ्यते। सा पापं नाशयति, दुष्टान् निगृह्णाति, पोषणं, समृद्धिं, बलं च वर्धयति; एवं अनन्ततेजाः रुद्रः ध्यानं कृत्वा। तदा ब्रह्मा, पद्मयोनि, भक्त्या तुष्टः, तत्र आगतः; नम्रं रुद्रं उत्तोल्य, पुनः उक्तवान्। "दिव्यव्रतैः, उपहारैः, मम पूजनं कृतम्; श्रद्धया, मम दर्शनकामनया।" "ये व्रते स्थिता, तं पश्यन्ति—मानुषाः देवाश्च; तेन इच्छया, तव कामम् वरं दास्यामि।" "सर्वकामसिद्ध्यर्थं व्रतं अनुष्ठितम्, मनः, वाक्, शरीरं, अन्तरात्मा सम्पूर्णं तुष्टम्।" "वद, भगवन्, किम् इच्छसि—तद् दास्यामि।" रुद्रः उवाच—"एष एव वरः, भगवन्, अद्य पर्याप्तः।" "यः त्वं दृश्यसे, जगत्कर्ता, सर्वैः पूजितः, तुभ्यं नमः; महायज्ञेन, दीर्घतपसा।" "प्राणक्षयात् तपसा, भगवन्, त्वं दृश्यसे; देवेश, कपालं हस्तात् न पतितम्।" "एष व्रतं, भगवन्, मुनिषु लज्जास्पदं, अधमं च; तथापि, तव कृपया, कपालिनः व्रतं कृतम्।" "एतत् महाव्रतं शरणागतस्य सिद्धं भवतु; वद, कस्य तीर्थे तद् क्षिपामि?" "येन अहं शुद्धः भविष्यामि, शुद्धचित्तमुनिषु।" ब्रह्मा उवाच—"पुरातनं भगवतः स्थानं अस्ति, अविमुक्तम् नाम।