आचार्येण एवं उक्ते, मोहमाया तदा दैत्यश्रेष्ठान् उवाच— "हे दैत्यवराः, तपस्यायाम् संलग्नाः यूयं वदत।" ततः सा पुनः पप्रच्छ— "तपस्याफलम् इह लोकेषु इच्छथ वा पारमार्थिकेऽर्थे?" दानवाः ऊचुः— "अस्माकं तपः परमार्थधर्मलाभायै आरब्धम्।" ततोऽन्यः नग्नयोगी अब्रवीत्— "मोक्षेच्छुः यदि, मम वचनान् अनुसृत्य तिष्ठत।" सः पुनः उवाच— "एतत् सर्वं अर्हतां योग्यं, मोक्षद्वारम् उन्मीलितम्। धर्मात् मोक्षः, एतद् मार्गात् परो मार्गो नास्ति।" तथा च— "इह स्थित्वा, स्वर्गं च मोक्षं च प्राप्स्यथ, तैः उपायैः येषां मोक्षदृष्टिः नास्ति।" मोहमायया तैः दैत्यैः वैदिकमार्गः परित्यक्तः; धर्माय एषः अधर्मः, सत्यम् इति असत्यम्। एषः मोक्षाय न, मोक्षं न ददाति; परमसत्यं इति कथ्यते, परन्तु न तु सत्यम्। धर्म इति उच्यते, परन्तु न तु धर्मः; न हि स्पष्टम्। एकवस्त्रधारिणां धर्मः अन्यः, बहुवस्त्रधारिणां धर्मः अन्यः। एवं मोहमायया ते विरोधयुक्तानि शास्त्राणि अब्रुवन्, तस्मात् सर्वे दैत्याः स्वधर्मं परित्यक्तवन्तः। मोहमायया मम धर्मं योग्यं इति घोषितवन्तः; यः तं धर्मं ग्रहीतवान्, स तेन योग्यः अभवत्। त्रैवेदिकमार्गं त्यक्त्वा, तैः देवैः मोहमायया प्रेरिताः, अन्ये अपि तेन जागृताः। तैः, तैश्च अन्यैः, तैः पुनः अन्यैः, दृढदृष्टिभिः, सभायां "नमोऽर्हते" इति उक्तम्। अल्पदिनेषु, दैत्याः त्रैवेदं परित्यक्तवन्तः; पुनः रक्तवस्त्रधारी, विजितदृष्टिः, मोहमायया तान् मोहितवान्। सः अन्यान् देवतान् गत्वा मधुरं वचनम् उवाच— "यदि स्वर्गेच्छा वा पुनः मोक्षेच्छा अस्ति—" ततः पशुवधादि पापकर्मणां पर्याप्तम्; एष ज्ञानमयः, शेषं प्राप्नुहि। मम वचनं शृणुत, यथा ज्ञैर् उक्तम्; एष लोकः अनाधारः, मोक्षः न तु मोहज्ञानात्। रागादिदोषैः अतिकलुषितः, संसारदुःखेषु विचरति; मोक्षाय विविधानि शास्त्राणि तैः दत्तानि। एवं सः शास्त्राणि उक्त्वा, तैः तानि परित्यक्तानि; केचित् वेदान् निन्दन्ति, अन्ये देवतान्, हे राजन्। अन्ये यज्ञान् द्विजातीन् च निन्दन्ति; एष वचनं न युक्तम्, हिंसा धर्म इति कथ्यते। विद्वांसः अग्नौ हुतानि फलदानीति वदन्ति; यदि पशुवधः स्वर्गलाभाय यज्ञे इच्छ्यते— यदि यजमानस्य पितरं न हन्यते, किमर्थम्? अन्यः यदि खादति, तस्य तृप्त्यर्थम्। यदि यातायाताय श्राद्धं दत्तम्, ते न तन्नयन्ति; बहुयज्ञैः दिव्यत्वं प्राप्य, इन्द्रसहितं रमन्ते। यदि शमीद्रुमादि खाद्यते, तदा पत्रभक्षः श्रेष्ठः; जनाः एतद् शास्त्रं विज्ञाय श्रद्धां कृत्वा तिष्ठन्तु। मम वचनं यदि न तुष्टिकरं, तद् त्यजत; महादेवाः विश्वसनीयवचनात् नभः न पतन्ति। युक्तं वचनं मया वा अन्यैः स्वीकरणीयम्; दानवाः ऊचुः— "सर्वे वयं त्वां सत्यशास्त्रे भक्त्या समर्पिताः।" यदि त्वं तुष्टः, हे प्रभो, तदा अद्य अनुग्रहम् दर्शय। सर्वं आवश्यकं, दीक्षायोग्यं च, आनयिष्यामः। तव कृपया शीघ्रं मोक्षः हस्ते आगच्छतु। तदा मोहमायया मोहितान् दानवान् प्रति सः अब्रवीत्— "एषः मम आज्ञायुक्तः, अग्रगुरुः, विद्वान् श्रेष्ठः। मम निर्देशेन दीक्षां दास्यति।" "हे ब्राह्मण, मम वचनात् एतान् पुत्रान् दीक्षय।" मोहः नष्टे, दैत्याः भार्गवम् ऊचुः— "दीक्षां दत्तुम् अर्हसि, या सर्वसंसारात् विमोचयति।" उशना दैत्येभ्यः "तथास्तु," इति उक्त्वा, "नर्मदायां गच्छामः।" "हे मित्राणि, वस्त्राणि अपाकुरुत; अहं दीक्षां करिष्यामि।" एवं भिष्म, दैत्याः भगवता भृगुरूपेण दीक्षिताः। तत्र आङ्गिरसः तान् दिशावस्त्रधारिणः कृतवान्; तेषां मयूरपिच्छध्वजः, गुन्जामालाः च दत्ताः। एतान् दत्त्वा, शिरसः केशान् चिक्षिप, धर्मस्य परमोपायः। धनाधिपः देवः, धनदः, केशच्छेदनात्, तेन वस्त्रधारणात्, परमं सिद्धिम् प्राप्तवान्। एवं, अर्हतेन पूर्वे उक्तं यथा, केशच्छेदनात् अमृतत्वं प्राप्तम्; मनुष्यैः तत्र दिव्यत्वं लभ्यते। किम् न कुर्यात्, यः महाफलप्रदः; देवैः मानवलोके एषः प्रियतमः। भारते देशे, शिष्यकुले जन्मना, तपः केशच्छेदनाद् आरभ्य आचरितव्यम्। चतुर्विंशतिः तीर्थंकराः तैः, नागेश्वरः छायां कृत्वा, ध्यानमार्गं दर्शयन्, पूजिताः। मन्त्रैः स्तुत्वा, अर्हते स्वर्गः प्राप्तः, वा निःसन्देहं मोक्षः; कः सन्देहः? यदा सूर्याग्निसमप्रभः ऋषिः वयं भविष्यामः, विरक्तः पञ्चसूत्रं जपन्। एवं, मोहमायया मोहितानां दैत्यानां कथा भगवतः उशना आचार्यस्य उपदेशैः दीक्षायाः विधिना च, धर्मस्य विविधमार्गेण, मोक्षस्य अभिप्राप्त्यर्थम्, सम्पूर्णा।