ततः दानवश्रेष्ठाः स्वगुरुम् आचार्यं नमस्कृत्य प्रार्थयन्ति— “अस्मान्, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, केशग्राहेण पातालात् उद्धारय। कस्य देवस्य शरणं गच्छेम? अस्माकं शरणागतानां देवतां त्वं विज्ञापय, स्मरणेन वा उपवासेन वा ध्यानयोगेन वा। पूजादानेन च मोक्षः लभ्यते; वयं कुलात् विरक्ताः, पुनः तत्र न यतिष्यामः।” एवं गुह्यरूपेण स्थितस्य तस्याचार्यस्य दानवनेतारः एवं प्रार्थयन्ति। तदा स आचार्यः चिन्तयामास— “अहं कथं पातकीनां नर्कनिवासिनां कार्यं साधयेमि? ते वेदमार्गात् बहिः स्थिताः, त्रिलोकस्य उपहास्याः।” एवं उक्त्वा स बुद्धिमान् राजा केशवं चिन्तयामास। जनार्दनः तस्य मनसो भावं ज्ञात्वा मोहमायां सृज्य तस्मै दत्तवान्। स भगवान् बृहस्पतिं सम्बोध्य वदति— “एषा सम्पूर्णा मोहमाया दानवान् मोहेन भ्रमयिष्यति। त्वया सह सर्वे वेदमार्गात् बहिः कृताः स्युः।” एवं उक्त्वा प्रभुः अन्तर्धानम् अगच्छत्। ततः तपस्यायुक्तानां असुराणां मोहमायया आक्रान्तानां समीपं बृहस्पतिः आगच्छत्। स तान् सम्बोध्य वदति— “भवतां प्रसादार्थं, भक्त्या तुष्टः अहं अत्र आगतः। एष योगी नग्नः, मुण्डितशिराः, मयूरपिच्छधारी च।” आचार्यस्य वचनानन्तरं मोहमाया तान् दानवश्रेष्ठान् सम्बोध्य वदति— “तपस्यायुक्ताः, वदत; तपस्याफलम् इह लौकिकार्थं इच्छन्ति वा, पारमार्थिकं वा?” दानवाः वदन्ति— “अस्माकं तपः परधर्मलाभाय आरब्धम्। अन्यत् किम् अत्र अभिप्रेतम्?” नग्नयोगी वदति— “यदि मोक्षम् इच्छथ, मम वचनं अनुसर। एष सर्वः अर्हतां योग्यः; मोक्षद्वारम् उद्घाटितम्। धर्मेण मोक्षः लभ्यते, अन्यः मार्गः नास्ति। अत्र स्थित्वा स्वर्गं मोक्षं च लभिष्यथ, बहुधा मोक्षदृष्टिहीनैः उपायैः।” मोहमायया दैत्याः वेदमार्गात् बहिः कृताः; धर्माय एष अधर्मः, सत्यम् अत्र असत्यम्। मोक्षाय न, मोक्षं न ददाति; परं सत्यम् इति उक्तम्, परं सत्यम् न। धर्म इति उक्तम्, धर्मः न; स्पष्टं न; एकवाससां धर्मः अन्यः, बहुवाससां धर्मः अन्यः। मोहमायया तैः बहून् विरोधीमतान् उक्ताः; तस्मात् सर्वे दानवाः स्वधर्मं परित्यक्तवन्तः। मोहमायया मम धर्मं योग्यं उक्तवन्तः; ये तं धर्मं स्वीकृतवन्तः, तेन योग्यत्वं प्राप्तवन्तः। त्रिवेदमार्गं परित्यज्य, तैः देवैः मोहवशात् मया प्रवर्तिताः; अन्ये अपि तेन जागृताः। तेषां, अन्येषां, अन्यानां च, अन्येषां च, सर्वे दृढमताः, सभायां “अर्हताय नमः” इति उक्तवन्तः। अल्पदिनेषु दानवाः त्रिवेदं परित्यक्तवन्तः; पुनः रक्तवसनः, विजिगीषुनेत्रः, तान् मोहमायया मोहितवान्। स अन्यान् देवतान् समीपं गत्वा मधुरं वचनं वदति— “यदि स्वर्गम् इच्छथ वा मोक्षम् पुनः इच्छथ—” तदा पापधर्माणां पशुवधादीनां पर्याप्तम्; एष ज्ञानरूपः, शेषं प्राप्नुत। मम वचनं शृणु, यथा बुद्धैः उक्तम्; एष संसारः अनाश्रितः, परं न मोहितज्ञानात् लभ्यते। रागादिदोषैः अतीव दूषितः जनः संसारदुःखं भ्रमति; मोक्षाय विविधाः उपदेशाः तेषां दत्ताः। एवं उक्त्वा तैः तान् मतान् परित्यक्तवन्तः; केचित् वेदान् निन्दन्ति, केचित् देवतान्, राजन्। अन्ये यज्ञक्रियाः, द्विजातीन् च निन्दन्ति; एष वाक्यं न युक्तम्, हिंसा धर्म इति उक्तम्। बुद्धिमन्तः अग्नौ होमं फलप्रदं वदन्ति; यदि पशुवधः यज्ञे स्वर्गलाभाय इच्छ्यते— यदि यजमानस्य पितरं न हन्यते, तर्हि किम्? यदि अन्यः खादति, तर्हि तस्य तृप्त्यर्थम्। यदि यात्रिकाय पिण्डं दत्तम्, यात्रिकाः न वहन्ति; बहुयज्ञैः दिव्यत्वं प्राप्य इन्द्रसह भुञ्जते। यदि शमीदण्डः खाद्यः, पर्णभक्षः पशुः श्रेष्ठः; जनाः एतद् उपदेशं विद्यात्, श्रद्धां च कुर्यात्। मम वचनं यदि न रोचते, तर्हि त्यजत; महादेवाः विश्वसनीयवाक्येन नभः न पतन्ति। युक्तवाक्यं मया स्वीकृतव्यम्, अन्यैः च। दानवाः वदन्ति— “सर्वे वयं भक्त्या तव सम्यक् धर्मे समर्पिताः। यदि त्वं तुष्टः, प्रभो, अद्य प्रसादं दर्शय; सर्वं आवश्यकं समारभ्याम, दीक्षायोग्यं च। तव प्रसादेन शीघ्रं मोक्षः प्राप्तव्यः।” तदा स मोहितान् दानवान् सम्बोध्य वदति— “एष मम आदेशपरः, गुरुवरः, बुद्धिमान्, श्रेष्ठः; मम आज्ञया दीक्षां दास्यति। ब्रह्मन्, मम वचनात् एतान् पुत्रान् दीक्षय। मोहम् उपरम्य दानवाः भार्गवम् ऊचुः— ‘दीक्षां दत्तुम्, भगवन्, सर्वसंसारविमुक्तये।’ उशानः दैत्येभ्यः ‘एवम्’ इति उक्त्वा, ‘नर्मदां गच्छाम’ इति वदति।